Mẹ Thứ: Trái tim vĩ đại
Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ (1904 – 2010) là biểu tượng vĩ đại cho sự hy sinh thầm lặng của người phụ nữ Việt Nam trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc. Mẹ đã dâng hiến cho Tổ quốc 9 người con đẻ, 1 người con rể và 2 cháu ngoại — những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của đất nước.
Mẹ Nguyễn Thị Thứ sinh năm 1904 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng, Mẹ là một người phụ nữ nông dân bình dị, tảo tần sớm khuya bên ruộng đồng để nuôi dưỡng gia đình.
Trong những năm tháng chiến tranh gian khổ, ngôi nhà nhỏ và vườn cây của Mẹ trở thành căn cứ bí mật. Mẹ đào 5 hầm bí mật ngay trong vườn và dưới căn bếp để nuôi giấu bộ đội, thương binh. Đêm đêm, Mẹ thắp ngọn đèn dầu làm tín hiệu: đèn sáng là an toàn để bộ đội về ăn cơm và nghỉ ngơi, đèn tắt là có địch tuần tra.
Những nỗi đau liên tiếp gõ cửa
Cuộc kháng chiến chống Pháp rồi chống Mỹ kéo dài, lần lượt từng người con trai của Mẹ lên đường ra mặt trận. Mỗi lần tiễn con đi, Mẹ lại giấu giọt nước mắt vào trong, dặn con cố gắng hoàn thành nhiệm vụ.
Thế nhưng, chiến tranh vô cùng khốc liệt. Tin báo tử đầu tiên gửi về nhà vào năm 1948, khi người con trai thứ hai của Mẹ hy sinh. Nỗi đau chưa kịp nguôi ngoai thì những năm sau đó, các lá thư báo tử cứ liên tiếp gửi về.
Năm 1954: Mẹ nhận tin hy sinh của thêm 3 người con.
Đỉnh điểm nỗi đau (30/4/1975): Đúng vào ngày đất nước trọn niềm vui giải phóng, Mẹ nhận tin người con trai út — anh Lê Tự Chuyển — đã anh dũng ngã xuống ngay tại cửa ngõ Sài Gòn chỉ vài giờ trước thời khắc hòa bình.
Tổng cộng, Mẹ Thứ đã lần lượt nhận tin báo tử của 9 người con trai, 1 người con rể và 2 người cháu ngoại. Suốt mấy mươi năm, mỗi lần thắp hương lên bàn thờ, trái tim Mẹ lại quặn đau nhưng chưa bao giờ Mẹ hối hận vì đã cống hiến những đứa con thân yêu cho Tổ quốc.
Sự ghi nhận của Tổ quốc và hình bóng Mẹ còn mãi
Năm 1994, Mẹ Nguyễn Thị Thứ được Nhà nước phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Ngày 10 tháng 12 năm 2010, Mẹ thanh thản ra đi về với các con ở tuổi 106. Sự hy sinh của Mẹ đã trở thành huyền thoại và là nguồn cảm hứng tạc nên Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam Anh hùng tại Núi Cấm (TP. Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam) — công trình được lấy nguyên mẫu từ chính hình dáng và khuôn mặt từ bi, nhân hậu của Mẹ Thứ.
Hình ảnh Mẹ Thứ ngồi bên mâm cơm với những chiếc bát trống chờ các con trở về đã khắc sâu vào tâm khảm của muôn đời người Việt, như một lời nhắc nhở về cái giá vô giá của độc lập, tự do ngày nay.
