Lâm Thị Phấn

NGƯỜI ĐẸP TÂY ĐÔ – LÂM THỊ PHẤN – TỪ THƯỚC PHIM ĐẾN MỘT HUYỀN THOẠI CÓ THẬT

Là một người con của vùng đất Cần Thơ , mỗi ngày đến trường tôi luôn đi trên đường Hoàng Văn Thụ nơi có ngôi nhà mang kiến trúc cổ xưa trầm mặc, người dân quê tôi ai cũng biết đó chính là nơi lưu giữ hơi thở của huyền thoại Lâm Thị Phấn, nguyên mẫu của nhân vật "Người đẹp Tây Đô" từng được dạo diễn Lê Cung Bắc xây dựng rất thành công về người phụ nữ Việt Nam tài đức vẹn toàn.

Bà Lâm Thị Phấn là nữ tình báo nổi tiếng tại Việt Nam trong chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt Nam.

Theo nhiều nguồn tư liệu, tên khai sinh của bà là Lâm Thị Élisa, sinh ngày 11 tháng 11 năm 1918 tại làng Tân An, Quận Châu Thành, tỉnh Cần Thơ nay là phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ. Bà là con gái đầu lòng của Ông giáo Phận nổi tiếng, từng là hiệu trưởng Trường Taberd Cần Thơ, giờ là ngôi Trường Châu Văn Liêm nổi tiếng của thành phố Cần Thơ.

Sinh ra trong một gia đình trí thức, bà đã dùng chính cuộc đời mình để viết nên một bản hùng ca về sự tự giải phóng. Năm 17 tuổi, bà phải chịu cảnh ép duyên với một gia đình quyền quý, không hề có tình yêu. Những ngày tháng sống trong sự kìm kẹp, chứng kiến sự bất công của xã hội đối với người phụ nữ đã nhen nhóm trong bà ngọn lửa phản kháng, bà đã bứt phá khỏi những xiềng xích của chế độ phong kiến để đi theo tiếng gọi của Cách Mạng từ năm 1945. Đây không chỉ là sự giải phóng cá nhân, mà là sự dấn thân của một trái tim yêu nước nồng nàn.

Bà hoạt động tích cực, vận động xây dựng nên Hội phụ nữ huyện Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu và sau đó được bầu làm Hội trưởng Phụ nữ Cứu quốc huyện Giá Rai. Ngày 2 tháng 8 năm 1950, Bà được kết nạp vào Đảng. Với nhan sắc rực rỡ và trí tuệ mẫn tiệp, bà được Đảng tin tưởng giao nhiệm vụ xây dựng mạng lưới tình báo tại Cần Thơ. Biệt danh "Người đẹp Tây Đô" không chỉ là danh xưng cho sắc đẹp, mà là một "vỏ bọc" hoàn hảo để bà xâm nhập vào hàng ngũ cao cấp của địch. Bà xuất hiện tại các buổi yến tiệc sang trọng, tiếp xúc

với các tỉnh trưởng, sĩ quan Pháp để khai thác thông tin.

Bản thân tôi luôn khâm phục cách bà vận hành "Đội tình báo tự do". Giữa nanh vuốt kẻ thù, bà đã khéo léo lấy được các bản kế hoạch hành quân quân sự quan trọng, giúp quân ta bẻ gãy nhiều cuộc càn quét tại miền Tây. Bà sống một cuộc đời "hai mặt" đầy cân não: một bên là quý bà sang trọng, quyến rũ; một bên là chiến sĩ tình báo trung kiên, gan dạ. Phương châm sống của bà: "Việc gì đàn ông làm được thì phụ nữ cũng làm được" đã đập tan định kiến về phái yếu, khẳng định vị thế của người phụ nữ trong cuộc chiến giành độc lập.

Trong suốt những năm tháng kháng chiến, bà như một "con thoi" di chuyển giữa các tầng lớp thượng lưu tay sai và sĩ quan cao cấp để thu thập tin tức tình báo quan trọng. Sau khi miền Nam được giải phóng, bà được điều về Quân khu 9 và giữ các chức vụ: Trưởng phòng chính sách Quân khu 9, Trưởng phòng kinh tế Quân khu 9. Bà nghỉ hưu năm 1984 với quân hàm Thiếu tá và mất tại căn nhà bà đã sinh ra và lớn lên tại Cần Thơ vào ngày 15 tháng 04 năm 2010, thọ 92 tuổi.

Ngày nay, mỗi khi Tết đến xuân về, đoạn đường Hoàng Văn Thụ trước cửa nhà bà lại trở nên rực rỡ và nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Người dân tấp nập bày bán hoa kiểng, sắc mai vàng xen lẫn sắc cúc mâm xôi trải dài cả con phố. Giữa không khí náo nức ấy, ngôi nhà cổ của bà vẫn đứng đó, như một chứng nhân lịch sử lặng lẽ ngắm nhìn sự đổi thay của quê hương.

Đã bao lần đứng giữa chợ hoa ngày Tết, nhìn những người khách du lịch hay những bạn trẻ mải mê chụp ảnh bên những khóm hoa mà vô tình lướt qua cánh cửa nhà bà, trong lòng tôi chợt trào dâng một mong muốn mãnh liệt. Tôi ước mình có thể trở thành một người dẫn đường nhỏ tuổi, sẵn sàng dừng lại để giới thiệu với bất cứ ai về ngôi nhà này. Tôi muốn kể cho họ nghe rằng, ngay tại nơi họ đang đứng, đã từng có một người phụ nữ với ý chí thép đã sống và chiến đấu kiên cường, hình tượng về bà nổi bật lên trong trong chủ đề “ Câu chuyện thời hoa lửa” của cuộc thi.

Cuộc dời của bà Lâm Thị Phấn để lại cho tôi bài học sâu sắc về giá trị của người phụ nữ Việt Nam, không chỉ đẹp ở ngoại hình mà còn mạnh mẽ ở tâm hồn và bản lĩnh. Giữa cuộc sống hòa bình, tôi càng thêm trân trọng những hy sinh thầm lặng của thế hệ đi trước. Đối với tôi, việc kể lại câu chuyện của bà không chỉ là cách thể hiện lòng biết ơn, mà còn là trách nhiệm của một người con xứ Tây Đô trong việc giữ gìn "ngọn lửa" lịch sử cho thế hệ mai sau.