Lê Thanh Sơn

Là cán bộ từng xông pha trận mạc, Lê Thanh Sơn nhiệt tình, hăng hái, sâu sát các đơn vị trực tiếp chiến đấu, xử lý hiệu quả nhiều tình huống khó khăn giành nhiều thắng lợi. Thành công nhất của Lê Thanh Sơn là chọn điểm chi khu Một Ngàn mở màn cho cao điểm mùa khô năm 1974 - 1975, có cách đánh tốt nên lực lượng ít mà thắng quân địch đông, mạnh, có công sự vững chắc, tạo nên bước ngoặt rất quan trọng ở khu vực, làm cơ sở cho mũi nổi dậy của quần chúng giành thắng lợi. Lê Thanh Sơn là một cán bộ có phong cách “tay nghe, mắt thấy”, là chỉ huy tiền phương của Tỉnh đội Cần Thơ, nhưng Anh thường xuyên đặt sở chỉ huy tại Tiểu đoàn Tây Đô 1. Qua đó anh chỉ huy, chỉ đạo xử lý tình huống nhanh, hiệu quả. Cụ thể đánh tiêu diệt đại đội 535 trinh sát Phong Dinh trong điều kiện bất ngờ ngoài phương án tác chiến tại Trầu Hôi. Trong trận tấn công phân chi khu Chử Thiện (đồn tề xã Trầu Hôi), Anh đi sát Tiểu đoàn Tây Đô 1, khi tiếp cận Hồ Văn Hải, một cán bộ đại đội cực kỳ gan dạ trúng đạn bị thương nặng. Theo dõi động thái của địch không có dấu hiệu lạ, Anh cho rằng nó bắn vu vơ và quyết định tiếp tục đánh theo phương án. Thật vậy, trận đánh nổ ra và thắng lợi trọn vẹn. Lần thứ hai Tiểu đoàn Tây Đô 1 diệt phân chi khu của địch (phân chi khu là một tổ chức quân sự của địch ở cơ sở do sĩ quan quân lực Việt Nam Cộng hòa chỉ huy). Trong trận diệt phân chi khu Trầu Hôi lại xảy ra một trận đánh li kỳ: Đó là Lê Thanh Sơn một mình một súng ngắn đấu súng với tên Dơn, trưởng đồn Trầu Hôi, thoát chết giả dân đi trên một chiếc xuồng về chi khu Một Ngàn trong tay y có một súng colt 45 và hai trái lựu đạn: Chuyện là khi rời trận địa về căn cứ đến vàm rạch hào hàng, gặp một người bơi xuồng thấy khả nghi (linh tính), Lê Thanh Sơn kêu ghé lại, biết không thể thoát khỏi quân giải phóng, tên Dơn ghé vào bờ và chủ động nổ súng trước, vậy 100% là địch. Anh trổ tài xạ thủ, vừa bắn vừa lừa cho nó bắn hết đạn và ném hai trái lựu đạn cuối cùng. Lê Thanh Sơn uy dũng hạ gục tên giặc ngoan cố thu một súng colt 45, chiến lợi phẩm rất bình thường nhưng lại có ý nghĩa về nội dung chiến thắng trên cả tuyệt vời. Anh Lê Thanh Sơn, người luôn tiên phong vào nơi khó khăn, hiểm nguy. Thời điểm 10/4/1975, Quân khu ra lệnh cho lực lượng Cần Thơ vào vòng cung để đón đại quân đánh vào sở chỉ huy Quân đoàn 4. Lê Thanh Sơn dẫn một bộ phận Tiểu đoàn Tây Đô 3 cùng lực lượng địa phương Châu Thành A, lực lượng Thành đội Cần Thơ (Lúc này Quân khu chỉ huy vượt cấp không qua tỉnh đội Cần Thơ. Hơn 100 người bám vào lõm du kích xã Mỹ Khánh đã vào đến vùng hậu phương của địch, tức thì nó phản ứng mạnh cho quân vây ép. Tình huống hiểm nghèo bởi tác chiến là bất lợi, Lê Thanh Sơn chủ trương “né”, giữ bí mật đến phút chót, mà nổ súng thì đánh gần phải diệt thật nhiều quân địch trong khi đó địch cố tình “trì hoãn” và do đó không xảy ra chạm súng. Đó là xử lý khéo léo của Lê Thanh Sơn, tránh một cuộc đấu súng chưa cần thiết. Sáng 30/4/1975, Lê Thanh Sơn, Tỉnh đội trưởng Cần Thơ, chỉ huy trưởng lực lượng vũ trang thống nhất Cần Thơ trong một hướng tiến công vào đầu não của địch ở Cần Thơ, cùng hành tiến với Tiểu đoàn Tây Đô 1, Tây Đô 3, địa phương Châu Thành A, lực lượng Thành đội, các đơn vị binh chủng và cơ quan tham mưu Cần Thơ, Hậu cần. Khi đến rạch Bà Hiệp nhận được thông báo Dương Văn Minh, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa tuyên bố đầu hàng trên đài phát thanh Sài Gòn, Lê Thanh Sơn quyết định cho bộ đội vượt sông Cần Thơ, chiếm Lộ Vòng cung và thẳng tiến vào dinh tỉnh trưởng Phong Dinh, trong sự ngỡ ngàng của nhân viên Nguy quyền tỉnh Phong Dinh và Quân đoàn 4. Lúc 13 giờ 30 phút, cắm cờ chiến thắng lên nóc dinh tỉnh trưởng Phong Dinh, đặt dấu chấm hết của chế độ Việt Nam Cộng hòa tại tỉnh Cần Thơ (bao gồm: Phong Dinh, Chương Thiện và Ba Xuyên). Bắt Mạch Văn Trưởng, Chuẩn trưởng Tư lệnh Sư 21 ra lệnh toàn bộ Quân khu 4 và Quân đoàn 4 đầu hàng. Thị xã Cần Thơ rợp màu cờ đỏ xanh sao vàng phất phới và ở đây có câu chuyện vui: Anh hùng An Lộc (thị xã An Lộc, tỉnh Bình Phước), Mạch Văn Trường gặp dũng sĩ quốc lộ 13 Lê Thanh Sơn tại tỉnh lỵ Cần Thơ, một cuộc gặp xem ra lý thú. Năm 1972, chiến dịch mùa hè đỏ lửa ta đánh thắng từ Quảng Trị đến Đông Nam bộ và đồng bằng Sông Cửu Long, nhưng tại Bình Long, Phước Long tranh chấp quyết liệt tại An Lộc, quốc lộ 13, ta bao vây An Lộc, chốt chặn, chi viện trên quốc lộ 13 do Trung đoàn 3, Sư đoàn 9, quân giải phóng phụ trách, khi đó Lê Thanh Sơn là Trung đoàn phó. An Lộc trong cơn nguy kịch do Trần Văn Nhựt tỉnh trưởng và Lê Văn Hưng, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 5, quân lực Việt Nam Cộng hòa cố thủ. Trong khi ta khép vòng vây thì Mạch Văn Trường, Trung đoàn trưởng thuộc Sư đoàn 5 vượt lưới lửa phòng không đổ quân trót lọt xuống thị xã, cứu An Lộc khỏi lọt vào tay quân giải phóng và từ đó Mạch Văn Trường trở thành người hùng An Lộc thứ ba sau Trần Văn Nhất và Lê Văn Hưng (tự sát chiều 30/4/1975 Tại Cần Thơ, khi đó là Thiếu tướng, Phó Tư lệnh Quân khu 4 - vùng 4 chiến thuật). Người hùng An Lộc Mạch Văn Trường trở thành tù binh, còn dũng sĩ đường 13 Lê Thanh Sơn trở thành tỉnh đội trưởng Cần Thơ. Một chuyện vui khác cũng khá lý thú đó là giữa cuộc chiến đấu sôi nổi, quyết liệt, Lê Thanh Sơn được giao chức tỉnh đội trưởng Cần Thơ thay Võ Minh Thiết về Quân khu 9 nhận nhiệm vụ mới. Trên cương vị mới anh đã đảm đương một cách xuất sắc và rất thành công, đặc biệt là người chỉ huy cao nhất tỉnh đội Cần Thơ đặt chân đầu tiên đến dinh tỉnh trưởng Phong Dinh, giải phóng tỉnh Cần Thơ, kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, đồng thời kết thúc vai trò lịch sử hơn hai tháng đảm nhiệm chức vụ tỉnh đội trưởng Cần Thơ để giao lại cho người anh thân yêu Võ Minh Thiết tiếp tục thực hiện nhiệm vụ tỉnh đội phó với một tinh thần trách nhiệm cao nhất. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, xin được kể lại vài chuyện vui, lý thú có cả kỳ diệu và tuyệt vời của anh Lê Thanh Sơn xem như món quà tặng anh ở tuổi 85, một cuộc đời bình dị sang trọng, thân thiện, hài hòa.