Kỹ sư Võ Quí Huân: Người đặt nền móng cho ngành đúc - luyện kim Việt Nam

Thân thế và hành trình trở về phụng sự Tổ quốc:

​Quê hương & Lý tưởng: Sinh ngày 7-11-1912 tại Thanh Chương, Nghệ An. 19 tuổi ra Hà Nội học tập, sau đó làm chủ nhiệm báo Đông Dương ở Vinh. Bị mật thám Pháp theo dõi, ông trốn sang Pháp tiếp tục học tập chuyên sâu về đúc - luyện kim, cơ điện.

​Quyết định trở về (1946): Nhận lời mời của Bác Hồ, ông gạt lại gia đình riêng (vợ người Pháp gốc Nga và con gái 2 tuổi) để cùng các trí thức như Phạm Quang Lễ (Trần Đại Nghĩa), Võ Đình Quỳnh, Trần Hữu Tước về nước kháng chiến.

​Tổ chức sản xuất và mẻ gang đầu tiên của kháng chiến:

​Xây dựng cơ sở kỹ thuật: Đảm nhiệm các chức vụ Giám đốc Sở Khoáng chất - Kỹ nghệ Trung Bộ, Hiệu trưởng Trường Cán bộ kỹ thuật Trung Bộ... Ông chỉ đạo sơ tán hơn 3.000 tấn thiết bị, lập 5 cơ sở sản xuất phân tán, chế tạo lò sinh khí, ca nô, máy công cụ và đào tạo công nhân luyện kim.

​Mẻ gang lịch sử (15-11-1948): Chỉ đạo vận hành thành công lò cao đầu tiên tại Cầu Đất (Con Cuông, Nghệ An), luyện thành công mẻ gang đầu tiên từ quặng sắt và than mỡ Việt Nam. Mẻ gang này được đúc thành tượng Bác Hồ đem triển lãm và gửi ra Việt Bắc.

​Cải tiến liên tục: Khi các cơ sở bị máy bay Pháp đánh phá, ông cùng công nhân kiên cường di chuyển qua Cát Văn (Nghệ An), Như Xuân (Thanh Hóa), mỗi lần dựng lại lò cao đều nâng cấp công suất và kỹ thuật tốt hơn.

​Luyện thành công mẻ thép đầu tiên phục vụ quân giới:

​Nhiệm vụ mới (1950): Được điều lên Việt Bắc phối hợp với Cục Quân giới nghiên cứu luyện thép bằng lò điện trong điều kiện vô cùng thiếu thốn (không gạch chịu lửa, không nguyên liệu).

​Chế tạo mẻ thép đầu tiên (10-1951): Sau nhiều thử nghiệm, lò điện thí nghiệm đã luyện thành công mẻ thép đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đủ đúc một chiếc cuốc chim.

​Mở rộng sản xuất (11-1951): Xây dựng lò thép lớn hơn tại Bản Thi (Chợ Đồn, Bắc Kạn) cùng Binh công xưởng H52, cung cấp gang thép làm vũ khí, quân cụ (cuốc, xẻng, búa) cho các chiến dịch lớn.

​Cống hiến trong thời kỳ hòa bình:

​Đảm nhiệm các vị trí: Hiệu trưởng Trường Kỹ nghệ Thực hành Hà Nội (nay là Đại học Công nghiệp Hà Nội), Tổ trưởng Tổ Đúc - Luyện kim (Ủy ban Khoa học Nhà nước).

​Trưởng ban vận động thành lập và giữ chức Phó hội trưởng Hội Đúc - Luyện kim Việt Nam (từ năm 1966), tiếp tục cống hiến trọn đời cho ngành luyện kim nước nhà.