Lê Anh Xuân (1)
Họ và tên: Ca Lê Hiến (Bút danh: Lê Anh Xuân). Năm sinh: 1940 - Năm hy sinh: 1968. Quê quán: Bến Tre. Tác phẩm: Dáng đứng Việt Nam.
Liệt sĩ Lê Anh Xuân (Ca Lê Hiến).
I. THÔNG TIN NHÂN VẬT
Họ và tên: Ca Lê Hiến (Bút danh: Lê Anh Xuân).
Năm sinh: 1940 - Năm hy sinh: 1968.
Quê quán: Bến Tre.
Tác phẩm: Dáng đứng Việt Nam.
II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ
NHÀ THƠ NGÃ XUỐNG VẪN CÒN ĐỨNG BẮN
Lê Anh Xuân là một giảng viên đại học khoa Sử, một nhà thơ tài hoa đã xếp bút nghiên vào Nam chiến đấu. Anh không chỉ viết thơ cổ vũ tinh thần bộ đội, mà còn trực tiếp cầm súng ra trận trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968.
Ngày 21/5/1968, tại vùng ven Sài Gòn (Nhà Bè), đơn vị của Lê Anh Xuân đụng độ ác liệt với quân Mỹ. Trong một căn hầm chữ A chật hẹp, Lê Anh Xuân cùng đồng đội kiên cường bám trụ. Địch ném lựu đạn và xả súng vào hầm. Lê Anh Xuân trúng đạn, hy sinh ngay tại trận địa khi mới 28 tuổi.
Điều kỳ diệu là, trước khi hy sinh, anh đã kịp ghi lại hình ảnh bất tử của một người đồng đội (một chiến sĩ giải phóng quân vô danh) hy sinh trên đường băng Tân Sơn Nhất. Người chiến sĩ ấy đã chết nhưng thân người vẫn đứng tựa vào xác xe tăng địch, súng vẫn ghì chặt trong tay, mắt vẫn mở trừng trừng nhìn về phía quân thù.
Hình ảnh ấy đã ám ảnh Lê Anh Xuân và đi vào bài thơ cuối cùng của anh - bài "Dáng đứng Việt Nam":
Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhất
Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng
Và Anh chết trong khi đang đứng bắn
Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng...
Chính Lê Anh Xuân cũng đã ngã xuống như người chiến sĩ trong thơ anh: Hy sinh trong tư thế tiến công. Cuộc đời và thơ ca của anh hòa làm một, trở thành bức tượng đài bằng ngôn ngữ đẹp nhất về người lính giải phóng quân.
"Từ dáng đứng của Anh giữa đường băng Tân Sơn Nhất
Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân".
Lê Anh Xuân là đại diện cho thế hệ văn nghệ sĩ - chiến sĩ. Anh đã dùng máu của mình để viết nên những vần thơ bất tử.
Bài thơ "Dáng đứng Việt Nam" không chỉ tả thực một tư thế hy sinh, mà còn khái quát hóa vẻ đẹp của cả một dân tộc: Không bao giờ quỳ gối, luôn đứng thẳng ngay cả trong cái chết. Là giáo viên, tôi thường đọc bài thơ này cho học sinh nghe để các em cảm nhận được sự hào hùng và bi tráng của lịch sử, để các em biết trân trọng giá trị của độc lập tự do.
