"MẢNH ĐẤT THÉP VÀ NGƯỜI GIỮ LỬA KÝ ỨC"

Tôi gặp chú Bảy Thành vào một buổi chiều nắng nhạt tại Củ Chi, khi những rặng tre bên lối vào địa đạo đang rì rào trong gió. Dáng người chú nhỏ nhắn, nước da ngăm đen đặc trưng của người con vùng đất lửa, và một bên ống quần bỏ ngỏ – vết tích của một trận càn năm 1972. Dẫu vậy, nụ cười của chú vẫn rạng rỡ, ánh mắt toát lên vẻ tinh anh của một người lính đã đi qua trăm trận.

Về lại chiến trường xưa
Chú Bảy dẫn chúng tôi đi trên những con đường đất đỏ, nơi mà cách đây hơn nửa thế kỷ là "vùng trắng" do bom cày đạn xới. Chú bắt đầu câu chuyện bằng một giọng trầm ấm: "Các cháu thấy cây cối xanh tươi thế này, chứ ngày xưa ở đây một ngọn cỏ cũng không mọc nổi vì chất độc hóa học và bom trải thảm. Chúng ta sống và chiến đấu hoàn toàn dưới lòng đất."

Trong ký ức của chú, địa đạo không chỉ là hệ thống công sự phức tạp mà là "mạch máu" nối liền sự sống. Chú kể về những bữa cơm chỉ có khoai mì chấm muối mè, về những đêm thao thức dưới hầm tối vì thiếu oxy, nhưng hễ nghe tiếng súng báo động là tất cả lại bừng tỉnh, sẵn sàng cho trận đánh mới.

Ký ức về những ngày "Đất thép"
Chiến tranh trong lời kể của chú Bảy không chỉ có bom đạn, mà còn có tình đồng đội và sự đùm bọc của nhân dân. Chú nhớ lại trận càn Cedar Falls năm 1967, khi quân đội Mỹ huy động lực lượng khổng lồ hòng san phẳng vùng căn cứ này. Chú Bảy, lúc đó là một chiến sĩ trẻ mới 19 tuổi, được giao nhiệm vụ bảo vệ cửa hầm bí mật.

"Lúc đó sợ chứ, nhưng nhìn thấy bà con mình dù bị địch đe dọa vẫn nhất quyết không khai nửa lời về vị trí địa đạo, tự nhiên nỗi sợ biến mất, chỉ còn lại sự căm thù và quyết tâm phải sống để chiến đấu" – chú chia sẻ. Chú kể cho chúng tôi nghe về những "kỹ sư tay ngang" – chính là những người nông dân Củ Chi – đã sáng tạo ra cách giấu khói từ bếp Hoàng Cầm, cách tạo ra các lỗ thông hơi ngụy trang thành ụ mối để đánh lừa quân địch. Sự thông minh, quả cảm ấy chính là lý do vì sao một đội quân thiếu thốn đủ đường lại có thể đứng vững trước sức mạnh của máy bay, xe tăng.

Nỗi đau và sự hy sinh thầm lặng
Khi chúng tôi đứng trước đền tưởng niệm liệt sĩ Bến Dược, giọng chú Bảy chùng xuống. Chú chỉ tay lên những bức tường khắc tên hàng vạn anh hùng liệt sĩ: "Đất này thấm máu của anh em nhiều lắm. Có những người ngã xuống khi chưa kịp biết mặt con, có những người hy sinh mà đến giờ vẫn chưa tìm thấy hài cốt."

Bản thân chú cũng để lại một phần xương máu tại đây. Trong một lần đánh chặn để đồng đội rút lui vào hầm năm 1972, chú bị trúng mảnh pháo. Khi tỉnh lại trong bệnh viện dã chiến dưới lòng đất, chú biết mình đã mất đi chân trái. Chú cười hiền: "Mất cái chân nhưng giữ được mảnh đất này cho các cháu đi học, đi chơi như bây giờ là chú mãn nguyện lắm rồi."

Địa chỉ đỏ – Nơi giáo dục lòng yêu nước
Rời khỏi những đoạn hầm tối, bước ra ngoài ánh sáng, chúng tôi nhận ra giá trị của hòa bình qua những câu chuyện của chú. Với chú Bảy Thành, việc mỗi ngày đón các đoàn học sinh, sinh viên đến thăm địa đạo không chỉ là một công việc của người thuyết minh, mà là sứ mệnh của một "người giữ lửa". Chú muốn kể để thế hệ sau không bao giờ quên giá trị của độc lập, tự do.

Chú nhắn nhủ chúng tôi: "Lịch sử không phải là những con số khô khan trong sách vở. Lịch sử là xương máu, là nước mắt và là tình yêu quê hương cháy bỏng. Các cháu hãy học tập thật tốt, đó chính là cách trả ơn ý nghĩa nhất cho những người đã ngã xuống."

Cảm xúc đọng lại
Chuyến đi thực tế và cuộc gặp gỡ với nhân chứng lịch sử Nguyễn Văn Thành đã để lại trong tôi những rung cảm sâu sắc. Tôi hiểu rằng, đằng sau mỗi mét địa đạo, đằng sau mỗi cái tên trên bia đá là một câu chuyện đời, một lý tưởng sống cao đẹp.

Chúng tôi, thế hệ sinh ra khi đất nước đã im tiếng súng, thường chỉ biết về chiến tranh qua phim ảnh hay những bài giảng. Nhưng khi được chạm vào vết sẹo trên tay chú, được nhìn thấy ánh mắt bồi hồi khi chú nhắc về đồng đội, tôi mới thực sự "cảm" được sự khốc liệt và hào hùng của lịch sử. Địa đạo Củ Chi không chỉ là một di tích, đó là một biểu tượng của ý chí Việt Nam – cứng hơn thép, vững hơn đồng.

Trở về thành phố với những nhịp sống hối hả, hình ảnh chú Bảy Thành đứng vẫy tay chào bên rặng tre xanh cứ ám ảnh mãi trong tâm trí tôi. Đó là hình ảnh của một quá khứ oai hùng đang tiếp nối vào tương lai, nhắc nhở chúng tôi phải sống sao cho xứng đáng với những gì cha ông đã gây dựng.