Mẹ Phạm Thị Ngư – Người mẹ kiên trung của Bình Thuận

Mẹ Phạm Thị Ngư – Người mẹ kiên trung của Bình Thuận

Có những người mẹ được nhớ đến bởi sự dịu dàng, bởi những bữa cơm gia đình và những tháng ngày chăm lo cho chồng con. Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, có những người mẹ phải sống một cuộc đời khác. Họ vừa là người mẹ của gia đình, vừa là người mẹ của những người cán bộ, chiến sĩ; vừa chịu đựng mất mát riêng, vừa góp sức cho cuộc đấu tranh chung của dân tộc.

Ở Bình Thuận, câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Phạm Thị Ngư là một câu chuyện như thế.

Mẹ Phạm Thị Ngư sinh năm 1912 tại xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận, tỉnh Bình Thuận, nay thuộc khu vực Phong Nẫm, thành phố Phan Thiết. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mẹ sớm phải trải qua những năm tháng thiếu thốn, vất vả. Khi trưởng thành, mẹ lập gia đình với ông Bùi Dinh, một người quê Bình Định vào Bình Thuận lập nghiệp. Hai vợ chồng có 8 người con.

Cuộc đời của Mẹ Ngư gắn với những năm tháng đất nước chìm trong chiến tranh. Ngay từ những năm đầu kháng chiến chống Pháp, gia đình mẹ đã trở thành cơ sở nuôi giấu cán bộ cách mạng. Hai vợ chồng cùng tham gia các đoàn thể cứu quốc của Mặt trận Việt Minh. Riêng mẹ còn là tổ trưởng phụ nữ, vận động bà con quyên góp tiền bạc, thuốc men, lương thực, thực phẩm để ủng hộ kháng chiến.

Nhưng sự đóng góp của mẹ không dừng lại ở những việc làm nơi hậu phương.

Ngôi nhà của gia đình Mẹ Ngư từng là nơi ẩn náu của những chiến sĩ cảm tử đội Phan Thiết và là đầu mối liên lạc của cán bộ cách mạng hoạt động ở các vùng du kích cũng như phía sau lưng địch. Trong hoàn cảnh chiến tranh, che giấu một cán bộ, giữ một đầu mối liên lạc hay bảo vệ một người chiến sĩ đều có thể phải đánh đổi bằng chính tính mạng của mình. Vì vậy, những việc làm âm thầm của mẹ mang trong đó sự gan dạ và lòng trung thành rất lớn.

Rồi những năm tháng khốc liệt nhất cũng đến với gia đình.

Tám người con của mẹ lần lượt tham gia cách mạng và hy sinh. Theo các tư liệu về Mẹ Phạm Thị Ngư, cả 8 người con của mẹ đều là liệt sĩ. Một nguồn tư liệu của tỉnh Bình Thuận ghi nhận mẹ đã có 8 người con hy sinh cho nền độc lập, tự do của Tổ quốc; cùng với những đóng góp trực tiếp của bản thân, mẹ trở thành một trong những người phụ nữ tiêu biểu của quê hương Bình Thuận trong thời kỳ kháng chiến.

Có lẽ không có nỗi đau nào lớn hơn nỗi đau của một người mẹ mất con.

Một người con ra đi đã là một cuộc chia ly. Hai người con ra đi là thêm một khoảng trống. Nhưng với Mẹ Ngư, những cuộc chia ly ấy nối tiếp nhau cho đến khi cả tám người con đều không trở về.

Mỗi người con có một cuộc đời, một khuôn mặt, một ký ức riêng trong lòng mẹ. Họ từng lớn lên bên mẹ, từng ăn những bữa cơm trong căn nhà nhỏ, từng gọi tiếng “má” thân thương. Vậy mà chiến tranh đã đưa họ đi xa và mãi mãi không trở lại.

Nhưng điều khiến câu chuyện về Mẹ Ngư trở nên đặc biệt là sau những mất mát ấy, mẹ vẫn không quay lưng với cuộc đấu tranh mà các con mình đã lựa chọn.

Mẹ tiếp tục bám đất, bám làng, tiếp tục hoạt động và góp sức cho cách mạng. Những mất mát riêng không làm người mẹ ấy từ bỏ niềm tin vào ngày đất nước được độc lập, thống nhất.

Ngày 6 tháng 11 năm 1978, Mẹ Phạm Thị Ngư được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Năm 1985, mẹ được tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất vì có 8 người con hy sinh cho nền độc lập, tự do của Tổ quốc. Ngày 17 tháng 12 năm 1994, mẹ được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.

Hai danh hiệu cao quý – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Bà mẹ Việt Nam Anh hùng – không chỉ ghi nhận những đóng góp của một cá nhân. Đằng sau những danh hiệu ấy là cả một cuộc đời của người phụ nữ Bình Thuận đã dành cho quê hương và đất nước.

Mẹ Phạm Thị Ngư qua đời năm 2002, hưởng thọ 90 tuổi. Nhưng câu chuyện của mẹ vẫn còn được nhắc lại như một phần ký ức của vùng đất Bình Thuận trong những năm tháng chiến tranh.

Hôm nay, khi trở về Phong Nẫm, nhìn những con đường, những ngôi nhà và cuộc sống bình yên của quê hương, chúng ta có thể khó hình dung nơi đây đã từng trải qua những năm tháng gian khổ như thế nào.

Nhưng bình yên hôm nay không tự nhiên mà có.

Phía sau sự bình yên ấy là những người con đã nằm lại nơi chiến trường. Là những người mẹ đã dành cả tuổi thanh xuân để nuôi con, rồi lại dành những năm tháng cuối đời để chịu đựng nỗi đau mất con.

Mẹ Phạm Thị Ngư là một người mẹ như thế.

Tám người con đã hy sinh, nhưng tình yêu của người mẹ không bao giờ mất đi. Những người con ấy đã trở thành một phần của lịch sử quê hương, còn Mẹ Ngư trở thành biểu tượng cho sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ Việt Nam trong thời hoa lửa.

Và khi kể lại câu chuyện về Mẹ hôm nay, điều chúng ta cần nhớ không chỉ là những con số hay những danh hiệu. Điều quan trọng hơn là hãy nhớ đến một người mẹ đã từng có tám người con, từng có một mái nhà, một gia đình và những ước mong rất đỗi bình dị.

Chiến tranh đã lấy đi những người con của mẹ.

Nhưng sự hy sinh của họ đã góp phần để hôm nay chúng ta được sống trong hòa bình.

Đó chính là giá trị lớn lao nhất mà câu chuyện về Mẹ Phạm Thị Ngư để lại cho các thế hệ hôm nay: biết ơn quá khứ, trân trọng hòa bình và sống xứng đáng với những người đã hy sinh.