LÀM CHỦ ĐỒI ĐỘC LẬP

Trung tướng Nguyễn Kiệm tên khai sinh là Nguyễn Văn Kiệm, quê ở thôn Bình Lục Thượng, xã Hồng Phong, huyện Đông Triều (nay là khu Bình Lục Thượng, phường Hồng Phong, thị xã Đông Triều), tỉnh Quảng Ninh. Hơn nửa thế kỷ trong quân ngũ, trưởng thành từ chiến sĩ, trải qua các cuộc kháng chiến, ông đã tham gia chiến đấu, chỉ huy chiến đấu ở nhiều chiến dịch, chiến trường ác liệt, quan trọng, cả trong nước và quốc tế. Ông vinh dự được đứng trong hàng ngũ của Đảng ngày 23-11-1953. Ông Quốc Tri, nguyên cán bộ chỉ huy trực tiếp của đồng chí Nguyễn Kiệm trong những chiến dịch đầu tiên từng kể với Đại tá Nguyễn Chí Kiên, nguyên Phó tư lệnh Binh chủng Thông tin liên lạc, con trai Trung tướng Nguyễn Kiệm: “Trong Chiến dịch Biên giới, bác là cán bộ chỉ huy, còn bố cháu là chiến sĩ liên lạc. Thương Kiệm trẻ, người lại gầy nên mỗi khi thấy người chiến sĩ liên lạc lao lên chiến đấu, bác quát, bắt quay lại. Thế mà lúc sau, đã lại thấy cậu ấy chiến đấu rất hăng ở phía trên. Bác vừa thương, vừa cảm phục ý chí và tinh thần dũng cảm của cậu chiến sĩ trẻ. Có thể nói, qua những chiến dịch đầu tiên ấy, dù còn trẻ nhưng Nguyễn Kiệm đã thể hiện là chiến sĩ rất hăng hái, không sợ hy sinh”.

Tiếp cận các hồ sơ, tài liệu do Đại tá Nguyễn Chí Kiên cung cấp, chúng tôi được biết, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, đồng chí Nguyễn Kiệm là Đại đội phó Đại đội 401, Tiểu đoàn 115, Trung đoàn 165, Đại đoàn 312. Bấy giờ, nhiệm vụ tiến công đồi Độc Lập được giao cho Trung đoàn 165 do Trung đoàn trưởng Lê Thùy chỉ huy và Trung đoàn 88 (Đại đoàn 308) do Trung đoàn trưởng Nam Hà chỉ huy. Lúc này, các chiến sĩ của ta tích cực, kiên trì chuyển pháo nhích từng bước trong rừng. Theo phân công của chỉ huy đơn vị, Đại đội phó Nguyễn Kiệm phụ trách một mũi tấn công. Đêm hôm ấy, trời tối đen như mực, dưới trời mưa tầm tã, ông và đồng đội lặng thầm thực hiện mục tiêu đã định.

Trên hướng chủ yếu, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 115 tiến lên mở cửa giữa lúc pháo binh của ta bắn trúng bãi mìn. Chỉ trong 40 phút, quân ta đã đánh tới 28 quả bộc phá và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trên hướng tiến công của Trung đoàn 88, sau khi hoàn thành nhiệm vụ đánh chiếm các mục tiêu ở hướng Đông Bắc, những mũi tiến công của các Tiểu đoàn 322 và 29 phát triển chiến đấu vào khu trung tâm. Tại đây, các mũi tiến công của Trung đoàn 165, Trung đoàn 88 gặp nhau và phối hợp chiến đấu chặt chẽ để giải quyết nhanh chóng các mục tiêu ở khu trung tâm và khu C, D. Trước sức mạnh tiến công của ta trên các hướng, mũi, địch dồn vào cố thủ trong những hầm ngầm trên đỉnh đồi. Các tổ bộc phá của các Đại đội: 401, 503 (Tiểu đoàn 115) đã đánh tung một mảng hầm lớn, buộc quân địch trong hầm ngầm phải ra hàng. Sáng 15-3, quân ta làm chủ hoàn toàn cụm cứ điểm Độc Lập.

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, đồng chí Nguyễn Kiệm về thăm quê trong sự ngỡ ngàng của người thân. Bởi ông nhập ngũ từ năm 1946, rồi từ đấy biền biệt không tin tức nên mọi người tưởng ông đã hy sinh. Trong ngày sum họp, chiến sĩ Điện Biên Nguyễn Kiệm đã kể cho gia đình về những trận chiến đấu của mình. Ông Nguyễn Xuân Luyên, nguyên Bí thư Đảng ủy xã Hồng Phong (thời kỳ 1980-1988), là anh họ của ông Nguyễn Kiệm, nhớ lại: “Nghe chú Kiệm kể, chúng tôi ai cũng tự hào. Nhất là khi biết chú đã trưởng thành, là cán bộ cấp đại đội, đã trực tiếp chỉ huy bắn cháy 1 xe tăng, hạ 2 máy bay của địch. Bức ảnh chú vinh dự được tham gia tổ quân kỳ tại lễ mừng Chiến thắng Điện Biên Phủ tháng 5-1954 đến nay vẫn còn lưu giữ trang trọng tại nhà thờ của dòng họ”.