LỜI TỰ TÌNH CỦA RỪNG XANH: NGỌN LỬA ĐẶNG THÙY TRÂM
Hà Nội năm 1966, trong ký ức của Thùy Trâm, là những con đường nồng nàn mùi hoa sữa, là tà áo dài trắng thướt tha trên giảng đường Đại học Y khoa và tiếng đàn piano trầm bổng trong căn nhà nhỏ phố Lò Đúc. Một cô gái Hà Nội gốc với tâm hồn nhạy cảm và đôi mắt trong veo ấy lẽ ra đã có một tương lai êm đềm nơi hậu phương. Thế nhưng, khi Tổ quốc gọi tên, Thùy Trâm đã chọn con đường chông gai nhất. Chị rời xa gia đình, rời xa "người anh kết nghĩa" với những nỗi niềm riêng tư để hành quân vào miền Tru
Quảng Ngãi năm 1970 là một chảo lửa. Huyện Đức Phổ khi ấy được mệnh danh là "vùng đất chết" bởi sự đánh phá ác liệt của sư đoàn Americal. Bệnh xá huyện Đức Phổ nơi Thùy Trâm làm việc thực chất chỉ là những căn hầm chữ A, những lán trại tạm bợ ẩn mình dưới tán rừng già. Tại đây, chị không chỉ là một bác sĩ; chị là mẹ, là chị, là người thân duy nhất của những thương binh trẻ tuổi. Có những đêm, tiếng đại bác gầm rú ngoài xa, lòng chị thắt lại khi nhìn anh thương binh trẻ vừa lịm đi vì vết thương hoại tử. Chị tự trách mình, giá như có thêm thuốc men, giá như tay nghề mình giỏi hơn nữa. Những dòng nhật ký rớm máu ấy cứ dài thêm theo những đêm không ngủ. Chị chiến đấu với tử thần bằng những dụng cụ y tế thô sơ, bằng niềm tin mãnh liệt rằng hòa bình sẽ đến. Chị yêu thương bệnh nhân đến mức sẵn sàng nhường khẩu phần ăn ít ỏi, sẵn sàng thức trắng đêm để quạt mát cho một chiến sĩ đang lên cơn sốt rét rừng.
Tháng 6 năm 1970, bầu trời Đức Phổ không một gợn mây, nhưng không khí đặc quánh mùi thuốc súng. Quân đội Mỹ mở chiến dịch càn quét lớn, quyết tâm nhổ tận gốc các căn cứ cách mạng. Bệnh xá của Thùy Trâm nằm trong mục tiêu trọng yếu. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, một đơn vị lính Mỹ bắt đầu áp sát khu vực bệnh xá. Phần lớn cán bộ và thương binh đã được lệnh di tản lên núi cao, nhưng Thùy Trâm đã chọn ở lại cùng một vài đồng chí để bảo vệ những người thương binh nặng không thể di chuyển kịp. Giữa rừng già, tiếng trực thăng gầm rú trên đầu như muốn xé toạc tầng lá. Chị đứng đó, vóc dáng nhỏ bé trong bộ bà ba đen, tay cầm khẩu súng trường CKC – thứ vũ khí không dành cho bàn tay vốn chỉ quen cầm dao mổ. Nhưng trong đôi mắt ấy không có sự sợ hãi, chỉ có một ngọn lửa rực cháy của lòng căm thù và ý chí bảo vệ đồng đội đến hơi thở cuối cùng.
Sáng hôm ấy, cuộc đụng độ không cân sức diễn ra. Một bên là những toán lính Mỹ trang bị vũ khí tận răng, bên kia chỉ có một nữ bác sĩ và hai người bảo vệ yếu ớt. Thùy Trâm đã nổ súng. Chị nổ súng không phải để giết chóc, mà để ngăn bước kẻ thù, để kéo dài từng giây phút quý giá cho đồng đội rút lui an toàn. Tiếng súng của chị vang lên giữa rừng già như một lời khẳng định về sự tồn tại bất diệt của lòng yêu nước. Một viên đạn từ phía bên kia đã trúng vào trán chị. Thùy Trâm ngã xuống trên mảnh đất Quảng Ngãi đầy nắng và gió khi mới 28 tuổi đời. Chị ra đi, mang theo những giấc mơ về một ngày hòa bình được trở về Hà Nội, mang theo những dòng nhật ký còn dang dở.
Sau khi chị hy sinh, Frederic Whitehurst – một sĩ quan tình báo Mỹ – đã định đốt cuốn nhật ký thu được từ thi thể chị. Nhưng người thông dịch viên tên Huân đã ngăn lại bằng một câu nói định mệnh: "Đừng đốt nó, vì trong đó đã có lửa rồi!". Cuốn nhật ký ấy đã đi qua nửa vòng trái đất, nằm lặng lẽ trong một tầng hầm ở Mỹ suốt 35 năm, để rồi một ngày quay trở về, làm rung động trái tim hàng triệu người. Đặng Thùy Trâm không chỉ là một anh hùng; chị là biểu tượng của một thế hệ trí thức dấn thân. Chị cho chúng ta thấy rằng, ngay cả trong sự tàn khốc nhất của chiến tranh, tình người và sự lãng mạn cách mạng vẫn có thể tồn tại và rực sáng như một ngọn hải đăng vĩnh cửu.
