Kỷ niệm năm Ngày sinh Đại tướng Văn Tiến Dũng: Vị Đại tướng Anh hùng
Đại tướng Văn Tiến Dũng – Nhà chiến lược quân sự tài ba, vị tướng của Đại thắng mùa Xuân 1975
Đại tướng Văn Tiến Dũng, bí danh Lê Hoài, sinh ngày 2/5/1917 tại Cổ Nhuế, Từ Liêm, Hà Nội. Từ năm 17 tuổi, ông đã tham gia phong trào công nhân và sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Năm 20 tuổi, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong quá trình hoạt động, Văn Tiến Dũng nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam, thậm chí bị kết án tử hình vắng mặt, nhưng những cực hình trong lao tù không thể khuất phục ý chí của người chiến sĩ cộng sản. Với tinh thần ham học hỏi, nhạy bén chính trị và trưởng thành qua thực tiễn, ông sớm được Đảng giao nhiều trọng trách quan trọng.
Trong những năm trước Cách mạng tháng Tám, Văn Tiến Dũng lần lượt đảm nhiệm các vị trí như Bí thư Đảng bộ Bắc Ninh, Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ và Ủy viên Thường vụ Ủy ban Quân sự cách mạng Bắc Kỳ. Tháng 5/1945, ông được Trung ương giao phụ trách xây dựng và chỉ huy Chiến khu Quang Trung, góp phần chuẩn bị lực lượng cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền. Qua thực tiễn đấu tranh, ông từng bước thể hiện năng lực tổ chức, chỉ huy và tư duy quân sự sắc bén, biết vận dụng sáng tạo đường lối cách mạng vào từng điều kiện cụ thể.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, trên cương vị Tư lệnh Đại đoàn 320, Văn Tiến Dũng trực tiếp chỉ huy bộ đội tiến hành nhiều trận đánh trên chiến trường Đồng bằng Bắc Bộ. Đại đoàn 320 đã đánh hàng trăm trận lớn nhỏ, tiêu diệt và giam chân lực lượng cơ động của địch, góp phần làm thay đổi thế chiến lược trên chiến trường. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, với cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, ông cùng Đại tướng Nguyễn Chí Thanh tham mưu cho Bộ Tổng Tư lệnh, tổ chức huy động sức người, sức của chi viện cho mặt trận. Những đóng góp đó thể hiện rõ vai trò của ông trong công tác tham mưu và chỉ đạo chiến lược.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Đại tướng Văn Tiến Dũng tiếp tục giữ cương vị Tổng Tham mưu trưởng và trực tiếp chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn như Đường 9 - Nam Lào năm 1971, Trị - Thiên năm 1972 và Chiến dịch Tây Nguyên tháng 3/1975. Những chiến dịch này cho thấy khả năng nắm bắt tình hình, tổ chức lực lượng và lựa chọn cách đánh phù hợp của ông. Đặc biệt, trong Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Văn Tiến Dũng được giao làm Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức và chỉ huy chiến dịch quyết định giải phóng Sài Gòn, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Một dấu ấn nổi bật trong nghệ thuật chỉ huy của Đại tướng Văn Tiến Dũng là sự quyết đoán, linh hoạt và khả năng thay đổi phương án tác chiến theo tình hình thực tế. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông quyết định chuyển hướng tiến công tại Xuân Lộc, từ tiến công trực diện sang bao vây, đánh vòng ngoài và chia cắt tuyến phòng thủ của đối phương. Cách xử trí đó góp phần phá vỡ “cánh cửa thép” Xuân Lộc, tạo điều kiện cho các lực lượng chủ lực tiến nhanh vào Sài Gòn. Nghệ thuật tác chiến táo bạo, cơ động và thọc sâu của ông đã trở thành một dấu ấn quan trọng trong chiến thắng mùa Xuân năm 1975.
Không chỉ là một vị tướng cầm quân, Văn Tiến Dũng còn có nhiều đóng góp cho sự phát triển của lý luận và nghệ thuật quân sự Việt Nam. Từ năm 1986, ông được giao chỉ đạo công tác tổng kết chiến tranh và biên soạn lịch sử quân sự. Các công trình như Mấy vấn đề về nghệ thuật quân sự Việt Nam, Đại thắng mùa Xuân và Chiến tranh cách mạng Việt Nam 1945-1975 - Thắng lợi và bài học trở thành những tài liệu có giá trị đối với việc nghiên cứu lịch sử và nghệ thuật quân sự. Đặc biệt, ông góp phần phát triển cách đánh thọc sâu, kết hợp với vu hồi, đột phá và cơ động lực lượng lớn vào những mục tiêu trọng yếu.
Đại tướng Văn Tiến Dũng qua đời ngày 17/3/2002, hưởng thọ 85 tuổi. Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý. Điều làm nên giá trị nổi bật của Văn Tiến Dũng không chỉ là những chiến công trên chiến trường mà còn là bản lĩnh của một người cộng sản kiên cường, một nhà tham mưu chiến lược và một vị tướng trưởng thành từ thực tiễn. Cuộc đời ông là tấm gương về tinh thần tận trung với nước, tận hiếu với dân và tài năng quân sự của Quân đội nhân dân Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.
