LIỆT SĨ HÀ THỊ XANH

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc ngày 24 tháng 7 năm 1968 là một biểu tượng như thế. Trong số những người con gái đã ngã xuống tại mảnh đất Đồng Lộc năm ấy có liệt sĩ Hà Thị Xanh – một nữ thanh niên xung phong đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho con đường ra tiền tuyến.

Hà Tĩnh22/08/2026Lâm Văn Hiệp (Đoàn xã Vĩnh Thuận Đông)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

LIỆT SĨ HÀ THỊ XANH

Có những con người đã đi qua cuộc đời rất ngắn ngủi, nhưng sự hy sinh của họ lại sống mãi với thời gian. Có những tuổi xuân chưa kịp trải qua những ngày tháng bình yên, chưa kịp xây dựng một mái ấm riêng, đã gửi lại nơi chiến trường tất cả những gì đẹp nhất của tuổi trẻ. Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc ngày 24 tháng 7 năm 1968 là một biểu tượng như thế.

Trong số những người con gái đã ngã xuống tại mảnh đất Đồng Lộc năm ấy có liệt sĩ Hà Thị Xanh – một nữ thanh niên xung phong đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho con đường ra tiền tuyến.

Ngã ba Đồng Lộc – nơi thử thách lòng quả cảm

Những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, Ngã ba Đồng Lộc thuộc huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh là một trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng. Đây là nơi giao nhau của nhiều tuyến đường huyết mạch, có ý nghĩa quan trọng đối với việc vận chuyển người, vũ khí, lương thực và hàng hóa từ hậu phương vào chiến trường miền Nam.

Vì vị trí chiến lược ấy, Đồng Lộc trở thành một trong những nơi bị máy bay Mỹ đánh phá vô cùng ác liệt. Bom đạn liên tục trút xuống, đường sá bị cày xới, hố bom nối tiếp hố bom. Thế nhưng, giữa mưa bom bão đạn, những người lính, công nhân giao thông, dân công hỏa tuyến và thanh niên xung phong vẫn ngày đêm bám đường, san lấp hố bom, bảo đảm cho những đoàn xe vượt qua trọng điểm an toàn.

Trong đội ngũ ấy có những cô gái tuổi đời còn rất trẻ. Họ mang trong mình khát vọng của tuổi xuân nhưng đã lựa chọn con đường ra trận, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để giữ mạch máu giao thông thông suốt.

Người con gái Hà Thị Sanh

Tên tuổi Hà Thị Xanh đã được ghi nhận trong những tư liệu về 10 nữ thanh niên xung phong hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ từng ghi nhận việc thăm hỏi thân nhân của liệt sĩ Hà Thị Sanh tại huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh.

Đằng sau cái tên được khắc ghi trên bia tưởng niệm là một người con gái bằng xương bằng thịt, có gia đình, có người thân, có những ước mơ bình dị của tuổi trẻ. Nhưng khi Tổ quốc cần, chị cùng những người đồng đội đã rời quê hương, lên đường làm nhiệm vụ.

Công việc của các nữ thanh niên xung phong nơi trọng điểm Đồng Lộc không phải là những trận đánh có tiếng súng trực tiếp. Công việc của họ là san lấp hố bom, sửa đường, cắm biển báo, bảo đảm giao thông và góp phần đưa từng đoàn xe vượt qua trọng điểm. Nhưng chính những nhiệm vụ tưởng như thầm lặng ấy lại diễn ra giữa một chiến trường vô cùng khốc liệt.

Mỗi lần bước xuống mặt đường là một lần họ đối mặt với bom đạn và cái chết.

Thế nhưng, những cô gái trẻ vẫn không lùi bước.

Buổi chiều định mệnh ngày 24 tháng 7 năm 1968

Ngày 24 tháng 7 năm 1968, Đồng Lộc lại chìm trong tiếng bom. Các nữ thanh niên xung phong vẫn thực hiện nhiệm vụ như thường ngày.

Họ sửa đường.

Họ san lấp những hố bom.

Họ cắm biển báo.

Họ giữ cho tuyến đường huyết mạch không bị tê liệt.

Trong lúc đang làm nhiệm vụ, một loạt bom Mỹ trút xuống vị trí các chị. Mười cô gái thanh niên xung phong đã hy sinh anh dũng.

Tuổi đời của họ còn rất trẻ, nhưng sự hy sinh thì lớn lao vô cùng.

Đó không chỉ là sự mất mát của gia đình, của đồng đội mà còn là sự hy sinh của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam trong cuộc chiến đấu giành độc lập, thống nhất đất nước.

Sự kiện ngày 24 tháng 7 năm 1968 đã trở thành một trong những trang sử bi tráng nhất của Ngã ba Đồng Lộc. Tỉnh Hà Tĩnh xác định sự hy sinh của 10 nữ thanh niên xung phong nơi đây là biểu tượng tiêu biểu cho lòng quả cảm, tinh thần “vì nước quên thân” của thế hệ trẻ trong những năm kháng chiến.

Mười đóa hoa bất tử

Mười cô gái đã nằm lại dưới lòng đất mẹ.

Trong số họ có Hà Thị Xanh.

Các chị ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ. Những ước mơ riêng tư của tuổi thanh xuân cũng khép lại từ đó. Nhưng chính sự hy sinh ấy đã làm cho tên tuổi của các chị trở thành bất tử.

Ngày nay, tại Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc, người dân từ khắp mọi miền đất nước vẫn tìm về thắp những nén hương tưởng niệm. Nhiều thế hệ trẻ đến đây để tìm hiểu lịch sử, để hiểu rằng nền hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Đằng sau mỗi con đường, mỗi mái nhà, mỗi ngày bình yên là biết bao xương máu của cha anh đã đổ xuống.

Nơi mười cô gái hy sinh năm xưa giờ đây trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng. Những nén hương được thắp lên không chỉ để tưởng nhớ người đã khuất mà còn để nhắc nhở người đang sống về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Lời tri ân với người đã nằm xuống

Thời gian đã đi qua hơn nửa thế kỷ, nhưng câu chuyện về những nữ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc vẫn chưa bao giờ cũ.

Bởi đó là câu chuyện về lòng yêu nước.

Đó là câu chuyện về tuổi trẻ biết đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hạnh phúc riêng mình.

Đó là câu chuyện về những con người bình dị nhưng đã làm nên những điều phi thường.

Liệt sĩ Hà Thị Xanh và những người đồng đội của chị đã nằm lại nơi Đồng Lộc, nhưng tuổi xuân của các chị vẫn hiện diện trong từng trang sử, trong những nén hương tưởng niệm và trong ký ức của các thế hệ hôm nay.

Các chị đã không trở về.

Nhưng sự hy sinh của các chị đã góp phần làm nên ngày đất nước hòa bình, thống nhất.

Và mỗi khi nhắc đến Ngã ba Đồng Lộc, chúng ta không chỉ nhớ về một địa danh lịch sử. Chúng ta nhớ về mười đóa hoa tuổi trẻ đã nở rực rỡ giữa chiến trường, nhớ về những người con gái đã lấy tuổi xuân của mình viết nên một câu chuyện bất tử về lòng yêu nước.