KÝ ỨC ĐẠI NGÀN
KÝ ỨC ĐẠI NGÀN
(Cựu chiến binh Phạm Văn Khánh)
Lục Nam – Bắc Giang, miền trung du yên ả với đồi thấp, suối nhỏ và những con đường đất đỏ. Năm 1941, Phạm Văn Khánh sinh ra nơi ấy, lớn lên trong tiếng gió rì rào qua rừng keo, trong nhịp sống cần mẫn của người dân quê. Tuổi hai mươi của ông đến cùng thời đất nước sục sôi. Khi chiến tranh lan rộng, ông rời quê, gia nhập bộ đội địa phương, mang theo ba lô nhẹ tênh và lời dặn dò giản dị của mẹ: “Đi giữ nước, rồi có ngày về con nhé.” Con đường của ông không dẫn ra đồng bằng hay đô thị, mà xuyên thẳng vào Tây Nguyên đại ngàn – nơi rừng nối rừng, núi tiếp núi, và chiến tranh ẩn mình trong từng lối mòn, từng tán cây rậm rạp. Ở Tây Nguyên, người lính phải học cách sống cùng rừng. Rừng che chở, nhưng cũng thử thách. Ban ngày ẩn mình dưới tán cây, ban đêm hành quân trong sương lạnh. Tiếng côn trùng hòa lẫn tiếng súng, mùi lá mục trộn với khói đạn. Ông Khánh cùng đồng đội bám địa bàn, giữ làng, giữ đường, giữ từng điểm cao nhỏ nhưng có ý nghĩa sống còn. Có những trận càn bất ngờ, địch trút bom xuống rừng như muốn xóa sổ tất cả. Cây gãy, đất tung, khói mù mịt. Sau mỗi trận, ông lại cùng anh em lặng lẽ điểm danh, có người không còn nghe thấy tiếng trả lời. Rừng già chứng kiến những cuộc chia tay không lời, nơi đồng đội ngã xuống chỉ kịp gọi tên quê nhà. Những năm tháng ấy, cái đói, cái rét và bệnh sốt rét rừng luôn rình rập. Có lần, ông Khánh sốt cao, người run lẩy bẩy, tưởng như không qua khỏi. Đồng đội thay nhau cõng ông băng rừng, nấu từng bát nước lá, giữ ông lại với sự sống. Giữa đại ngàn, tình đồng đội là thứ ấm áp nhất. Chiến tranh kết thúc, ông trở về quê năm xưa. Lục Nam vẫn còn đó, nhưng người lính rừng ngày nào đã khác. Trong giấc ngủ, ông vẫn nghe tiếng gió thổi qua rừng Tây Nguyên, vẫn thấy những lối mòn đỏ đất và bóng đồng đội khuất dần sau tán cây. Ông ít kể về chiến tranh. Chỉ khi ngồi một mình, nhìn rặng tre trước ngõ, ông mới khẽ nói: “Rừng đã giữ cho chúng tôi sống, và chúng tôi giữ rừng cho đất nước yên.” Năm 2018, Phạm Văn Khánh ra đi. Ông trở về với đất mẹ, nhưng ký ức đại ngàn thì ở lại – trong những câu chuyện chưa kể hết, trong dáng ngồi trầm lặng của người lính rừng sau chiến tranh. Có những con người mang rừng núi trong tim suốt đời. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng đại ngàn vẫn sống trong ký ức của họ – như một phần máu thịt.
