Mai Quốc Ca và khúc tráng ca 14 dũng sĩ Thạch Hãn (1941 - 1972)
Lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước năm 1972 tại chiến trường Quảng Trị đẫm máu đã tạc nên một huyền thoại bi tráng mang tên "Tiểu đội Mai Quốc Ca". Anh hùng liệt sĩ Mai Quốc Ca, quê ở Hà Trung, Thanh Hóa, là Trung đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304. Anh và đồng đội đã viết nên bản anh hùng ca bất tử bên dòng sông Thạch Hãn bằng chính máu thịt của mình.
Đêm ngày 9 rạng sáng 10 tháng 4 năm 1972, lực lượng của ta được lệnh đánh sập cầu Thạch Hãn nhằm cắt đứt tuyến đường tiếp viện chiến lược của quân lực Việt Nam Cộng hòa. Tổ chiến đấu gồm 14 chiến sĩ do Mai Quốc Ca chỉ huy mang theo 120kg thuốc nổ bí mật tiềm nhập vào mục tiêu. Tuy nhiên, khi chỉ còn cách mố cầu hơn 100 mét, tổ công tác bị địch phát hiện. Quân ngụy lập tức huy động cả một tiểu đoàn bộ binh, có xe tăng và hỏa lực pháo binh yểm trợ bao vây dày đặc khu vực này.
Tương quan lực lượng vô cùng chênh lệch: 14 người lính giải phóng phải đối đầu với một đội quân đông gấp hàng chục lần. Thay vì đầu hàng hay tìm cách tháo chạy, Mai Quốc Ca ra lệnh cho anh em tản ra tạo thành một vòng tròn phòng ngự tựa lưng vào nhau. Bằng súng AK, lựu đạn và B40, 14 dũng sĩ đã kiên cường đánh trả, bẻ gãy vô số đợt xung phong của kẻ thù suốt từ mờ sáng cho đến chiều tối. Đạn cạn, họ dùng lưỡi lê, báng súng đánh giáp lá cà. Lần lượt từng người ngã xuống, Mai Quốc Ca cùng 12 đồng đội đã hy sinh anh dũng. Người duy nhất sống sót là chiến sĩ Nguyễn Hữu Chớp cũng bị thương nặng và ngất đi.
Cảm phục trước khí phách hiên ngang của những người lính Bắc Việt, chính những lính bộ binh đối phương sau trận đánh đã xếp 13 thi thể anh giải phóng quân thành một hàng ngang, cởi mũ cúi đầu kính cẩn nghiêng mình. Khúc tráng ca của Tiểu đội Mai Quốc Ca đã trở thành biểu tượng tột đỉnh của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", làm rạng ngời thêm truyền thống vẻ vang của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
