Mẹ Nguyễn Thị Rũ

Mới vào đầu mùa hạ mà tiết trời đã nắng nóng. Trên con đường liên xã có đoạn còn gập gềnh, chỗ cao, chỗ thấp, chúng tôi chẳng ai bảo ai mải miết đạp xe về thôn Phượng Tường, xã Hùng Tiến, huyện Vĩnh Bảo. Về thôn mẹ nhưng mẹ đã đi xa. Đứng trước ngôi mộ đã được sửa sang chúng tôi xin thắp nén hương để tỏ lòng kính ơn người mẹ đã khuất. Người mẹ ấy là mẹ Nguyễn Thị Rũ - Mẹ của 5 người con trai đã anh dũng hy sinh trong sự nghiệp đấu tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Năm tháng đã qua đi, cuộc chiến tranh đã kết thúc nhưng hình ảnh người mẹ hiền suốt đời chịu đựng và hy sinh cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc vẫn còn in đậm trong tâm trí nhân dân trong xã. Sống dưới thời phong kiến - thực dân, gia đình mẹ nghèo lắm. Không một thước đất cắm dùi, cha mẹ, anh em của mẹ phải đi ở đợ, làm thuê để kiếm sống. Khi mẹ đi xây dựng gia đình, cái nghèo, cái khó vẫn cứ bám theo. Cuộc đời xưa làm vú em của mẹ thật khổ đau. Thiếu sữa, con nhỏ của mẹ ở nhà khóc. Mẹ phải giành phần sữa của con mình cho con nhà giàu để đổi lấy miếng cơm. Cách mạng Tháng Tám thành công đổi đời cả dân tộc. Cuộc đời của mẹ cũng được đổi thay. Theo Đảng, theo Bác Hồ cả đất nước đứng lên bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp. Thấu hiểu hết nỗi nhục của người dân mất nước, mẹ nghĩ: còn thằng giặc Tây gia đình mình còn chịu khổ, thân phận các con lại như thân phận mẹ ngày xưa. Để xóa đi kiếp đời nô lệ mẹ mong cho thằng cả nhà này vào du kích địa phương. Năm 1950, anh Nguyễn Đắc Đảng (con trai đầu của mẹ) tham gia kháng chiến, mẹ thấy vui và thanh thản trong lòng. Năm 1952, khi được tin anh Đảng hy sinh, mẹ đau buồn, khóc con mấy ngày liền. Nhưng mẹ nghĩ: lúc này thêm một người là thêm lực lượng cho bộ đội ta đánh Tây. Mẹ động viên anh Nguyễn Đắc Thêm, con trai thứ hai lên đường cầm súng quyết trả thù nhà. Năm 1953, trong một trận chiến đấu với giặc Pháp trên quốc lộ số 5, anh Thêm của mẹ không còn nữa. Ra đi không kịp hẹn trở lại. Hai người con của mẹ đã anh dũng hy sinh để bảo vệ nền độc lập, tự do của Tổ quốc. Mẹ âm thầm chịu đựng nỗi mất con. Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Thực dân Pháp bại trận, miền Bắc Việt Nam hoàn toàn giải phóng. Hòa bình lập lại, làng quê của mẹ giống như bao làng quê khác đã đổi thay hàng ngày. Mẹ phấn khởi vì gia đình và các con của mẹ không còn phải sống cuộc đời nô lệ, làm thuê. Mẹ cùng bà con xóm làng hăng say lao động xây dựng quê hương mới. Nhưng một nửa đất nước, đồng bào miền Nam vẫn phải sống trong ách kiềm kẹp của chế độ Mỹ - Ngụy. Hàng ngày, khắp nơi vẫn còn cảnh đầu rơi, máu chảy. Theo tiếng gọi cứu nước, các con của mẹ lần lượt tòng quân lên đường chi viện cho miền Nam đánh Mỹ. Các con Nguyễn Đắc Tư (con thứ 4), anh Nguyễn Đắc Năm (con thứ 5), anh Nguyễn Đắc Sáu (con thứ 5), lần lượt nối tiếp nhau lên đường đánh Mỹ. Cho đến nay, nhiều người thân của mẹ đã kể: khi cuộc chiến đấu của nhân dân ta chống đế quốc Mỹ xâm lược bước vào thời kỳ quyết liệt nhất, mẹ thường nói với các con: “con trai chỉ có giá trị khi đất nước có giặc, phải biết tham gia đánh giặc, làm tròn nhiệm vụ của mình khi Tổ quốc lâm nguy”. Ở hậu phương, mẹ không chỉ là người mẹ mẫu mực với con với cháu mẹ còn là xã viên lao động giỏi của HTX nông nghiệp ở địa phương. Để động viên an ủi các con yên tâm chiến đấu, mẹ hăng say sản xuất, làm ra nhiều thóc gạo, chăn nuôi nhiều lợn gà đóng góp cho tiền tuyến. Nhưng cuộc chiến tranh tàn khốc do đế quốc Mỹ gây lên đã lần lượt cướp đi của mẹ những người con yêu quý. Anh Tư đã anh dũng hy sinh năm 1968 trong một trận bắn trả máy bay Mỹ oanh tạc, tại vùng Chiêm Hóa, Thanh Hóa. Anh Năm và anh Sáu đã ngã xuống trên chiến hào mặt trận phía Nam năm 1969. Hai năm liền, giặc Mỹ đã cướp đi của mẹ 3 người con. Cả hai cuộc kháng chiến mẹ đã có 5 con hy sinh vì sự nghiệp chung. Có nỗi mất mát đau thương nào lớn lao hơn thế. Gương mặt mẹ lại hằn thêm nhiều vết khắc thời gian. Mất mát đau thương thật là vô hạn không gì bù đắp được nhưng mẹ Việt Nam Nguyễn Thị Rũ đã vượt qua. Chiến tranh đã qua đi, nay mẹ đã đi xa, xa lắm để gặp tổ tiên và trở thành người thiên cổ. Ngôi nhà tình nghĩa mà địa phương xây dựng cho mẹ lúc an hưởng tuổi già ở bên cạnh bờ ao quê nội giờ đây trở thành nơi hương khói cho mẹ và các con liệt sĩ của mẹ. Đứng trước tấm hình của mẹ và các anh, chúng tôi xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh của mẹ và các anh - những người đã cống hiến cả đời mình và tuổi trẻ cho sự trường tồn của dân tộc