Mẹ Năm Nghê – Nỗi đau hóa thành sự hy sinh vì đồng bào
Giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt tại Quảng Nam, mẹ Lê Thị Nghê đã trải qua những mất mát không gì bù đắp được. Trong một trận càn năm 1969, để bảo vệ hơn 200 người dân và du kích đang ẩn náu trong hang đá, mẹ đã phải đưa ra một quyết định đau đớn đến tận cùng của tình mẫu tử. Sự hy sinh ấy để lại một vết thương tinh thần suốt đời, nhưng đồng thời trở thành câu chuyện bi tráng về tình yêu quê hương, sự hy sinh vì cộng đồng và những mất mát mà chiến tranh đã để lại trong lòng người mẹ Việt Nam.
Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt tại chiến trường Quảng Nam, quê hương của mẹ bị càn quét dữ dội bởi bom đạn. Bản thân gia đình mẹ chịu mất mát nặng nề khi có đến 7 người anh em ruột chết do trúng đạn bom B52.
Đêm ngày 8/10/1969, trong một trận càn quét nguy hiểm của quân địch, mẹ Nghê cùng hơn 200 dân làng và du kích địa phương phải rút sâu vào ẩn nấp trong một hang đá thuộc khu vực Hòn Kẽm. Do ngày đêm đói khát, đứa con trai út của mẹ là bé Lê Tân (khi đó mới chỉ khoảng 3 tháng tuổi) khát sữa nên liên tục gào khóc ngằn ngặt không thể dỗ nín. Tiếng khóc của đứa trẻ trong đêm tối có nguy cơ hiển hiện sẽ làm lộ nơi ẩn nấp, đẩy hơn 200 sinh mạng của dân làng vào họng súng truy sát của kẻ thù đang đến rất gần.
** ** Trước ranh giới sinh tử của cả tập thể, trong nỗi bất lực và đau đớn tột cùng, mẹ đã đưa ra một quyết định xé nát tâm can người làm mẹ: ôm con bò lên miệng hang và gạt nước mắt, lấy tay bới đất để chôn sống chính đứa con dứt ruột đẻ ra nhằm giữ im lặng tuyệt đối, cứu sống toàn bộ dân làng. Sự hy sinh đến tận cùng ấy đã giúp hơn 200 con người trong hang tai qua nạn khỏi.
** ** Đất nước hòa bình, dân làng được sống sót nhưng cuộc đời mẹ Năm Nghê đã mãi mãi không còn trọn vẹn. Nỗi đau và sự ám ảnh của đêm kinh hoàng năm xưa khiến mẹ sống những năm tháng dài u uất, tinh thần nửa tỉnh nửa mê, điên dại vì thương nhớ và mặc cảm tội lỗi với đứa con thơ. Nhiều đêm tỉnh giấc, mẹ lại ôm nhang băng rừng, lội sông để đi tìm lại dấu vết của con trai trong vô vọng.
Sự hy sinh của mẹ Lê Thị Nghê tuy không nằm trong danh sách những trường hợp chính sách thông thường, nhưng trong tâm khảm của nhân dân địa phương và hàng triệu người con đất Việt, mẹ chính là một người mẹ anh hùng vĩ đại – người đã nén nỗi đau riêng đến mức cực hạn để đổi lấy sự sống cho xóm làng và quê hương.


