Mẹ Thạch Thị Diêl

Về với vùng đất Trà Vinh, nơi những hàng cây sao cổ thụ tỏa bóng xuống những ngôi chùa Khmer kiến trúc tinh xảo, câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Thạch Thị Diêl (huyện Cầu Ngang) là một bản tình ca bi tráng. Mẹ có chồng và 4 người con trai đều anh dũng ngã xuống vì độc lập, tự do. Cuộc đời mẹ là minh chứng cho tinh thần quật khởi của đồng bào Khmer trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam.

Gia đình mẹ Diêl vốn nghèo khó, sống bằng nghề làm ruộng và chài lưới ven biển. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, mẹ đã lần lượt tiễn chồng và các con lên đường. Nhà mẹ trở thành cơ sở nuôi giấu cán bộ nằm vùng ngay giữa lòng địch. Mẹ đã đào hầm bí mật ngay dưới gian thờ Phật trong nhà, bởi mẹ tin rằng sự che chở của đức tin và tổ tiên sẽ bảo vệ được các chiến sĩ cách mạng. Nhiều lần bị quân địch ập vào lục soát, tra hỏi gắt gao, mẹ dũng cảm đứng ra ngăn cản, lấy uy tín của một người mẹ hiền hậu để đối đối mặt với họng súng kẻ thù.

Sự hy sinh của mẹ Diêl vĩ đại ở chỗ, dù mất mát dồn dập, mẹ vẫn kiên trì bám trụ xóm làng. Mỗi khi một người con ngã xuống, mẹ lại lấy sự đau thương làm động lực để tham gia các cuộc biểu tình chính trị, dẫn đầu "đội quân tóc dài" đòi quyền dân sinh, dân chủ tại địa phương. Sau ngày hòa bình, mẹ sống thanh bạch, khiêm nhường trong tình yêu thương của bà con lối xóm. Mẹ Thạch Thị Diêl giống như đóa hoa sen trắng nở giữa bùn lầy của chiến tranh, thanh cao và tỏa hương thơm ngát về đức hy sinh vô bờ bến.