LẤY THÂN MÌNH GIỮ LẤY TRẬN ĐỊA

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954.

Tôi đứng trên một triền đồi nhìn xuống Him Lam.

Trước mắt tôi là một thung lũng rộng lớn, nhưng không hề có vẻ yên bình. Những trận địa của quân Pháp nằm phía trước, kiên cố và dày đặc. Hàng rào dây thép gai giăng thành từng lớp. Những ụ súng, lô cốt nằm im lìm dưới những lớp đất đá.

Không khí trước giờ nổ súng nặng nề đến nghẹt thở.

Những người lính Việt Nam đang kiểm tra lại súng đạn.

Có người cúi xuống buộc lại dây giày.

Có người lau khẩu súng trường.

Có người tranh thủ uống một ngụm nước.

Không ai nói lớn.

Ai cũng hiểu rằng chỉ ít phút nữa thôi, trận đánh sẽ bắt đầu.

Trong một góc trận địa, tôi nhìn thấy một người lính trẻ.

Anh không cao lớn.

Khuôn mặt còn rất trẻ, nhưng đôi mắt thì bình tĩnh lạ thường.

Đó là Phan Đình Giót, người chiến sĩ thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.

Anh cùng đồng đội đã hành quân hàng trăm cây số để đến Điện Biên Phủ.

Mục tiêu trước mắt họ hôm nay là cứ điểm Him Lam.

Một trong những cứ điểm phòng ngự quan trọng của quân Pháp.

Tiếng pháo bất ngờ vang lên.

Ầm!

Mặt đất rung chuyển.

Rồi tiếng thứ hai.

Ầm!

Những cột khói bốc lên từ phía trận địa quân Pháp.

Cả thung lũng như rung chuyển.

Pháo binh của ta bắt đầu dội lửa xuống cứ điểm.

Những người lính đồng loạt lao lên.

Tôi chạy theo họ.

Đất đá văng tung tóe.

Khói thuốc súng phủ kín trước mặt.

Tiếng hô xung phong vang lên giữa tiếng pháo:

“Xung phong!”

Những người lính lao qua lớp dây thép gai.

Có người ngã xuống.

Có người bị thương.

Nhưng đội hình vẫn tiến lên.

Phan Đình Giót cũng ở trong số những người lính ấy.

Anh vừa chiến đấu, vừa động viên đồng đội.

“Tiến lên anh em!”

“Cố lên!”

“Không được dừng lại!”

Phía trước là những ụ súng của quân Pháp đang liên tục nhả đạn.

Từng loạt đạn quét ngang trận địa.

Đất đá bắn lên.

Những người lính phải áp sát mặt đất để tránh đạn.

Nhưng rồi từng mét chiến hào vẫn được chiếm lĩnh.

Trận đánh càng lúc càng ác liệt.

Quân ta tiến gần đến khu trung tâm cứ điểm.

Nhưng quân Pháp chống trả dữ dội.

Từ một lô cốt, súng máy liên tục bắn ra.

Đạn quét thành từng vệt.

Mỗi lần quân ta định tiến lên, hỏa lực từ lô cốt lại chặn lại.

Một người lính hét:

“Lỗ châu mai!”

Mọi người nhìn về phía trước.

Một lỗ châu mai nhỏ.

Nhưng từ đó, súng máy đang bắn dữ dội.

Nó giống như một con mắt thép nhìn xuống những người lính đang tiến lên.

Nếu không bịt được nó, bộ đội không thể tiếp tục.

Phan Đình Giót nhìn về phía lỗ châu mai.

Anh hiểu rằng phải làm gì đó.

Không có nhiều thời gian.

Đồng đội đang nằm xuống.

Mỗi giây chậm trễ là thêm một người bị thương.

Anh lao lên.

Một loạt đạn quét qua.

Phan Đình Giót bị thương.

Máu thấm đỏ trên người.

Nhưng anh vẫn tiếp tục tiến.

Một đồng đội gọi:

“Giót! Quay lại!”

Anh không quay lại.

Anh vẫn bò về phía trước.

Từng chút một.

Từng mét một.

Tiếng súng từ lô cốt vẫn vang lên.

Anh cố sức áp sát.

Rồi một loạt đạn nữa trúng vào người.

Anh khựng lại.

Nhưng ngay sau đó, anh lại gượng dậy.

Tôi đứng nhìn mà gần như quên cả tiếng súng xung quanh.

Một con người đang bị thương.

Nhưng vẫn cố tiến về phía trước.

Không phải vì anh không biết sợ.

Mà bởi phía sau anh là đồng đội.

Phía trước là trận địa.

Và con đường tiến lên đang bị chặn lại bởi khẩu súng máy kia.

Phan Đình Giót đã đến rất gần lỗ châu mai.

Anh nhìn về phía đồng đội.

Có lẽ chỉ trong khoảnh khắc ấy, anh hiểu rằng mình không còn nhiều thời gian.

Anh lấy hết sức lao lên.

Rồi...

Anh dùng chính thân mình bịt lỗ châu mai.

Tiếng súng từ lô cốt đột ngột im bặt.

Khoảnh khắc ấy, tôi thấy cả chiến trường như ngừng lại.

Chỉ một vài giây thôi.

Nhưng vài giây ấy vô cùng quý giá.

Đồng đội lập tức chớp thời cơ.

“Tiến lên!”

Những người lính ào lên.

Lô cốt bị đánh chiếm.

Cửa mở.

Trận địa được phá vỡ.

Con đường tiến vào cứ điểm đã được mở.

Nhưng Phan Đình Giót...

Anh đã nằm lại.

Tôi đứng giữa khói súng.

Mùi thuốc súng nồng nặc.

Tiếng hô xung phong vẫn vang lên.

Nhưng ở một góc trận địa, người chiến sĩ trẻ ấy không còn đứng dậy nữa.

Một người đồng đội chạy đến.

Anh cúi xuống.

“Giót!”

Không có tiếng trả lời.

Anh lay vai người chiến sĩ.

Vẫn không có tiếng trả lời.

Chỉ còn một người lính trẻ nằm giữa trận địa vừa được mở đường.

Không ai có thời gian để khóc.

Trận đánh vẫn tiếp tục.

Những người còn sống phải tiến lên.

Nhưng trong lòng họ, hình ảnh người đồng đội vừa hy sinh đã trở thành một ngọn lửa.

Họ lao về phía trước mạnh mẽ hơn.

Bởi họ biết:

Có một người vừa dùng chính thân mình để mở đường cho cả đơn vị.

Đêm xuống.

Trận Him Lam cuối cùng cũng bị quân ta tiêu diệt.

Những lá cờ chiến thắng được dựng lên.

Nhưng trên chiến trường vẫn còn rất nhiều người nằm lại.

Trong đó có Phan Đình Giót.

Anh đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Một người lính từ miền quê nghèo.

Một con người trước khi ra trận có lẽ cũng từng nghĩ về gia đình.

Có thể anh từng nhớ mẹ.

Nhớ quê.

Nhớ những con đường làng.

Nhưng khi đứng trước lỗ châu mai, anh không nghĩ đến mình nữa.

Anh nghĩ đến đồng đội.

Nghĩ đến nhiệm vụ.

Nghĩ đến con đường tiến lên.

Và anh đã chọn hành động.

Sau này, người ta nhắc đến Phan Đình Giót bằng một hình ảnh mà cả dân tộc không thể quên:

Người chiến sĩ lấy thân mình lấp lỗ châu mai.

Chỉ một hành động.

Nhưng phía sau hành động ấy là cả một tuổi trẻ.

Một con người đã đặt sự sống của đồng đội lên trên sự sống của chính mình.

Nếu lúc ấy anh lùi lại, có lẽ không ai trách anh.

Bởi trước mặt là một lỗ châu mai đang nhả đạn.

Bởi anh đã bị thương.

Bởi chiến trường quá khốc liệt.

Nhưng anh đã không lùi.

Anh chọn tiến lên.

Và chính bước tiến cuối cùng ấy đã trở thành một trong những biểu tượng bất tử của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Tôi trở lại Điện Biên nhiều năm sau.

Chiến trường năm xưa đã thay đổi.

Những trận địa không còn ngập trong khói súng.

Những con đường đã rộng hơn.

Những cánh đồng lại xanh.

Những người dân bình thường đi lại trên mảnh đất từng là chiến trường khốc liệt.

Tôi đứng thật lâu ở nơi từng diễn ra trận Him Lam.

Không còn tiếng đạn.

Không còn tiếng pháo.

Chỉ còn gió thổi qua những ngọn đồi.

Tôi nhắm mắt.

Trong trí tưởng tượng, tôi lại thấy những người lính năm xưa đang chạy lên.

Tôi nghe tiếng hô:

“Xung phong!”

Tôi thấy khói súng.

Thấy đất đá tung lên.

Và ở phía trước...

một người chiến sĩ trẻ đang tiến về phía lô cốt.

Đó là Phan Đình Giót.

Anh biết phía trước là hiểm nguy.

Nhưng anh vẫn đi.

Bởi có những khoảnh khắc trong lịch sử, một con người chỉ có vài giây để lựa chọn.

Lùi lại...

hay tiến lên.

Phan Đình Giót đã chọn tiến lên.

Ngày hôm nay, chúng ta có thể đứng giữa một đất nước hòa bình.

Có thể đi trên những con đường rộng.

Có thể đến trường.

Có thể làm việc.

Có thể trở về nhà sau một ngày dài.

Những điều ấy với chúng ta là bình thường.

Nhưng ở Điện Biên năm 1954, để có được một ngày bình thường như hôm nay, biết bao người đã gửi lại tuổi trẻ của mình trên chiến trường.

Phan Đình Giót là một trong những người như thế.

Anh không để lại một gia tài.

Không để lại những lời nói dài.

Anh để lại một hành động.

Một hành động đã trở thành biểu tượng.

Lấy thân mình lấp lỗ châu mai.

Đằng sau bảy chữ ấy là một con người bằng xương bằng thịt.

Một người con.

Một người đồng đội.

Một người lính.

Một tuổi trẻ.

Và một trái tim đã chọn Tổ quốc trước bản thân mình.

Chiều Điện Biên hôm ấy rất yên.

Tôi đứng nhìn những ngọn đồi phía xa.

Gió thổi qua cánh đồng.

Tôi chợt nghĩ:

Có lẽ Phan Đình Giót không bao giờ nghĩ rằng tên mình sẽ được nhắc lại suốt nhiều thế hệ.

Anh chỉ làm điều mà anh tin rằng cần phải làm trong giây phút ấy.

Nhưng chính những hành động xuất phát từ lòng yêu nước chân thành lại có sức sống lâu nhất.

Một người ngã xuống.

Một trận địa được mở.

Một chiến dịch tiến thêm một bước.

Và một cái tên bước vào lịch sử.

Phan Đình Giót đã nằm lại ở Him Lam.

Nhưng từ khoảnh khắc ấy, hình ảnh người chiến sĩ dùng chính thân mình để bịt lỗ châu mai đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Tôi rời khỏi chiến trường khi trời bắt đầu tối.

Sau lưng tôi là những ngọn đồi.

Trước mặt tôi là con đường của cuộc sống hòa bình.

Và trong lòng tôi vang lên một câu hỏi:

Nếu ngày ấy những người như Phan Đình Giót không bước lên, liệu chúng ta hôm nay có được đứng trên mảnh đất này trong bình yên?

Có lẽ không ai có thể trả lời.

Nhưng chúng ta có thể biết ơn.

Biết ơn bằng cách sống tốt hơn.

Trân trọng hòa bình hơn.

Và nhớ rằng:

Có những người đã dùng chính tuổi xuân của mình để mở đường cho tương lai.

Phan Đình Giót là một trong những người như thế.

Anh ngã xuống giữa trận địa Him Lam.

Nhưng từ nơi anh nằm xuống, một con đường đã được mở ra.

Con đường ấy đi qua Điện Biên.

Đi qua lịch sử.

Và đi mãi đến những ngày hòa bình hôm nay.