Liên đội trường Tiểu học Võ Thị Sáu (45)

Họ và tên: Nguyễn Tuấn Nguyên

Ngày tháng năm sinh: 08/5/2015

Trường lớp: Lớp 5G, Trường tiểu học Võ Thị Sáu

Số điện thoại: 0903017173

Địa chỉ: Ấp 3, Xã Châu Thành, Tỉnh Tây Ninh

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

MỘT ĐỜI VÌ NGHĨA

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của lực lượng Công an nhân dân, Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa hiện lên như một “Cây đại thụ” giữa đại ngàn Tây Ninh – một vị tướng không chỉ lừng lẫy với những chiến công thầm lặng mà còn chiếm trọn niềm tin yêu bởi lối sống giản dị, khiêm nhường. Với biệt danh Chín Nghĩa, cuộc đời ông là một bản hùng ca về lòng trung thành tuyệt đối và sự xả thân quên mình vì độc lập, tự do của dân tộc.

Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa, tên thật Ngô Văn Thập. Ông sinh năm 1928 tại vùng quê nghèo Hiệp Thạnh, Trảng Bàng (nay là Gò Dầu, Tây Ninh). Là con thứ chín trong một gia đình bần cố nông, ông lớn lên giữa cảnh anh chị mình cam chịu kiếp đời lam lũ. Không ai dắt dẫn, ông tự tìm đến con đường cách mạng bằng niềm tin sắt đá và sự ngưỡng mộ dành cho những người Cộng sản. Ngày ấy, ông không có giấy khai sinh. Cái tên Ngô Văn Thập cha mẹ đặt chỉ là tên gọi ở nhà. Để được đến trường, ông phải mượn danh phận của người anh họ là Ngô Văn Chừng. Sau khi hoàn thành tiểu học năm 1943, ông trả lại giấy tờ rồi đi làm công nhân tại đồn điền cao su Vên Vên. Tại đây, những câu chuyện về phong trào Nam Kỳ khởi nghĩa và hình ảnh lá cờ đỏ búa liềm bắt đầu thấm sâu vào tâm trí ông.Trong mắt chàng thanh niên trẻ, người Cộng sản hiện lên như những bậc quân tử “xuất quỷ nhập thần”, không màng cái chết hay lao tù. Niềm tin ấy càng được củng cố qua những mẩu chuyện đời thường đầy nhân nghĩa. Có lần, ông thấy dấu tích ai đó ăn trộm dưa hấu nhưng lại để lại một đồng bạc để trả tiền cho dân. Lần khác, khi nghĩa quân tiêu diệt tên cai quản Arnold ác ôn, họ đã tha mạng cho tài xế và gửi trả toàn bộ tiền lương để phát lại cho công nhân chứ không hề chiếm giữ. Chính lối sống sòng phẳng, chính trực ấy đã trở thành ngọn đuốc khai ngộ, đưa ông dấn thân vào con đường cứu nước. Sau khởi nghĩa Nam Kỳ, thực dân Pháp tăng cường càn quét. Chứng kiến cảnh hai chiến sĩ Cộng sản trạc tuổi mình bị tra tấn dã man nhưng vẫn hiên ngang giữ vững khí tiết đến hơi thở cuối cùng, chàng trai trẻ Chín Nghĩa vô cùng xúc động. Trong mắt ông, người Cộng sản dần trở nên thiêng liêng – họ là những người chiến đấu giành lại độc lập cho Tổ quốc, tự do cho đồng bào. Ông nung nấu ý chí dấn thân và kiên nhẫn chờ đợi thời cơ. Khi Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, ông rời đồn điền cao su về quê làm nông. Bước ngoặt đến vào một ngày cuối thu năm 1947, khi ông đang lấm lem bùn đất trên cánh đồng thì được người chú họ – Trần Văn Đề (Trưởng Công an xã Hiệp Thạnh) gọi lên xã. Chỉ với một câu nói đơn giản: “Chữ mày đẹp, theo tao làm thư ký Công an”, Chín Nghĩa chính thức bước vào con đường cách mạng ở tuổi 19. Với tư duy sắc bén, ông nhanh chóng khẳng định năng lực qua việc ghi chép sổ sách và lấy khẩu cung. Quan niệm làm Công an là để bảo vệ dân, ông đã cứu thoát nhiều người bị hàm oan là Việt gian. Tài năng ấy giúp ông được điều động về làm thư ký cho Trưởng Công an khu Ba Nam Bộ năm 1948 và vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng một năm sau đó. Có giai đoạn, ông còn sát cánh cùng những người bạn văn nghệ sĩ như Ba Mực (nhạc sĩ Xuân Hồng), Nguyễn Văn Tiền (Tiến sĩ âm nhạc) trong tổ Tuyên huấn. Trong những năm tháng khó khăn nhất, ông một mình len lỏi xây dựng lại phong trào tại ba xã “Trắng” cơ sở ở Châu Thành, Tây Ninh, biến nơi đây thành “ba mũi tên cách mạng” của huyện. Thời điểm luật 10/59 của Ngô Đình Diệm gây ra bao đau thương, đọc bức thư động viên của Trung ương giữa rừng sâu, ông đã khóc vì xúc động và càng thêm quyết tâm chiến đấu. Trước trận Tua Hai lịch sử, ông được giao trọng trách huấn luyện đào tạo lực lượng An ninh miền Nam. Năm 1961, ông cùng đồng chí Tư Thắng mở lớp đào tạo Công an đầu tiên tại Trung ương Cục. Trong điều kiện thiếu thốn, các ông phải tự mày mò, chỉnh sửa giáo án nước ngoài cho phù hợp với thực tiễn chiến trường. Ông vẫn nhớ mãi bài học về chiếc “hộp quẹt mật mã” – một sự nhầm lẫn nghiệp vụ thuở sơ khai khiến một người thiến heo bị bắt oan. Kỷ niệm ấy trở thành lời nhắc nhở ông luôn phải thận trọng, thấu đáo trong mọi vụ án sau này. Năm 1961, khi Ban Địch tình chuyển giao về Bộ Quốc phòng, ông cùng 20 đồng đội ở lại thành lập Ban an ninh Trung ương Cục miền Nam dưới sự lãnh đạo của đồng chí Mai Chí Thọ và Cao Đăng Chiếm. Từ năm 1962 cho đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, ông giữ trọng trách Chánh văn phòng Ban An ninh Trung ương Cục, tận hiến trọn vẹn cho sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc. Sau ngày đất nước thống nhất, trong khi nhiều đồng đội xin về Trung ương, ông Chín Nghĩa lại chọn gắn bó với quê hương. Suốt 11 năm trên cương vị Giám đốc Sở Công an Tây Ninh, ông trực tiếp chỉ huy phá nhiều vụ án lớn mà người khác thường e dè, “không dám đụng tới”. Dấu ấn đậm nét nhất về sự chính trực của ông là lần kiên quyết phản đối việc bầu một cán bộ năng lực vào Tỉnh ủy. Trước những ý kiến cho rằng ông tư thù cá nhân hay “ngang ngạnh”, ông vẫn giữ vững lập trường bởi đã nắm rõ chân dung lý lịch của người này: một cựu sĩ quan tình báo dưới thời Ngô Đình Diệm đã thay tên đổi họ để che giấu quá khứ. Sau này, khi được hỏi vì sao không công bố điều đó sớm hơn, ông trầm ngâm: “Bắt một người khi lòng còn phân vân thì không nên bắt. Ông ta giấu lý lịch để cống hiến cho xã hội thì cứ để ông ta làm việc. Nhưng để bảo vệ Đảng, tôi phải ngăn cản việc ông ta bước vào hàng ngũ lãnh đạo”. Bản lĩnh của ông còn thể hiện qua việc quyết liệt xử lý các vụ buôn lậu xăng dầu và sai phạm tại Công ty Xuất nhập khẩu, dù chúng đụng chạm tới một số vị lãnh đạo đương thời. Từ năm 1975 đến 1985, ông cũng là người chỉ huy lực lượng An ninh đeo bám, phá tan một nhánh quan trọng trong chuyên án CM-12 tại Tây Ninh, trả lại sự bình yên cho đạo Cao Đài. Không chỉ nghiêm khắc với cái xấu bên ngoài, ông còn kiên quyết chấn chỉnh thói “kiêu binh” trong nội bộ ngành. Điển hình là vụ án Tết năm 1976, khi một số Công an huyện bắt giữ người dân vì tội “phản động” chỉ để trả đũa việc bị trẻ con giăng dây làm ngã xe khi đi nhậu về. Đích thân xác minh và phát hiện sự thật, ông đã kỷ luật nghiêm các cán bộ vi phạm và tổ chức xin lỗi dân công khai. Với ông, làm Công an không chỉ là bảo vệ Cách mạng, mà còn là bảo vệ lẽ phải và niềm tin của nhân dân. Một lần, dựa trên báo cáo trinh sát về một âm mưu đánh mìn khủng bố, ông Chín Nghĩa đã trực tiếp chỉ đạo lực lượng phục kích. Tuy nhiên, sau khi bắt giữ, ông bàng hoàng nhận ra đối tượng bị tình nghi thực chất là một cán bộ phụ nữ xã bị hàm oan do sự cẩu thả và thói “kiêu binh” của cấp dưới. Không một chút do dự để bảo vệ uy tín cá nhân, ông lập tức tổ chức buổi xin lỗi công khai trước nhân dân. Hành động dũng cảm nhận lỗi này đã được nhà báo Trần Bạch Đằng nhắc lại nhiều lần như một biểu tượng về đạo đức cách mạng trong thời kỳ đổi mới. Năm 1987, ông lên đường thực hiện nhiệm vụ quốc tế với tư cách Phó Trưởng đoàn thứ nhất Đoàn chuyên gia Bộ Nội vụ Việt Nam tại Campuchia. Hai năm sau, ông trở về giữ chức Phó Trưởng Ban nghiên cứu lịch sử ngành Công an (chuyên trách phía Nam) cho đến khi nghỉ hưu năm 1997 với quân hàm Thiếu tướng. Tại đây, bằng lương tâm của một người Cộng sản chân chính, ông đã dành tâm sức rà soát lịch sử, minh oan cho nhiều trường hợp bị sai lệch trong kháng chiến chống Mỹ. Đặc biệt, Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa là người tiên phong đề xuất công tác tìm kiếm hài cốt đồng đội trên quy mô cả nước. Trên cương vị Trưởng ban chỉ đạo quy tập, ông đã không quản ngại tuổi tác, lội suối băng rừng để tìm lại hơn 600 bộ hài cốt chiến sĩ nằm rải rác khắp các cánh rừng Tây Nam và đất bạn Campuchia. Những cống hiến bền bỉ ấy đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Độc lập hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng Nhì và Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Trong gia đình, ông là người cha mẫu mực, là “thần tượng” của các con. Những người con của ông đều trưởng thành và giữ các trọng trách quan trọng: con trai cả tiếp bước cha làm Giám đốc Công an tỉnh Tây Ninh, con gái thứ là giám đốc doanh nghiệp xuất khẩu và con trai út là cán bộ kinh tế năng động. Cuộc đời Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa là minh chứng cho một nhân cách lớn: quyết liệt trong công việc nhưng nhân hậu, vẹn nghĩa với dân, với Đảng và với đồng đội.

Cuộc đời của Thiếu tướng Ngô Văn Nghĩa chính là bản hùng ca về tinh thần "trung với Đảng, hiếu với dân". Dù trong thời chiến hay thời bình, ông vẫn giữ vững phẩm chất cao quý của "Bộ đội Cụ Hồ", luôn tận hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Ông mãi mãi là niềm tự hào, là điểm tựa tinh thần vững chãi cho những thế hệ trẻ hôm nay và mai sau tiếp bước trên con đường bảo vệ và phát triển đất nước.