Lương Ngọc Quyến - Chí sĩ kiên trung và cái chết tự nguyện giải thoát nghĩa quân
Chân dung người chí sĩ từng học quân sự ở Nhật Bản, người đã cắn răng chịu đựng xiềng xích gông cùm và tự sát lẫm liệt để không làm vướng bận cuộc hành quân của đồng đội.
Sĩ phu Đông Du mang tầm nhìn quân sự: Lương Ngọc Quyến (1885 - 1917) là con trai của nhà nho yêu nước Lương Văn Can. Được phong trào Đông Du đưa sang Nhật Bản học quân sự, ông bộc lộ tài năng xuất sắc. Tuy nhiên, khi Nhật trục xuất du học sinh Việt Nam, ông bôn ba sang Trung Quốc rồi bị mật thám Pháp bắt giam, đày về nhà lao Thái Nguyên năm 1914.
Ngọn lửa trong ngục tối: Tại ngục Thái Nguyên, ông bị kẻ thù giam cầm trong điều kiện vô cùng tàn nhẫn: chân bị xích bằng gông cùm lớn ròng rã suốt 3 năm trời khiến bàn chân bị liệt. Dù vậy, ông vẫn dùng uy tín và tinh thần yêu nước của mình để cảm hóa Đội Cấn và các lính khố xanh, trở thành quân sư vạch ra kế hoạch cho cuộc Khởi nghĩa Thái Nguyên bùng nổ năm 1917.
Sự hy sinh cao thượng: Khi Đội Cấn phá ngục, Lương Ngọc Quyến được giải cứu nhưng không thể tự đi lại. Mấy ngày sau, khi quân Pháp phản công ác liệt, nghĩa quân buộc phải rút lui để bảo toàn lực lượng. Không muốn mình trở thành gánh nặng làm chậm bước tiến của đồng đội, Lương Ngọc Quyến đã tự sát. Tinh thần xả thân vì đại cuộc của ông là tấm gương sáng ngời cho các thế hệ cách mạng nối tiếp.
