Anh hùng Lực lượng vũ trang

KHÚC TRÁNG CA 915: ĐÊM NOEL "RỰC LỬA" VÀ SỰ HY SINH CỦA 60 THANH XUÂN BẤT TỬ TẠI THÁI NGUYÊN

Người ta thường nhắc đến 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc như một huyền thoại, nhưng ít ai biết rằng, tại "thủ đô gió ngàn" Thái Nguyên cũng có một khúc tráng ca bi hùng không kém. Đó là sự hy sinh tập thể của 60 cán bộ, đội viên Đại đội 915 ngay trong đêm Noel năm 1972. Họ ngã xuống khi tuổi đời mới mười tám, đôi mươi, mang theo những giấc mơ còn dang dở vào lòng đất mẹ.

Thái Nguyên14/08/2026Liên chi Đoàn Khoa Điện (Trường Đại học Kỹ thuật Công nghiệp - ĐHTN )3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong những ngày tháng Chạp se lạnh, chúng tôi tìm về phường Gia Sàng (TP. Thái Nguyên) - nơi tọa lạc Khu di tích Quốc gia tưởng niệm các TNXP Đại đội 915. Giữa làn khói hương trầm mặc, câu chuyện về "Đêm Noel máu lửa" cách đây hơn 50 năm lại hiện về, nhức nhối và đầy tự hào. 

"Tọa độ lửa" Lưu Xá và mệnh lệnh từ trái tim 

Ngược dòng thời gian trở về tháng 12/1972, đế quốc Mỹ điên cuồng thực hiện chiến dịch ném bom rải thảm bằng B-52 hòng "đưa miền Bắc về thời kỳ đồ đá". Khi ấy, Ga Lưu Xá (Thái Nguyên) trở thành "cảng nổi" trung chuyển hàng hóa viện trợ từ các nước xã hội chủ nghĩa về cho chiến trường miền Nam. 

Tại đây, hàng vạn tấn lương thực, vũ khí bị ùn ứ. Mệnh lệnh "Giải tỏa hàng hóa nhanh nhất có thể" được đưa ra. Đại đội 915 - Đội TNXP 91 Bắc Thái, gồm những chàng trai, cô gái chủ yếu là người dân tộc Tày, Nùng, Dao... tuổi đời còn rất trẻ, đã xung phong nhận nhiệm vụ cảm tử này. 

Bác Nguyễn Văn Vỵ(một cựu TNXP may mắn sống sót) nhớ lại: "Ngày ấy chúng tôi trẻ lắm, có người vừa rời ghế nhà trường, chưa kịp biết yêu là gì. Ăn vội bát cơm độn sắn, ai cũng hừng hực khí thế ra ga bốc vác, chỉ mong hàng sớm đến tay bộ đội tiền tuyến." 

Hình ảnh 1: - Chú thích: Đài tưởng niệm các 

liệt sĩ TNXP Đại đội 915 tại phường Gia 

Sàng, TP. Thái Nguyên hôm nay

Đêm Giáng sinh định mệnh 

Ngày 24/12/1972, không khí Giáng sinh bao trùm khắp thế giới, nhưng tại Thái Nguyên, bầu trời vần vũ máy bay địch. Cả ngày hôm đó, các chiến sĩ Đại đội 915 đã làm việc quần quật, bốc dỡ hàng trăm tấn hàng hóa. 

Khi màn đêm buông xuống, chưa kịp ăn bữa cơm tối thì còi báo động rú vang. 34 máy bay B-52 trút bom rải thảm xuống khu vực ga Lưu Xá, biến nơi đây thành biển lửa. Căn hầm trú ẩn của đơn vị bị trúng bom trực diện. Đất đá, bê tông đổ sập xuống, vùi lấp tất cả. 

Trong khoảnh khắc kinh hoàng ấy, 60 cán bộ, đội viên Đại đội 915 đã hy sinh. Có những người thi thể không còn nguyên vẹn. Máu và nước mắt hòa lẫn vào đất đai Lưu Xá. 

Những kỷ vật biết nói và lời hẹn chưa thành 

Đau xót nhất là khi đồng đội tìm thấy những di vật còn sót lại. Đó là chiếc lược chải tóc gãy đôi, là cuốn sổ tay chép những bài hát về Bác Hồ, là lá thư viết dở gửi mẹ: "Mẹ ơi, Tết này con sẽ về, mẹ nhớ phần bánh chưng cho con nhé...". Lời hẹn ấy mãi mãi không bao giờ thực hiện được. 

Sự hy sinh của Đại đội 915 là tổn thất lớn nhất của lực lượng TNXP trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Họ đã lấy thân mình che chở cho những chuyến hàng, giữ vững mạch máu giao thông. 

Hình ảnh 2: - Chú thích: Những kỷ vật đơn sơ của các liệt sĩ Đại đội 915 khiến người xem không cầm được nước mắt.

Viết tiếp khúc quân hành tuổi 20 

Đứng trước bia đá khắc tên 60 liệt sĩ, bạn Tạ Trung Kiên (Sinh viên K61- Trường Kĩ Thuật Công Nghiệp Thái Nguyên) xúc động chia sẻ: "Mình bằng tuổi các bác, các cô ngày ấy. Đọc về sự hy sinh của Đại đội 915, mình thấy bản thân thật nhỏ bé. Sự bình yên hôm nay được đánh đổi bằng quá nhiều xương máu." 

Chiến tranh đã lùi xa, Ga Lưu Xá nay đã rộn rã tiếng còi tàu thời bình. Nhưng hình ảnh những cô gái, chàng trai TNXP Thái Nguyên kiên cường năm xưa vẫn sống mãi như những "bông hoa bất tử". Câu chuyện của họ là ngọn lửa thiêng, nhắc nhở thế hệ trẻ Thái Nguyên nói riêng và cả nước nói chung sống xứng đáng với những gì cha anh đã cống hiến. 


Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn