Lấy thân mình chèn pháo

Năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị vô cùng gian khổ. Để đưa pháo vào trận địa, bộ đội ta phải kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn xuyên qua rừng núi hiểm trở. Đường kéo pháo hẹp, dốc, trơn trượt; một bên là núi cao, một bên là vực sâu. Hàng chục, thậm chí hàng trăm chiến sĩ phải hợp sức kéo từng mét pháo bằng dây và tời quay tay.

Trong một lần kéo pháo ra khỏi trận địa để thực hiện chủ trương “đánh chắc, tiến chắc”, đoàn pháo binh gặp một đoạn đường dốc nguy hiểm. Khẩu pháo đang từ từ trôi xuống. Các chiến sĩ lập tức bám vào dây kéo, tìm mọi cách giữ pháo lại. Trong tình thế cực kỳ nguy cấp, Tô Vĩnh Diện đã lao vào, dùng thân mình chèn bánh pháo.

Sức nặng của khẩu pháo cùng đà trượt khiến anh bị thương nặng. Nhưng nhờ hành động ấy, khẩu pháo được giữ lại, không lao xuống vực và không gây nguy hiểm cho đồng đội. Trước khi hy sinh, điều anh quan tâm vẫn là khẩu pháo và nhiệm vụ chung. Theo tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, trước lúc mất, Tô Vĩnh Diện còn hỏi đồng đội pháo có bị hư hỏng hay không.

Câu chuyện về Tô Vĩnh Diện không diễn ra trong một trận đánh trực tiếp với quân địch. Đó là cuộc chiến với núi rừng, với sức nặng của pháo và với hiểm nguy luôn cận kề. Chính trong những công việc tưởng như chỉ là hậu cần ấy, phẩm chất của người lính được thể hiện rõ nhất.

Sau này, tên tuổi Tô Vĩnh Diện trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của Chiến dịch Điện Biên Phủ. Hình ảnh người chiến sĩ lấy thân mình chèn pháo cũng được tái hiện trong nhiều tác phẩm mỹ thuật và tư liệu lịch sử về chiến dịch.

Điều khiến câu chuyện còn được nhắc mãi không chỉ là sự hy sinh, mà còn là tinh thần đặt nhiệm vụ và đồng đội lên trên sự an toàn của bản thân. Trong cuộc chiến khốc liệt ấy, những con người rất trẻ đã góp phần làm nên chiến thắng bằng những hành động đôi khi chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng có ý nghĩa đối với cả một tập thể.