Khúc tráng ca của các Anh hùng liệt sĩ Vũng Đục (Cẩm Phả)

Vùng mỏ Quảng Ninh đi vào lịch sử 90 năm vẻ vang của Đảng với vai trò là “cái nôi” của phong trào công nhân Việt Nam, là trường học đấu tranh cách mạng, nơi đào tạo, rèn luyện nhiều cán bộ Đảng qua các thời kỳ. Nhiều chiến sĩ cách mạng đã đến đây, đi vào nhà máy, hầm mỏ để tuyên truyền chủ nghĩa cộng sản, vận động quần chúng, công nhân giác ngộ cách mạng, tham gia Công hội đỏ... và trở thành những nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng, như Nguyễn Văn Cừ, Vũ Văn Hiếu, Nguyễn Đức Cảnh, Ngô Gia Tự, Hoàng Quốc Việt... Mảnh đất này cũng là nơi sinh ra anh hùng Đào Phúc Lộc (Hoàng Minh Đạo) - huyền thoại tình báo của Việt Nam.

Trong cuộc đời những chiến sĩ kiên trung của Đảng ấy, Quảng Ninh là vùng đất gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của họ.

-Đồng chí Nguyễn Văn Cừ - Nhà lãnh đạo xuất sắc, mẫu mực của Đảng. Tháng 3/1938, tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ V, đồng chí được bầu làm Tổng Bí thư của Đảng. Trong khoảng thời gian 2 năm (1938 - 1940), Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ đã thể hiện tư chất của một lãnh tụ tài năng, sáng tạo. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí, Đảng ta đã kịp thời đề ra những chủ trương, đường lối đúng đắn, phát động cao trào đấu tranh cách mạng đòi dân sinh, dân chủ sục sôi trong cả nước. Chính những năm tháng là công nhân mỏ, hoạt động trong phong trào công nhân đã phần nào giúp đồng chí tự học hỏi, đúc rút kinh nghiệm thực tiễn từ những bài học thành công và thất bại; từ đó tổng kết, khái quát thành lý luận; lấy lý luận soi rọi vào thực tiễn; tạo nên phương pháp cách mạng rất sát hợp với cách mạng Việt Nam, góp phần vào thắng lợi của Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.

-Đồng chí Vũ Văn Hiếu - Người Bí thư đầu tiên của Đặc khu uỷ Khu mỏ Quảng Ninh. Đêm ngày 17 rạng ngày 18/1/1940, đồng chí Vũ Văn Hiếu bị mật thám Pháp bắt cùng các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Lê Duẩn, Vũ Thiện Tấn, Phạm Chương, Phan Văn Voi... Tám tháng tra tấn ròng rã nhưng không khuất phục được các chiến sĩ cách mạng, giặc Pháp phải đưa đồng chí Vũ Văn Hiếu ra xét xử cùng với một số đồng chí khác. Đối với đồng chí Vũ Văn Hiếu, chúng không có đủ chứng cứ để kết vào loại trọng tội, tháng 9/1940, toà tiểu hình Sài Gòn xử và kết án đồng chí 5 năm tù lưu đày. Tháng 10/1940, toà án binh thường trực Sài Gòn lại đưa đồng chí ra xử tiếp, chúng lại kết án thêm 5 năm lưu đày cộng vào án cũ. Đầu năm 1941, đồng chí Vũ Văn Hiếu lại bị thực dân Pháp đày ra Côn Đảo lần thứ hai. Ra Côn Đảo một thời gian, đồng chí Vũ Văn Hiếu bị bệnh lao tái phát, hành hạ. Người chiến sĩ cộng sản Vũ Văn Hiếu đã trút hơi thở cuối cùng vào đầu năm 1943 khi mới 36 tuổi, tại nhà tù Côn Đảo.

Người Bí thư Đặc khu ủy đầu tiên của Khu mỏ Quảng Ninh đã hiến dâng trọn cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc; là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với lý tưởng cộng sản. Lẽ sống và phẩm chất cách mạng của đồng chí đã trở thành biểu tượng “Sống vì Đảng, mà chết cũng không rời Đảng” để chúng ta học tập, noi theo.

-Trung tướng Hoàng Minh Đạo - Huyền thoại tình báo đất Mỏ. Ông hy sinh vào một ngày mùa đông năm 1969 vì trúng phục kích của kẻ địch bên dòng sông Vàm Cỏ Đông. Vì lý do an ninh, tin ông hy sinh được giấu kín suốt một thời gian dài, khiến cho gia đình, người thân của ông đau đáu tìm kiếm. Và trong suốt 30 năm đó, dòng sông Vàm Cỏ đã ôm ấp, vỗ về người con Đất Mỏ yên nghỉ trong an bình.

Ngày 8/4/1998, tại Hà Nội, Bộ Quốc phòng tổ chức lễ truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh và truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Đào Phúc Lộc. Đây là Huân chương cao quý đầu tiên được trao tặng cho Anh hùng Đào Phúc Lộc trong số gần 2.000 Anh hùng Lực lượng vũ trang trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mỹ và công cuộc xây dựng bảo vệ Tổ quốc. Cuộc đời hoạt động cùng những chiến công của nhà tình báo lỗi lạc Đào Phúc Lộc sau này còn được xây dựng thành kịch bản cho bộ phim mang tựa đề “Con đường sáng”.