Lê Hải - Trên bầu trời Tổ quốc

Muốn hiểu câu chuyện của Lê Hải, hãy bắt đầu từ Quảng Ngãi. Nơi ấy, vào năm 1942, Lê Hải sinh ra và lớn lên trong một đất nước còn nhiều biến động. Tuổi trẻ của nhân vật không trôi qua trong sự bình yên thông thường, mà sớm được đặt trước câu hỏi lớn của cả một thế hệ: mình sẽ làm gì khi quê hương cần đến?

Giữa rất nhiều biến động của thời cuộc, hành động của Lê Hải hiện lên rõ nhất qua một dấu mốc: Lê Hải là phi công tiêm kích, được ghi nhận bắn rơi 6 máy bay Mỹ; về sau mang quân hàm Đại tá và công tác tại Sư đoàn 372.

Để hiểu vì sao dấu ấn ấy đáng nhớ, cần hình dung môi trường mà những người trong cuộc đã sống và chiến đấu. Bầu trời thời chiến không chỉ là nơi đối đầu giữa các máy bay. Để một phi công cất cánh và trở về, phía sau còn có thợ máy, nhân viên thông tin, dẫn đường, radar và lực lượng bảo vệ sân bay. Trong những năm không quân đối phương đánh phá ác liệt, việc giữ được khả năng xuất kích liên tục đã là một thử thách lớn. Những người được ghi nhận trên mặt trận này vì thế đại diện cho một lĩnh vực chiến đấu có yêu cầu kỹ thuật cao, nơi sự chính xác và kỷ luật quan trọng không kém lòng quả cảm. Không chiến đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa lòng dũng cảm và kỹ thuật. Phi công phải nắm chắc tính năng máy bay, phản ứng trong thời gian rất ngắn, giữ đội hình và phối hợp với dẫn đường, radar, thông tin cùng lực lượng phòng không mặt đất. Một trận đánh trên không có thể diễn ra chỉ trong vài phút nhưng phía sau là quá trình huấn luyện, chuẩn bị kỹ thuật và bảo đảm sân bay rất công phu. Vì vậy, mỗi chiến công của phi công cũng phản ánh sự trưởng thành của cả một hệ thống chiến đấu trên bầu trời.

Câu chuyện của Lê Hải giúp tôi hình dung một mặt trận mà từng giây quyết định đều diễn ra giữa bầu trời. Bản lĩnh ở đó được tạo nên từ luyện tập, kỷ luật, khả năng phán đoán và tinh thần sẵn sàng nhận nhiệm vụ trong những tình huống khắc nghiệt nhất. Bởi vậy, việc kể lại đầy đủ và chính xác những gì còn được lưu giữ chính là cách để ký ức ấy tiếp tục sống trong các thế hệ sau.