Mẹ Việt Nam Anh Hùng Nguyễn Thị Thứ – Người mẹ viết nên tượng đài bằng những hy sinh thầm lặng

Lịch sử dân tộc Việt Nam không chỉ được viết nên bởi những vị tướng tài ba hay những người chiến sĩ anh dũng nơi chiến trường, mà còn được dệt nên từ những giọt nước mắt lặng thầm của biết bao người mẹ. Họ không trực tiếp cầm súng chiến đấu, nhưng lại phải gánh chịu những mất mát không gì bù đắp được khi lần lượt tiễn chồng, con, cháu lên đường vì Tổ quốc. Trong hàng vạn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng của dân tộc, Mẹ Nguyễn Thị Thứ là một biểu tượng đặc biệt – người mẹ đã biến nỗi đau riêng thành sức mạnh để tiếp thêm niềm tin cho cách mạng.

Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại làng Thanh Quýt, nay thuộc phường Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Đó là vùng đất giàu truyền thống yêu nước, nơi người dân luôn một lòng theo cách mạng trong những năm tháng chiến tranh ác liệt. Cuộc đời Mẹ cũng giống như bao người phụ nữ Việt Nam khác: tần tảo, chịu thương chịu khó, cả đời gắn bó với ruộng đồng và gia đình. Nhưng chiến tranh đã khiến cuộc đời bình dị ấy trở nên phi thường.

Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh Hùng tại Quảng Nam

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Mẹ đã lần lượt tiễn những người thân yêu nhất của mình lên đường chiến đấu. Người con trai này ngã xuống, rồi đến người con trai khác. Hết giấy báo tử này đến giấy báo tử khác được gửi về căn nhà nhỏ của Mẹ. Đến cuối cùng, 9 người con trai, 1 người con rể và 2 cháu ngoại của Mẹ đều anh dũng hy sinh vì độc lập của dân tộc. Đó là nỗi đau mà có lẽ không một ngôn từ nào có thể diễn tả trọn vẹn.

Người ta thường nói, người mẹ đau nhất là khi phải tiễn con về với đất. Vậy mà Mẹ Nguyễn Thị Thứ đã phải chịu đựng nỗi đau ấy đến mười hai lần. Mỗi lần nhận giấy báo tử, Mẹ lại lặng lẽ thắp một nén hương lên bàn thờ. Nước mắt có lẽ đã cạn từ lâu, nhưng tình yêu nước trong trái tim Mẹ thì chưa bao giờ vơi cạn.

Điều khiến tôi xúc động hơn cả là Mẹ không chỉ hy sinh những người con của mình. Trong suốt những năm chiến tranh, căn nhà nhỏ của Mẹ còn là nơi nuôi giấu cán bộ cách mạng. Ngay trong khu vườn sau nhà có nhiều hầm bí mật để che chở cho các chiến sĩ hoạt động giữa vùng địch kiểm soát. Mỗi đêm, Mẹ lặng lẽ chuẩn bị từng bữa cơm, từng bát nước, từng ngọn đèn làm tín hiệu an toàn cho cán bộ trở về. Với Mẹ, những người chiến sĩ ấy cũng là những người con của mình.

Có lẽ điều kỳ diệu nhất ở Mẹ Nguyễn Thị Thứ là sức mạnh tinh thần. Mất mát chồng chất không làm Mẹ gục ngã. Trái lại, Mẹ vẫn động viên những người còn sống tiếp tục đi theo cách mạng, tiếp tục chiến đấu cho ngày đất nước thống nhất. Đối với Mẹ, sự hy sinh của các con không phải là mất mát vô nghĩa, mà là sự cống hiến thiêng liêng cho nền độc lập của Tổ quốc.

Có một chi tiết khiến tôi không bao giờ quên. Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi cả dân tộc hân hoan trong niềm vui giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước thì cũng là ngày Mẹ nhận tin người con trai cuối cùng của mình hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ, chỉ ít giờ trước thời khắc toàn thắng. Chiến tranh đã kết thúc, nhưng nỗi đau của Mẹ thì còn ở lại mãi.

Sau ngày đất nước hòa bình, Mẹ Nguyễn Thị Thứ được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Nhưng với nhân dân cả nước, Mẹ còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của đức hy sinh và của tình mẫu tử thiêng liêng. Chính vì ý nghĩa đó, khi xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Quảng Nam, các nghệ sĩ đã chọn gương mặt Mẹ Nguyễn Thị Thứ làm nguyên mẫu. Bức tượng không chỉ khắc họa một người mẹ cụ thể, mà còn đại diện cho hàng chục nghìn Bà mẹ Việt Nam Anh hùng trên khắp mọi miền đất nước.

Mỗi lần nhìn hình ảnh tượng đài Mẹ, tôi luôn cảm thấy như Mẹ đang dang rộng vòng tay ôm lấy những người con của đất nước. Đó là vòng tay của tình yêu thương, của sự bao dung và cũng là lời nhắc nhở về cái giá của hòa bình. Hòa bình mà chúng ta đang có hôm nay không phải tự nhiên mà đến. Đó là thành quả được đánh đổi bằng máu của những người con và bằng nước mắt của những người mẹ.

Mẹ Thứ bên mâm có chín cái bát, chín đôi đũa dành cho 9 người con của mẹ đã hy sinh. Bức ảnh do Đại tá, nhà báo Trần Hồng chụp gây xúc động đối với bất cứ ai nhìn thấy

Là thế hệ trẻ sinh ra trong thời bình, chúng ta không phải đối mặt với bom đạn chiến tranh. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta được phép quên đi những hy sinh của cha ông. Cách tri ân thiết thực nhất chính là học tập thật tốt, sống trung thực, có trách nhiệm với gia đình và xã hội, góp phần xây dựng một đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, văn minh.

Đối với tôi, Mẹ Nguyễn Thị Thứ không chỉ là một Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Mẹ là hiện thân của hàng vạn người mẹ Việt Nam đã âm thầm dâng hiến những điều quý giá nhất cho Tổ quốc. Cuộc đời của Mẹ là một bản hùng ca không có tiếng súng nhưng vang vọng bằng tình yêu nước, lòng kiên cường và đức hy sinh vô bờ bến. Dù thời gian có trôi qua, hình ảnh Mẹ vẫn sẽ mãi là ngọn lửa thiêng soi sáng lòng yêu nước của các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau.