LÝ NAM ĐẾ VÀ NHÀ NƯỚC VẠN XUÂN: TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP ĐẦU TIÊN VÀ BẢN HÙNG CA TRƯỜNG TỒN DÂN TỘC

Vào giữa thế kỷ thứ VI, sau hơn năm trăm năm chìm trong bóng tối Bắc thuộc đen tối, khi các cuộc khởi nghĩa chống lại ách đô hộ phương Bắc trước đó lần lượt bị đàn áp tàn khốc, vận mệnh dân tộc Việt Nam đứng trước nguy cơ bị suy vong và đồng hóa triệt để. Chính trong thời điểm bế tắc ấy, giữa bầu không khí oi nồng căm phẫn dưới ách cai trị tham nhơ, hà khắc của thứ sử Tiêu Tư nhà Lương, một tiếng sét lịch sử đã rung chuyển cõi đất Nam. Mùa xuân năm 542, người anh hùng Lý Bí — vị kiệt xuất kiêu hùng đất Thái Bình — đã phất cao ngọn cờ trượng nghĩa, kêu gọi nhân tài hào kiệt khắp bốn phương đồng lòng đứng lên quyết chiến giành lại giang sơn.

Sức mạnh quật khởi của quân khởi nghĩa tiến như bão táp phong ba, quét sạch lực lượng đô hộ tàn bạo của nhà Lương chỉ trong một thời gian ngắn. Tên thứ sử Tiêu Tư khiếp vía phải bỏ chạy về phương Bắc, lỵ sở Long Biên hoàn toàn được giải phóng. Không dừng lại ở việc đánh đuổi giặc ngoại xâm, mùa xuân năm 544, Lý Bí đã có một quyết định mang tầm vóc thiên cổ: Ông chính thức lên ngôi Hoàng đế, lấy xưng hiệu Lý Nam Đế, đặt quốc hiệu là Vạn Xuân với ước nguyện thiêng liêng gửi gắm vào đất trời: mong cho đất nước thanh bình, thịnh vượng, bền vững trải qua muôn vạn mùa xuân. Để khẳng định một thể chế độc lập hoàn chỉnh, ông cho xây dựng điện Hoàng Đức, lập triều đình riêng với hai ban văn võ, cho đúc đồng tiền "Thái Bình" đầu tiên và dựng chùa Khai Quốc bên bờ sông Hồng.

Hành động xưng "Đế" ngang hàng với các hoàng đế phương Bắc của Lý Nam Đế không chỉ đơn thuần là sự xưng vương xưng bá, mà là một bản Tuyên ngôn Độc lập đanh thép, đập tan tư tưởng "Thiên hạ chỉ có một Hoàng đế" của các triều đại phong kiến Trung Hoa. Khi nhà Lương huy động hàng vạn quân tinh nhuệ do tướng tài Trần Bá Tiên cầm đầu quay lại xâm lược, Lý Nam Đế đã dũng cảm đưa quân ra nghênh chiến, kiên cường cầm cự và chuyển sang chiến lược trường kỳ抗 chiến nơi đầm Dạ Trạch hiểm trở và hồ Điển Triệt. Dù lâm bệnh nặng và phải trao lại quyền bính cho Triệu Quang Phục trước khi qua đời năm 548, ngọn đuốc quật khởi mà Lý Nam Đế thắp lên đã tỏa sáng rực rỡ, định hình nên bản lĩnh tự chủ và khát vọng độc lập cháy bỏng cho muôn đời hậu sinh.