Lam Sơn 719 - Tập 16: Mùa hè đỏ lửa – Khi Quảng Trị bùng cháy

Một năm sau Lam Sơn 719

Tháng 3 năm 1971.

Những đoàn quân cuối cùng rời khỏi Nam Lào.

Đường 9 trở lại im lặng.

Nhưng chỉ một năm sau...

tiếng pháo lại vang lên.

Lần này, không phải một cuộc hành quân tiến vào Nam Lào.

Không phải một cuộc truy kích trên những con đường giữa rừng.

Mục tiêu nằm ngay trong lãnh thổ miền Nam Việt Nam.

Quảng Trị.

Mùa xuân năm 1972

Đầu năm 1972, cả hai phía đều chuẩn bị cho một giai đoạn chiến tranh mới.

Mỹ tiếp tục giảm lực lượng chiến đấu trên bộ.

Quân đội Việt Nam Cộng hòa phải đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn.

Trong khi đó, Quân Giải phóng chuẩn bị một cuộc tiến công quy mô lớn trên nhiều chiến trường.

Tại miền Trung, Quảng Trị trở thành hướng tiến công quan trọng.

Địa bàn này có vị trí đặc biệt.

Phía Bắc giáp khu vực giới tuyến.

Phía Tây nối với vùng Đường 9 và Lào.

Phía Đông hướng ra biển.

Nếu kiểm soát được Quảng Trị, lực lượng tiến công có thể tạo ra một sức ép rất lớn đối với toàn bộ khu vực phía Bắc miền Nam.

Những dấu hiệu trước cơn bão

Trước khi cuộc tiến công bắt đầu, những dấu hiệu bất thường xuất hiện.

Các đơn vị tăng cường hoạt động.

Hậu cần được chuẩn bị.

Pháo binh được đưa vào vị trí.

Các lực lượng cơ giới xuất hiện nhiều hơn.

Những tuyến đường vận chuyển trở nên nhộn nhịp.

Ở phía Việt Nam Cộng hòa, các đơn vị cũng được đặt trong tình trạng cảnh giác.

Nhưng quy mô thực sự của cuộc tiến công...

vẫn còn là một câu hỏi.

Ngày 30 tháng 3 năm 1972

Ngày 30/3/1972, cuộc Tiến công chiến lược năm 1972 bắt đầu với những trận đánh lớn ở khu vực giới tuyến và Quảng Trị.

Pháo binh khai hỏa với cường độ lớn.

Những vị trí phòng thủ bị tấn công.

Bộ binh tiến lên.

Và lần đầu tiên trong chiến tranh Việt Nam, lực lượng Quân Giải phóng sử dụng xe tăng và thiết giáp với quy mô lớn trong một cuộc tiến công hiệp đồng binh chủng.

Một kiểu chiến tranh mới xuất hiện.

Không chỉ là bộ binh.

Mà là:

bộ binh + xe tăng + pháo binh + phòng không.

Quảng Trị rung chuyển

Những vị trí phòng thủ phía Bắc Quảng Trị chịu sức ép rất lớn.

Các đơn vị Việt Nam Cộng hòa phải chống trả trong điều kiện hỏa lực mạnh.

Pháo binh từ hai phía liên tục khai hỏa.

Xe tăng xuất hiện trên chiến trường.

Các tuyến đường bị phá hủy.

Cầu cống bị đánh.

Những đoàn xe phải di chuyển trong điều kiện nguy hiểm.

Một lần nữa...

Đường 9 trở thành một trục chiến trường quan trọng.

Hoàng Xuân Lãm lại đứng trước thử thách

Một năm trước, Hoàng Xuân Lãm đã chỉ huy Quân đoàn I trong Lam Sơn 719.

Giờ đây...

ông tiếp tục đứng trước một cuộc khủng hoảng lớn.

Nhưng lần này, đối phương không tiến vào Nam Lào.

Họ đang tiến vào Quảng Trị.

Các đơn vị Việt Nam Cộng hòa phải tổ chức phòng thủ.

Các vị trí bị uy hiếp.

Một số đơn vị phải rút.

Một số đơn vị cố giữ trận địa.

Không quân Mỹ được sử dụng với cường độ rất cao để hỗ trợ.

Lê Trọng Tấn trở lại chiến trường

Ở phía bên kia, Lê Trọng Tấn cũng tiếp tục giữ vai trò chỉ huy quan trọng.

Những bài học từ Đường 9 – Nam Lào vẫn còn rất mới.

Nhưng chiến trường lần này khác hẳn.

Không còn là một cuộc phản công chống lại một cuộc hành quân xuyên rừng.

Mà là một cuộc tiến công quy mô lớn.

Mục tiêu là:

phá vỡ hệ thống phòng thủ.

chiếm giữ địa bàn.

tạo ra một thế trận mới.

Xe tăng tiến qua Quảng Trị

Một trong những hình ảnh đặc biệt của năm 1972 là những chiếc xe tăng tiến qua chiến trường.

Năm 1971, xe tăng xuất hiện ở Nam Lào.

Năm 1972, chúng trở thành một thành phần quan trọng trong các mũi tiến công.

Tiếng động cơ vang trên đường.

Bộ binh đi theo.

Pháo binh hỗ trợ.

Các đơn vị phòng không bảo vệ đội hình.

Đây là một chiến tranh hiệp đồng binh chủng ở quy mô lớn hơn trước.

Nhưng xe tăng cũng phải đối mặt với:

địa hình.

hỏa lực chống tăng.

không quân.

pháo binh.

Không có chiếc xe tăng nào bất khả chiến bại.

Những người lính phòng thủ

Ở phía bên kia, người lính Việt Nam Cộng hòa phải đối mặt với một cảnh tượng khác.

Không còn là những trận đánh nhỏ.

Không còn chỉ là các cuộc đột kích.

Mà là:

pháo kích kéo dài.

xe tăng tiến công.

bộ binh áp sát.

vị trí phòng thủ bị bao vây.

Một người lính có thể phải chiến đấu trong nhiều giờ dưới pháo kích.

Sau đó lại đối mặt với bộ binh.

Rồi xe tăng.

Rồi một đợt pháo kích khác.

Đó là áp lực khủng khiếp.

Không quân Mỹ xuất hiện

Những gì xảy ra ở Quảng Trị năm 1972 cũng cho thấy một điều:

Mỹ dù đã giảm mạnh quân chiến đấu trên bộ...

nhưng không quân vẫn có thể tạo ra sức mạnh rất lớn.

Máy bay Mỹ liên tục hoạt động để hỗ trợ lực lượng Việt Nam Cộng hòa.

Mục tiêu là:

• Đánh vào các đội hình tiến công.

Bầu trời Quảng Trị trở thành một chiến trường thực sự.

Một cuộc chiến giữa đất và trời

Dưới mặt đất:

xe tăng tiến.

bộ binh chiến đấu.

pháo binh khai hỏa.

Trên bầu trời:

máy bay tấn công.

trực thăng.

máy bay vận tải.

phòng không.

Quảng Trị năm 1972 trở thành một trong những chiến trường có mật độ hỏa lực rất lớn.

Và rồi phòng tuyến bắt đầu vỡ

Các vị trí phòng thủ phía Bắc lần lượt chịu sức ép.

Một số đơn vị phải rút về phía Nam.

Một số tuyến phòng thủ bị bỏ.

Dòng người bắt đầu di chuyển.

Xe quân sự.

Binh lính.

Dân thường.

Tất cả cùng tìm đường về phía Nam.

Một cuộc khủng hoảng lớn bắt đầu hình thành.

Người dân giữa chiến tranh

Đây là điều không thể bỏ qua khi kể về Quảng Trị 1972.

Chiến tranh không chỉ có những người cầm súng.

Có:

gia đình.

trẻ em.

người già.

những người chạy khỏi vùng chiến sự.

Những con đường vốn dành cho xe quân sự...

giờ đầy người dân.

Những đoàn người kéo dài.

Xe đạp.

Xe máy.

Xe tải.

Xe quân sự.

Tất cả chen nhau trên những tuyến đường hướng về phía Nam.

Đằng sau những con số về chiến thắng và thất bại...

là những con người phải rời bỏ nhà cửa.

Quảng Trị thất thủ

Đầu tháng 5 năm 1972, thị xã Quảng Trị và phần lớn tỉnh Quảng Trị đã nằm dưới quyền kiểm soát của lực lượng tiến công.

Đối với phía Việt Nam Cộng hòa, đây là một cú sốc lớn.

Nhưng cuộc chiến chưa kết thúc.

Bởi phía Việt Nam Cộng hòa bắt đầu tập trung lực lượng để phản công chiếm lại Quảng Trị.

Và từ đây...

một trận chiến mới bắt đầu.

Từ tiến công sang giằng co

Nếu giai đoạn đầu của năm 1972 là:

tiến công.

Thì giai đoạn tiếp theo trở thành:

phản công.

Một bên muốn giữ Quảng Trị.

Một bên muốn giành lại.

Thị xã Quảng Trị trở thành tâm điểm.

Và một địa danh sẽ trở thành biểu tượng:

Thành cổ Quảng Trị.

Một năm trước là Bản Đông

Năm 1971:

Bản Đông.

Năm 1972:

Thành cổ Quảng Trị.

Hai địa danh cách nhau không quá xa nếu nhìn trên bản đồ chiến lược.

Nhưng câu chuyện đã hoàn toàn khác.

Một bên từng tiến vào Nam Lào.

Một năm sau, một bên tiến vào Quảng Trị.

Những bài học về:

xe tăng.

pháo binh.

không quân.

hậu cần.

phòng không.

từ Đường 9 – Nam Lào...

giờ được đưa vào một cuộc chiến lớn hơn.

Và Lê Trọng Tấn vẫn còn ở đó

Người chỉ huy từng xuất hiện trong Lam Sơn 719...

giờ lại đứng trước một chiến trường mới.

Nhưng lần này, ông không chỉ phải phản công.

Ông phải đối mặt với một mục tiêu khó khăn hơn:

giành lại Quảng Trị.

Một cuộc chiến mới đang bắt đầu.

Và trung tâm của nó là một tòa thành cổ...

nơi hàng nghìn người sẽ chiến đấu trong suốt 81 ngày đêm.