Khu di tích lịch sử quốc gia 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915 - Khúc tráng ca giữa đêm Noel 1972

Khu di tích lịch sử quốc gia 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915 – Khúc tráng ca giữa đêm Noel 1972

I.ĐỊA DANH LỊCH SỬ – NƠI KÝ ỨC KHÔNG BAO GIỜ NGỦ YÊN

Kháng chiến chống đế quốc Mỹ đã khép lại gần nửa thế kỷ, nhưng có những địa danh vẫn lặng lẽ lưu giữ nhịp đập của một thời máu lửa. Những vùng đất hai bên bờ vĩ tuyến 17 hôm nay chỉ còn lại dấu tích chiến tranh, đau thương dần nguôi ngoai, hận thù đã hóa giải. Thế nhưng, đứng trước những di ảnh trưng bày tại Khu di tích lịch sử Quốc gia 60 liệt sĩ TNXP Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái, có mấy ai đủ bình tâm để nước mắt không rơi.

Công trình trung tâm là Nhà tưởng niệm 60 liệt sĩ TNXP hy sinh ngày 24/12/1972, hoàn thành năm 2018, trở thành điểm đến tri ân của hàng chục vạn lượt người mỗi năm.

Nơi đây bảo quản, hơn 200 hiện vật được gìn giữ cẩn trọng: chiếc bát ăn cơm văng giữa đổ nát bê tông, tấm chăn mỏng với những mảnh vá, bộ quân tư trang sờn chỉ… Mỗi hiện vật là một câu chuyện chưa kịp kể trọn.

II.ĐÊM NOEL RỰC LỬA TẠI GIA SÀNG

Đại đội 915 được thành lập tháng 6/1972, thuộc Đội 91 tỉnh Bắc Thái.

Nhiệm vụ ban đầu là sửa chữa, nâng cấp quốc lộ 1B (từ cầu Gia Bẩy đến xã La Hiên, huyện Võ Nhai). Sau đó đơn vị chuyển về xã Linh Sơn, thành phố Thái Nguyên, đảm bảo giao thông tuyến đường 16A từ chùa Hang đi Trại Cau.

Đây là tuyến vận chuyển vũ khí, lương thực do các nước xã hội chủ nghĩa viện trợ, giữ vai trò đặc biệt quan trọng nên thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá dữ dội.

Trở lại thời khắc lịch sử ấy. Cuối năm 1972, tại trung tâm thành phố Thái Nguyên còn tồn đọng gần 20.000 tấn lương thực và hàng hóa quốc phòng viện trợ. Nếu không kịp thời giải tỏa, toàn bộ có thể bị máy bay Mỹ ném bom phá hủy, gây tổn thất vô cùng to lớn. Trước yêu cầu nhiệm vụ hết sức cấp bách, cán bộ, đội viên Đại đội Thanh niên xung phong 915 đã đồng loạt xung phong lên đường.

Sáng ngày 24/12/1972, 66 cán bộ, đội viên Đại đội 915 dưới sự chỉ huy của Đội phó Nguyễn Thế Cường khẩn trương bốc xếp hàng hóa tại ga Lưu Xá.

Đến chập tối, khi công việc cơ bản hoàn thành, cả đơn vị chưa kịp ăn bữa cơm tối thì sáu tốp B52 cùng máy bay chiến thuật Mỹ ồ ạt ném bom xuống khu vực ga Lưu Xá và Nhà máy Gang Thép.

Theo hiệu lệnh, mọi người nhanh chóng vào hầm trú ẩn. Nhưng những trái bom oan nghiệt đã cướp đi sinh mạng của 60 cán bộ, đội viên TNXP Đại đội 915 cùng nhiều người dân vô tội.

Đây là tổn thất lớn nhất của lực lượng Thanh niên xung phong trên mặt trận hậu phương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

III. NGỌN LỬA CHI ÂN CÒN MÃI

Câu chuyện bi tráng ấy đã được Đảng, Nhà nước ghi công, phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nơi căn hầm đau thương năm xưa nay đã trở thành Khu di tích lịch sử quốc gia, với công trình trung tâm là Nhà tưởng niệm 60 liệt sĩ TNXP hy sinh ngày 24/12/1972 – không gian thiêng liêng tôn vinh những con người mãi mãi tuổi xuân.

Sáu mươi người con ưu tú đã hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân để đất nước nở hoa độc lập. Lý tưởng sống cao đẹp “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của các anh, các chị mãi là ngọn lửa soi đường cho các thế hệ hôm nay và mai sau.