Mãi mãi 1 thời hào hùng

Những thanh niên, thiếu nữ Hải Dương (cũ) nay là thành phố Hải Phòng từng góp phần vào chiến thắng hiển hách tại Điện Biên Phủ, "nổi tiếng khắp thế giới và rung chuyển cả đất nước", nay đã là những bậc lão thành, bước chân chậm chạp và thị lực suy giảm. Họ đã sống gần trăm năm, nhưng ký ức về thời kỳ anh hùng ấy vẫn còn sống động. Ở tuổi 94, bà Hồ Thị Thảo, cư trú tại thôn Vinh Lai, xã Vinh Tuy (huyện Bình Giang), vẫn còn nhớ như in những ngày tháng phục vụ vận chuyển đạn dược và gạo trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Khi đó, ở tuổi 16, bà Thảo tình nguyện gia nhập Đoàn Thanh niên Tình nguyện Trung ương và được phân vào Đội 40 tại huyện Mai Sơn (tỉnh Sơn La ). Nhiệm vụ của bà, cùng với Đội 40, là vận chuyển lương thực, vật tư và vũ khí đến chiến trường Điện Biên Phủ; và dọn dẹp đường sá, lấp hố bom trong các cuộc oanh tạc của địch.Tháng 3 năm 1954, trong khi quân ta đang phát động các cuộc tấn công mạnh mẽ, địch cũng tập trung ném bom vào các tuyến đường thường xuyên được xe cộ, pháo binh, binh lính và người lao động dân sự sử dụng. Quận Mai Sơn là một trong những khu vực bị địch ném bom dữ dội nhất, nhưng với lòng dũng cảm kiên cường, bà Thảo cùng các đơn vị thanh niên và quân đội tình nguyện đã giữ vững vị trí, kiên trì vận chuyển vũ khí và lương thực vào sâu trong chiến tuyến; quyết tâm giữ cho Quốc lộ 13 (nay là Quốc lộ 37) thông suốt. “Lúc đó, chúng tôi, những thanh niên tình nguyện, làm bất cứ việc gì Đảng giao, từ vận chuyển đến cung cấp lương thực và đảm bảo giao thông thông suốt. Có những ngày mưa to, đường trơn trượt và dốc, địch ném bom từ trên cao, nhưng chúng tôi vẫn mang lương thực và vũ khí dọc theo những con đường rừng để vào sâu trong chiến tuyến. Đó là công việc vất vả và khó khăn, nhưng mọi người đều hăng hái với tinh thần 'tất cả vì chiến tuyến'”, bà Thảo nhớ lại. Ngày 22 tháng 2 năm 1954, ở tuổi 21, chàng thanh niên Cao Xuân Đồn (nay 91 tuổi, cư trú tại đường Phạm Sư Mạnh, thành phố Hải Dương cũ) đã từ biệt quê nhà và gia nhập Lực lượng Tình nguyện Thanh niên. Ông được phân công vào đơn vị C295, Đội Tình nguyện Thanh niên 34, với nhiệm vụ rà phá bom mìn và đảm bảo giao thông thông suốt tại khu vực cầu Tạ Vai, xã Chiến Hạ (tỉnh Sơn La) - tuyến đường giao thông huyết mạch dẫn đến chiến trường Điện Biên Phủ. Dưới làn mưa bom đạn, ông Đồn và các đồng đội vẫn đứng vững và dũng cảm hoàn thành nhiệm vụ, đảm bảo tuyến đường giao thông quan trọng đến tiền tuyến.Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ông Đồn nhớ rõ nhất một nhiệm vụ vào cuối tháng 3 năm 1954, khi ông và năm đồng đội được giao nhiệm vụ gỡ bom trên Quốc lộ 41 (nay là Quốc lộ 6) thuộc xã Trì Hạc. Đội của ông được đơn vị tổ chức tiệc ăn mừng, tiếp theo là lễ tưởng niệm. Dưới lá cờ đỏ có ngôi sao vàng, ông và các đồng đội đã đọc lời thề trung thành với Tổ quốc. Khoảng 15 phút sau khi bắt đầu nhiệm vụ, địch bất ngờ phát động một cuộc oanh tạc dữ dội. Ngày hôm đó, hai đồng đội đã anh dũng hy sinh, còn ông Đồn bị thương ở đầu. Đầu tháng 5 năm 1954, sau khi bình phục vết thương, ông Đồn trở lại đơn vị tiếp tục nhiệm vụ rà phá bom mìn và mở đường. Vài ngày sau, chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi, và ông Đồn được điều động làm việc trong lĩnh vực giao thông và xây dựng. Ông xúc động nhớ lại: “Ngày nào địch cũng tấn công liên tục. Trước khi chúng tôi kịp gỡ một quả bom, quả khác đã rơi xuống. Bom chồng chất lên nhau, nổ liên tiếp, che kín bầu trời bằng khói lửa, đá đất bay tứ tung, làm rung chuyển núi rừng. Chỉ trong chốc lát, khu vực quanh cầu Tạ Vai đã bị bao phủ bởi đất đá, giao thông bị tắc nghẽn. Chúng thả nhiều loại bom khác nhau, trong đó có bom bướm, rất nguy hiểm do tính chất hóa học và hoạt tính của nó, trong khi dụng cụ rà phá bom mìn của lính ta rất thô sơ, chủ yếu là cuốc, xẻng và kìm.”