MÃI MÃI TUỔI HAI MƯƠI
Trong ngăn tủ kính của bảo tàng, có một cuốn sổ tay nhỏ nằm im lìm dưới ánh đèn vàng nhạt. Những trang giấy ấy đã bị thời gian nhuộm màu nâu sẫm, đôi chỗ nhòe đi vì nước mưa rừng hay có lẽ là vì những giọt mồ hôi của người lính trẻ. Đó là cuốn nhật ký của Nguyễn Văn Thạc – chàng sinh viên khoa Toán trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, người đã gửi lại cả mùa xuân của cuộc đời mình cho mảnh đất Quảng Trị đại ngàn.
Ngược dòng thời gian về mùa hè năm 1971, khi tiếng ve kêu râm ran khắp các vỉa hè Hà Nội, chàng trai Thạc cũng như bao bạn bè đồng lứa đang ấp ủ bao dự định dưới mái trường đại học. Thế nhưng, khi Tổ quốc lâm nguy, anh đã không ngần ngại gác lại bút nghiên, xếp lại những bài toán còn dang dở để khoác lên mình bộ quân phục màu xanh lá mạ. Ngày anh lên đường, Hà Nội tiễn anh bằng một cơn mưa bụi nhẹ nhàng, anh bước đi mà trong lòng vẫn vương vấn lời hẹn ước với người bạn gái tên Như Anh, rằng một ngày hòa bình sẽ cùng nhau đi dưới những hàng sấu già.
Bước chân người chiến sĩ ấy đã băng qua những cánh rừng đại ngàn, qua những cung đường Trường Sơn mù mịt khói bom để đến với "chảo lửa" Quảng Trị năm 1972. Giữa cái nắng cháy da cháy thịt và tiếng pháo cầm canh nhức óc, Thạc vẫn tranh thủ những giây phút nghỉ ngơi hiếm hoi bên công sự để viết. Anh viết không phải để kể về khổ đau, mà để gửi gắm niềm tin mãnh liệt vào ngày chiến thắng. Anh viết về những bữa cơm nắm vắt vội giữa hầm chữ A, về tình đồng chí nồng hậu khi chia nhau ngụm nước cuối cùng giữa cơn khát cháy cổ.
Có những đêm trắng dưới ánh pháo sáng lập lòe, anh nhìn lên bầu trời xa thẳm và tự hỏi: "Nếu không phải là chúng ta, thì ai sẽ giữ lấy màu xanh của cỏ cây này?". Câu trả lời nằm ở chính sự dũng cảm của anh và đồng đội. Họ đã chiến đấu không phải vì yêu chiến tranh, mà vì tình yêu tha thiết dành cho một Việt Nam độc lập.
Thế nhưng, nghiệt ngã thay, khi chỉ còn vài tháng nữa là tròn 20 tuổi – cái tuổi đẹp nhất của đời người – Nguyễn Văn Thạc đã ngã xuống trong một trận đánh ác liệt bên dòng sông Thạch Hãn. Anh ra đi khi tay vẫn còn nắm chặt khẩu súng, và trong túi áo ngực, cuốn nhật ký vẫn còn ấm nóng hơi người. Những dòng chữ cuối cùng anh để lại không phải lời từ biệt, mà là một niềm hy vọng bất tận về một tương lai mà ở đó, thế hệ sau sẽ được sống trong tiếng chim hót thay vì tiếng bom rơi.
Câu chuyện của Nguyễn Văn Thạc không chỉ là một trang lịch sử, nó là một "khúc vĩ thanh" vang vọng đến tận hôm nay. Mỗi khi lật mở những trang nhật ký ấy, thế hệ trẻ chúng ta như thấy hiện lên hình bóng một người anh, một người bạn đang mỉm cười và nhắc nhở: "Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta, mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay".
Màu hoa lửa năm ấy không hề tàn lụi, nó vẫn cháy âm ỉ trong mạch máu của những người trẻ, để mỗi chúng ta biết sống trách nhiệm hơn, biết trân quý từng phút giây bình yên và tiếp bước viết nên những trang sử mới cho dân tộc Việt Nam anh hùng.
