Lời hô giữa khói lửa

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, máy bay Mỹ liên tiếp đánh phá trận địa pháo cao xạ ở phía tây Quảng Bình. Bom đạn vùi lấp một khẩu đội, đội hình chiến đấu bị xáo trộn. Giữa khói lửa mịt mù, Chính trị viên Nguyễn Viết Xuân lao xuống từng vị trí, cùng chiến sĩ khôi phục sức chiến đấu.

Khi trở về sở chỉ huy, anh đã bị thương. Nhưng nhìn thấy một số chiến sĩ cúi thấp đầu trước những đợt công kích dữ dội, Nguyễn Viết Xuân vẫn đứng lên trên nóc công sự, động viên đồng đội ngẩng cao đầu và hô vang: “Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”. Ngay sau đó, một loạt đạn 20 ly đánh trúng, làm chân anh bị thương nặng. Máu thấm ướt ống quần, cơ thể dần kiệt sức, nhưng lời hô của anh đã truyền qua khói bom đến từng khẩu đội.

Cả đại đội tiếp tục bắn trả quyết liệt. Trong ngày chiến đấu ấy, đơn vị góp phần bắn rơi máy bay địch, còn Nguyễn Viết Xuân ngã xuống trong vòng tay đồng đội.

Những trang nhật ký của người lính cùng đơn vị cho thấy lời hô ấy không chỉ thuộc về một khoảnh khắc. Nó ở lại trong tâm trí những người từng sợ hãi, giúp họ vượt qua hoang mang và tiếp tục đứng vững. Sau này, câu nói của anh trở thành khẩu hiệu chiến đấu trên nhiều trận địa phòng không.

Nguyễn Viết Xuân đã dùng hơi thở cuối cùng để trao cho đồng đội lòng can đảm. Anh không thể tiếp tục cầm súng, nhưng lời nói ấy trở thành một thứ vũ khí khác—không mang hình hài, không cạn đạn và có sức sống dài hơn một đời người.