Lấy Thân Cứu Pháo

THỜI HOA LỬA – TÔ VĨNH DIỆN VÀ KHOẢNH KHẮC HÓA THÀNH BẤT TỬ

Có một câu chuyện tôi đã nghe nhiều lần về những người lính Điện Biên.

Nhưng mỗi lần nghe lại, tôi vẫn thấy nghẹn.

Bởi phía sau một khoảnh khắc được lịch sử ghi lại bằng vài dòng ngắn ngủi là cả một con người.

Một người lính trẻ.

Một người con.

Một người chồng.

Một người từng có những ngày tháng bình dị như bao người khác.

Tên anh là Tô Vĩnh Diện.

Nếu chỉ đọc qua những trang sử, người ta có thể nhớ đến anh bằng một hành động:

Lấy thân mình chèn pháo.

Nhưng trước khi trở thành người anh hùng được cả dân tộc nhắc tên, Tô Vĩnh Diện cũng chỉ là một người lính trẻ mang trong mình những ước mơ rất đời thường.

Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924, quê ở xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.

Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của anh gắn với ruộng đồng và những tháng ngày cơ cực.

Rồi đất nước bước vào những năm tháng chiến tranh.

Tô Vĩnh Diện gia nhập quân đội và trở thành người lính.

Anh được biên chế vào lực lượng pháo binh.

Công việc của người lính pháo binh không hề nhẹ nhàng.

Mỗi khẩu pháo nặng hàng tấn phải được kéo qua những con đường núi hiểm trở. Có những đoạn đường chỉ vừa đủ cho bánh xe đi qua. Một bên là vách núi, một bên là vực sâu.

Những người lính phải dùng sức người đưa pháo vượt núi.

Không máy móc hiện đại.

Không những con đường bằng phẳng.

Chỉ có dây kéo, sức người và ý chí.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, nhiệm vụ kéo pháo vào trận địa là một trong những công việc vô cùng gian khổ.

Có những đêm người lính kéo pháo trong bóng tối.

Mồ hôi hòa với đất.

Bàn chân rớm máu.

Nhưng không ai bỏ cuộc.

Bởi phía trước là trận đánh quyết định.

Rồi một ngày tháng 1 năm 1954.

Đơn vị của Tô Vĩnh Diện đang kéo pháo ra khỏi vị trí theo lệnh của cấp trên.

Con đường núi hiểm trở.

Pháo nặng.

Dây kéo căng như muốn đứt.

Bỗng một sự cố xảy ra.

Khẩu pháo mất thăng bằng và bắt đầu lao xuống dốc.

Trong khoảnh khắc ấy, những người lính đứng trước một tình huống sinh tử.

Nếu khẩu pháo lao xuống vực, không chỉ vũ khí bị mất mà tính mạng của những người đang kéo pháo cũng bị đe dọa.

Mọi thứ xảy ra quá nhanh.

Không có thời gian để suy nghĩ.

Không có thời gian để tính toán.

Tô Vĩnh Diện đã lao vào.

Anh dùng chính thân mình để chèn bánh pháo.

Một người lính dùng thân thể của mình để giữ lại một khẩu pháo nặng hàng tấn đang lao xuống dốc.

Khoảnh khắc ấy diễn ra chỉ trong vài giây.

Nhưng nó đã trở thành một trong những hình ảnh bất tử của lịch sử Điện Biên Phủ.

Tô Vĩnh Diện hy sinh.

Anh mới 30 tuổi.

Tôi từng tự hỏi:

Điều gì khiến một người có thể quyết định như vậy chỉ trong một khoảnh khắc?

Có lẽ không có câu trả lời đơn giản.

Bởi khi ấy, Tô Vĩnh Diện không có thời gian để nghĩ mình sẽ trở thành anh hùng.

Anh không biết rằng hàng chục năm sau, hàng triệu người sẽ biết tên mình.

Anh chỉ nhìn thấy khẩu pháo đang lao xuống.

Và nhìn thấy đồng đội.

Thế là anh lao vào.

Đó có lẽ chính là điều giản dị nhất của lòng dũng cảm.

Không phải lúc nào người ta cũng biết mình đang làm một việc lớn.

Đôi khi, họ chỉ làm điều mà trái tim mách bảo phải làm.

Cứu đồng đội.

Giữ lấy vũ khí.

Hoàn thành nhiệm vụ.

Và Tô Vĩnh Diện đã làm điều đó bằng chính mạng sống của mình.

Sau này, tên tuổi của anh được ghi vào lịch sử.

Tô Vĩnh Diện được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên anh được đặt cho nhiều con đường, trường học, đơn vị và địa danh.

Nhưng nếu bỏ đi những danh hiệu ấy, điều còn lại vẫn là một người lính trẻ.

Một người đã từng có gia đình.

Từng có quê hương.

Từng có những người thân chờ mình trở về.

Và từng có một tương lai phía trước.

Chỉ là chiến tranh đã lấy đi tương lai ấy.

Đổi lại, anh để lại một cái tên không thể phai mờ.

Điện Biên Phủ đã trở thành lịch sử.

Những khẩu pháo ngày ấy giờ chỉ còn nằm trong bảo tàng.

Những con đường kéo pháo năm xưa đã đổi thay.

Những người lính năm ấy cũng lần lượt trở về với đất.

Nhưng câu chuyện về Tô Vĩnh Diện vẫn còn đó.

Mỗi khi nhắc đến anh, người ta không chỉ nhắc đến một người lính đã hy sinh.

Mà nhắc đến cả một thế hệ.

Một thế hệ thanh niên đã bước vào chiến tranh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Họ đi qua núi rừng.

Đi qua đói rét.

Đi qua bom đạn.

Và có những người đã không bao giờ trở về.

Tô Vĩnh Diện là một trong những người như thế.

Anh nằm lại giữa núi rừng Điện Biên.

Tuổi thanh xuân dừng lại ở tuổi ba mươi.

Nhưng tên tuổi thì tiếp tục đi cùng đất nước.

Có lẽ “thời hoa lửa” chính là như vậy.

Hoa của tuổi trẻ.

Lửa của chiến tranh.

Và trong những năm tháng khốc liệt ấy, có những người đã biến tuổi trẻ của mình thành một phần của lịch sử.

Tô Vĩnh Diện – người lính đã lấy thân mình chèn pháo.

Một khoảnh khắc chỉ kéo dài vài giây.

Nhưng đủ để một cái tên sống mãi với Điện Biên Phủ.

Và sống mãi trong ký ức của một dân tộc.