KÝ ỨC THÁNG HAI NĂM 1979 Ở MƯỜNG HUM
Trong hành trình tìm hiểu lịch sử quê hương, em có dịp được gặp và lắng nghe câu chuyện của ông Sần Văn Dì, sinh năm 1944, hiện đang sinh sống tại thôn Mường Hum, xã Mường Hum, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Ông là cựu dân quân địa phương, Đã được nhận Huân chương kháng chiến , đồng thời là người trực tiếp chứng kiến những ngày chiến sự ác liệt trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 trên chính mảnh đất quê hương mình.
Tiếp chúng em trong căn nhà đơn sơ nằm trong chợ Mường Hum, ông Dì chậm rãi nhắc lại ký ức của hơn bốn mươi năm trước. Khi cuộc chiến nổ ra vào tháng 2 năm 1979, Là người con của Mường Hum, ông vừa tham gia dân quân tự vệ, vừa cùng bà con trong thôn sơ tán người già, phụ nữ và trẻ em lên các khu vực an toàn.
Nhắc đến những ngày đầu chiến sự, giọng ông Chứ trầm xuống:
“Sáng sớm hôm đó, từ phía biên giới vang lên tiếng súng, tiếng pháo dội vào núi rừng. Cả bản ai cũng hoảng, nhưng không ai bỏ bản. Thanh niên thì tham gia canh gác, người già lo đưa trẻ nhỏ đi lánh nạn.”
Theo lời ông, bom đạn đã khiến nhiều ngôi nhà bị cháy, ruộng nương bị tàn phá, cuộc sống của người dân Mường Hum đảo lộn hoàn toàn.
Ông Dì kể rằng, trong những ngày căng thẳng nhất, bà con các dân tộc trong xã vẫn một lòng đoàn kết, cùng bộ đội giữ làng, giữ đất.
“Có những đêm rét lắm, anh em dân quân thay nhau đứng gác trên đồi cao. Chỉ cần nghe tiếng động lạ là ai cũng sẵn sàng. Lúc ấy chỉ nghĩ đơn giản: đất này của mình, bản này của mình, không thể để mất.”
Những lời kể mộc mạc ấy đã khắc họa rõ tinh thần kiên cường, bất khuất của người dân vùng biên.
Khi chiến sự lắng xuống, điều khiến ông Dì day dứt nhất là những mất mát không gì bù đắp được. Ông xúc động nói:
“Có người sáng còn đi gác cùng tôi, tối đã không về nữa. Nhiều gia đình trong xã mất con, mất chồng. Chiến tranh đi qua, nhưng nỗi đau thì ở lại rất lâu.”
Những hy sinh thầm lặng ấy đã góp phần giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc nơi biên cương.
Hơn bốn mươi năm trôi qua, xã Mường Hum hôm nay đã đổi thay từng ngày. Những con đường mới được mở, chợ phiên đông vui, cuộc sống bà con các dân tộc dần ổn định. Nhìn quê hương bình yên, ông Dì bảo đó là điều khiến ông cảm thấy ấm lòng nhất sau những năm tháng gian khó.
Lắng nghe câu chuyện của ông Sần Văn Dì , em hiểu rằng cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 không phải là điều xa vời trong sách giáo khoa, mà là ký ức còn in đậm trong tâm trí những con người bình dị nơi Mường Hum. Những câu chuyện ấy nhắc nhở thế hệ trẻ chúng em phải biết trân trọng hòa bình, biết ơn sự hy sinh của cha anh và có trách nhiệm hơn trong việc giữ gìn, xây dựng quê hương vùng biên ngày càng giàu đẹp, vững bền.
