Lớp Học Xóa Mù Chữ Dưới Tầm Bom Sơ Tán

Lớp Học Xóa Mù Chữ Dưới Tầm Bom Sơ Tán

Nhân chứng kể: Nhà giáo ưu tú Nguyễn Thị Minh (Cựu giáo viên vùng sơ tán Hiệp Hòa, Bắc Giang)

"Năm 1972, khi cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ mở rộng ra miền Bắc, trường học của chúng tôi phải sơ tán vào các thôn xóm hẻo lánh, nép mình dưới những lũy tre xanh. Lớp học của tôi là một căn hầm bán lộ thiên, nửa nổi nửa chìm dưới lòng đất, mái lợp bằng rơm rạ dày cộp để chống mảnh bom bi. Học trò của tôi khi ấy là những đứa trẻ tóc khét mùi khói, vai đeo túi thuốc cứu thương cá nhân và đầu đội những chiếc mũ rơm tự bện to sù sụ.

Tôi nhớ nhất lớp học bổ túc văn hóa ban đêm dành cho các o, các chị dân quân du kích địa phương. Ban ngày họ tay cày, tay súng trực chiến, ban đêm lại kéo nhau đến hầm học chữ. Bàn ghế là những hòm đạn gỗ xếp chồng lên nhau, bảng viết là một mảnh cánh cửa cũ sơn đen. Ánh sáng duy nhất là ngọn đèn dầu hỏa được đặt trong một chiếc hũ sành khoét một lỗ nhỏ, chỉ đủ soi rõ vài dòng chữ trên trang giấy thô ráp làm bằng tre nứa.

Nhiều đêm, tiếng còi báo động rú lên vang vọng khắp bờ sông, máy bay B52 rải thảm từ xa làm mặt đất rung chuyển, bụi rơm rơi đầy đầu tóc. Tôi và học trò lập tức dập đèn, ôm chặt lấy nhau nằm rạp xuống lòng giao thông hào. Khi tiếng bom ngớt, chúng tôi lại thắp đèn lên, tiếp tục học. Tiếng đọc bài "O, Ax, Ba, Má..." lại vang lên, lảnh lót và kiên cường giữa màn đêm đặc quánh khói súng. Lớp học dưới tầm bom ấy chính là lời khẳng định đanh thép của người dân miền Bắc: Bom đạn có thể hủy diệt xóm làng, nhưng không thể dập tắt được ánh sáng của tri thức và niềm tin vào tương lai."