Mắt thần trên đỉnh đảo Cồn Cỏ
Thái Văn A (1942–2001) là một chiến sĩ trinh sát pháo binh dũng cảm, quê ở xã Quảng Phương, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Trong cuộc chiến đấu bảo vệ đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị) từ năm 1964 đến 1967, ông nổi tiếng với việc đứng trên đỉnh cao nhất của đảo để quan sát máy bay và tàu chiến Mỹ, bất chấp bom đạn nổ sát bên mình. Ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1967.
Vị trí nguy hiểm nhất: Trên đỉnh đồi cao nhất của đảo Cồn Cỏ, Thái Văn A dựng một chòi quan sát sơ sài. Đây là mục tiêu trọng điểm mà máy bay Mỹ thường xuyên ném bom tọa độ hòng xóa sổ "con mắt" của đảo.
Tinh thần thép: Có lần bom nổ làm sập hầm, đất đá vùi lấp cả người, nhưng ngay khi vừa được đồng đội bới lên, ông lại lập tức cầm ống nhòm leo lên vị trí cũ để tiếp tục báo cáo hướng máy bay địch đang lao tới.
Chiến công tiêu biểu: Trong hơn 3 năm, ông đã quan sát và báo báo kịp thời hàng ngàn lượt máy bay và tàu chiến Mỹ xâm phạm vùng biển, giúp pháo binh trên đảo đánh trả hiệu quả, bắn rơi hàng chục máy bay. Ông còn nổi tiếng với việc bình tĩnh ngồi đếm từng quả bom rơi để báo cho bộ phận phá bom xử lý sau trận đánh.
Sự nghiệp và vinh danh: Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội và nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Tên của ông hiện được đặt cho một con đường lớn tại quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng và một ngôi trường tại quê hương Quảng Bình để tri ân người anh hùng "mắt thần".
