Ký ức một thời tuyến lửa

Tôi là cựu thanh niên xung phong. Giờ đây, khi đã ngoài sáu mươi, mỗi lần nghe tiếng xe chạy rì rầm trên những con đường nhựa phẳng lì, tôi lại nhớ về một thời mà từng mét đường đều được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt… và cả tuổi trẻ của chúng tôi. Năm ấy, tôi vừa tròn mười chín tuổi, rời quê lên đường vào Trường Sơn. Lần đầu xa nhà, trong ba lô chỉ có vài bộ quần áo, một cuốn sổ nhỏ và lời dặn của mẹ:
“Con đi giữ gìn sức khỏe, làm gì cũng phải cố gắng, đừng bỏ cuộc.” Đơn vị tôi làm nhiệm vụ mở đường. Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng lại vô cùng gian khổ. Ban ngày, chúng tôi san lấp hố bom, phát quang cây rừng, sửa đường cho xe qua. Ban đêm, tranh thủ vận chuyển hàng hóa khi địch ít phát hiện hơn. Có những hôm vừa lấp xong hố bom này, chưa kịp nghỉ, một trận bom khác lại dội xuống. Đất đá tung lên, cây cối gãy đổ. Nhưng khi khói bụi còn chưa tan, chúng tôi đã lao ra, tiếp tục công việc dang dở. Tôi còn nhớ rõ một kỷ niệm không bao giờ quên. Hôm ấy, đơn vị tôi nhận nhiệm vụ khẩn cấp: phải thông đường trước sáng để đoàn xe chở hàng kịp vào chiến trường. Nhưng con đường phía trước bị bom đánh sập hoàn toàn, hố sâu chằng chịt. Chúng tôi chia nhau từng tổ, làm việc trong đêm. Trời tối đen như mực, chỉ có ánh đèn pin leo lét. Ai cũng mệt, tay chân rã rời, nhưng không ai dừng lại. Trong tổ tôi có Hòa – cô bạn thân nhất. Hòa nhỏ người nhưng nhanh nhẹn, lúc nào cũng tươi cười. Khi thấy tôi thở dốc, Hòa huých nhẹ:
“Cố lên, mai xe qua được, mình lại lập thêm một ‘chiến công’ đấy!” Tôi cười, dù môi đã khô nứt. Đang làm dở, bất ngờ máy bay địch quay lại. Tiếng động cơ gầm rú trên đầu. Tất cả chúng tôi lập tức nằm rạp xuống. Bom nổ dồn dập, đất rung lên từng hồi. Khi tiếng bom ngừng, tôi gọi:
“Hòa ơi!” Không có tiếng trả lời. Tôi bật dậy, chạy đi tìm. Giữa khói bụi mịt mù, tôi thấy Hòa nằm bên mép hố bom. Cô đã che cho một đồng đội khác, nhưng chính mình thì không kịp tránh. Chúng tôi đưa Hòa ra chỗ an toàn, nhưng… cô đã không còn nữa. Đêm ấy, chúng tôi vẫn tiếp tục làm đường. Không ai nói với ai một lời, nhưng ai cũng hiểu: con đường này phải hoàn thành, không chỉ vì nhiệm vụ, mà còn vì Hòa – vì những người đã nằm lại. Gần sáng, con đường được thông. Những chiếc xe đầu tiên lăn bánh qua, ánh đèn xe quét qua gương mặt lấm lem của chúng tôi. Tôi đứng nhìn, nước mắt cứ thế trào ra. Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, tôi trở về quê hương. Cuộc sống dần yên bình. Nhưng trong lòng tôi, những ký ức ấy chưa bao giờ phai nhạt. Mỗi lần nhớ về Hòa, tôi lại nhớ đến nụ cười của cô trong đêm tối, nhớ câu nói giản dị:
“Cố lên!” Giờ đây, mỗi khi đi trên những con đường rộng mở, tôi lại thầm nghĩ: có biết bao bước chân của thanh niên xung phong đã in dấu nơi này, có biết bao người đã gửi lại tuổi trẻ của mình nơi tuyến lửa. Câu chuyện của tôi không phải là điều gì lớn lao. Nó chỉ là một kỷ niệm nhỏ trong hàng ngàn, hàng vạn kỷ niệm của những người thanh niên xung phong năm ấy. Nhưng tôi tin rằng, chính những điều nhỏ bé ấy đã góp phần làm nên một điều rất lớn:
hòa bình hôm nay.