Lấy thân mình giữ pháo
Lấy thân mình giữ pháo
Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình nghèo khổ. Mới lên tám tuổi, anh đã phải đi ở cho địa chủ. Suốt mười hai năm làm phận đợ, tuổi thơ của anh gắn liền với những ngày cơ cực, bị áp bức, bóc lột. Chính từ đó, trong lòng người thanh niên nghèo sớm nhen nhóm ngọn lửa căm thù giặc và khát vọng được đứng lên vì độc lập của dân tộc.
Năm 1946, anh tham gia dân quân địa phương. Đến năm 1949, Tô Vĩnh Diện xung phong nhập ngũ, chính thức trở thành người lính Cụ Hồ. Trong quân ngũ, anh luôn gương mẫu, gan dạ, sẵn sàng nhận phần việc khó khăn, nặng nhọc nhất.
Tháng 5 năm 1953, để chuẩn bị cho chiến dịch quyết định ở Điện Biên Phủ, quân đội ta thành lập các đơn vị pháo cao xạ. Tô Vĩnh Diện được điều về làm Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37 ly. Trên chặng đường hành quân cơ động dài hơn 1.000km đầy gian khổ, núi cao, dốc đứng, đường hẹp và trơn trượt, anh luôn đi đầu nhận nhiệm vụ kéo pháo, động viên đồng đội, tự tay kiểm tra từng sợi dây, từng con dốc để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho pháo – thứ vũ khí vô cùng quý giá của chiến dịch.
Sau năm đêm ròng rã kéo pháo, đơn vị đến dốc Chuối – một đoạn đường quanh co, hiểm trở. Tô Vĩnh Diện cùng pháo thủ Lê Văn Chi xung phong điều khiển pháo xuống dốc. Bất ngờ, dây tời bị đứt, khẩu pháo nặng lao nhanh xuống dốc. Anh vẫn bình tĩnh giữ tay lái, cố đưa pháo đi đúng hướng. Nhưng rồi thêm một dây kéo nữa đứt, pháo trượt mạnh, đồng chí Chi bị hất văng ra.
Trong khoảnh khắc sinh tử ấy, giữa ranh giới sống – chết, Tô Vĩnh Diện hô to:
“Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo!”
Không chút do dự, anh buông tay lái, lao cả thân mình vào bánh pháo để chèn lại. Nhờ sự hy sinh anh dũng đó, đồng đội kịp thời ghìm giữ, cứu được khẩu pháo an toàn. Tô Vĩnh Diện đã ngã xuống, nhưng khẩu pháo – niềm tin và sức mạnh của chiến dịch – được giữ vững.
Sự hy sinh của anh trở thành ngọn lửa cổ vũ toàn đơn vị vượt qua mọi gian khổ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Khi hy sinh, Tô Vĩnh Diện là Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37 ly, Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367. Anh được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất; ngày 7/5/1955, được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi anh mãi mãi khắc ghi trong lịch sử dân tộc như một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam: lấy thân mình giữ pháo – lấy cái chết để bảo vệ chiến thắng.
