Lấp Lỗ Châu Mai

THỜI HOA LỬA – PHAN ĐÌNH GIÓT VÀ KHOẢNH KHẮC HÓA THÀNH BẤT TỬ

Có những câu chuyện chiến tranh, nghe một lần rồi vẫn thấy nghẹn.

Không phải vì người kể nói những điều quá lớn lao.

Mà bởi phía sau câu chuyện ấy là một con người rất trẻ.

Một người cũng từng có quê hương để nhớ, có gia đình để thương, có một cuộc đời phía trước.

Nhưng rồi chiến tranh gọi tên.

Và người thanh niên ấy đã bước vào lịch sử.

Đó là Phan Đình Giót.

Tôi từng nghĩ, phải đứng trước một trận địa như Điện Biên Phủ mới hiểu được thế nào là chiến tranh.

Nhưng rồi khi nghe kể về những người lính năm ấy, tôi nhận ra: chiến tranh không chỉ nằm trong những khẩu pháo, những chiến hào hay những trận đánh.

Chiến tranh nằm trong khoảnh khắc một người lính biết mình có thể không trở về, nhưng vẫn bước lên phía trước.

Phan Đình Giót sinh năm 1922, quê ở Tam Quang, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh.

Tuổi thơ của ông gắn với một cuộc sống nghèo khó.

Lớn lên trong cảnh cơ cực, ông từng phải làm thuê, làm mướn để kiếm sống.

Rồi Cách mạng Tháng Tám đến.

Người thanh niên nghèo ấy tham gia lực lượng cách mạng và trở thành người lính.

Từ đây, cuộc đời Phan Đình Giót gắn với những năm tháng chiến đấu của dân tộc.

Ông tham gia nhiều trận đánh trong kháng chiến chống Pháp.

Và rồi năm 1954.

Điện Biên Phủ.

Cái tên ấy ngày nay đã trở thành một phần của lịch sử Việt Nam.

Nhưng với những người lính năm đó, Điện Biên Phủ không phải một cái tên trong sách giáo khoa.

Đó là những ngày sống giữa núi rừng.

Là những đêm đào hào.

Là những trận pháo kéo dài.

Là bùn đất, máu và những người đồng đội lần lượt ngã xuống.

Phan Đình Giót khi ấy là chiến sĩ thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.

Ngày 13 tháng 3 năm 1954, quân đội ta bắt đầu trận đánh vào cứ điểm Him Lam, mở màn Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt.

Quân ta phải đối mặt với hệ thống cứ điểm được xây dựng kiên cố, hỏa lực mạnh và sự chống trả quyết liệt của quân Pháp.

Trong trận đánh ấy, Phan Đình Giót nhiều lần xung phong, dùng hỏa lực tiêu diệt các vị trí của đối phương.

Rồi ông bị thương.

Máu chảy.

Nhưng người lính ấy vẫn tiếp tục chiến đấu.

Đó là điều khiến tôi cứ nghĩ mãi.

Một người bị thương đáng lẽ phải được đưa về phía sau.

Nhưng Phan Đình Giót vẫn ở lại.

Bởi phía trước còn có đồng đội.

Còn trận đánh.

Còn một cứ điểm phải vượt qua.

Và rồi một tình huống nguy hiểm xảy ra.

Hỏa lực từ một lỗ châu mai của địch tiếp tục bắn dữ dội, gây khó khăn cho đội hình tiến công.

Trong khoảnh khắc ấy, Phan Đình Giót đã lao lên.

Người lính trẻ dùng thân mình bịt lỗ châu mai.

Tiếng súng từ vị trí ấy im bặt.

Đội hình quân ta tiếp tục tiến lên.

Phan Đình Giót hy sinh.

Ông mới 32 tuổi.

Một khoảnh khắc.

Một quyết định.

Một thân người nằm lại giữa trận địa.

Nhưng từ khoảnh khắc ấy, cái tên Phan Đình Giót bước ra khỏi cuộc đời của một người lính bình thường.

Ông trở thành biểu tượng của sự hy sinh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngày nay, khi nhắc đến Phan Đình Giót, người ta thường nhớ đến hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình lấp lỗ châu mai.

Nhưng tôi nghĩ, điều đáng nhớ hơn cả là những phút trước khoảnh khắc ấy.

Ông cũng là một con người bằng xương bằng thịt.

Cũng biết đau.

Cũng biết sợ.

Cũng có quê nhà để nhớ.

Có những người thân đang chờ.

Có một cuộc đời phía trước.

Nhưng khi đồng đội cần, ông đã lựa chọn tiến lên.

Đó chính là điều làm nên sự phi thường của người lính.

Không phải vì họ không biết sợ.

Mà vì trong khoảnh khắc quyết định, họ đặt nhiệm vụ và đồng đội lên trên sự sống của chính mình.

Điện Biên Phủ rồi kết thúc.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc hầm Đờ Cát.

Những người còn sống bước ra khỏi chiến hào.

Nhưng Phan Đình Giót không còn ở đó để nhìn thấy khoảnh khắc chiến thắng.

Ông đã nằm lại tại Him Lam từ ngày đầu tiên của chiến dịch.

Những năm tháng sau này, tên ông được nhắc đến cùng những người anh hùng của Điện Biên Phủ.

Phan Đình Giót được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nhưng danh hiệu ấy, suy cho cùng, chỉ là cách lịch sử gọi tên một sự hy sinh.

Còn với quê hương, ông vẫn là người con đã ra đi khi tuổi đời còn trẻ.

Với đồng đội, ông là người lính đã chiến đấu đến giây phút cuối cùng.

Và với những thế hệ sau, ông trở thành một phần ký ức của “thời hoa lửa”.

Một thời mà những người thanh niên rời quê hương khi tuổi đời còn rất trẻ.

Họ đi qua núi rừng.

Đi qua bom đạn.

Đi qua những ngày tưởng như không thể sống nổi.

Có người trở về.

Có người mãi mãi nằm lại.

Phan Đình Giót thuộc về những người không trở về.

Nhưng tên tuổi ông thì trở về.

Trở về trong những trang sách.

Trong ký ức của Điện Biên.

Trong câu chuyện của những người lính.

Và trong lòng những thế hệ chưa từng biết chiến tranh là gì.

Có lẽ đó chính là ý nghĩa sâu xa nhất của hai chữ “hoa lửa”.

Hoa của tuổi trẻ.

Lửa của chiến tranh.

Một thế hệ đã đem những năm tháng đẹp nhất của đời mình đặt vào giữa lửa đạn.

Phan Đình Giót đã nằm lại ở Him Lam.

Nhưng từ nơi ấy, câu chuyện về người lính trẻ vẫn còn được kể lại.

Để mỗi khi nhắc đến Điện Biên Phủ, người ta không chỉ nhớ một chiến thắng.

Mà còn nhớ những con người đã làm nên chiến thắng ấy.

Những con người mà tuổi xuân của họ đã hóa thành ký ức bất tử của dân tộc.

Và trong số đó có một cái tên:

Phan Đình Giót.