MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG NGUYỄN THỊ THỨ - BIỂU TƯỢNG BẤT TỬ CỦA LÒNG YÊU NƯỚC VÀ ĐỨC HY SINH

Trong dòng chảy ngàn năm của lịch sử dân tộc Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ luôn hiện diện như một biểu tượng của sự tần tảo, nhẫn nhịn và lòng quả cảm. Nhưng có lẽ, chưa có một chân dung nào chạm đến tận cùng của sự đau thương mà cao cả, bi tráng mà rực rỡ như cuộc đời của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Thứ. Mẹ không chỉ là người mẹ của một gia đình, của một vùng quê Quảng Nam, mà đã trở thành "người Mẹ quốc dân", là nguyên mẫu tạc nên hình hài của Tượng đài Bà mẹ Việt Nam Anh hùng tầm vóc quốc gia, biểu tượng bất diệt cho tinh thần "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang".

Cuộc đời Mẹ Thứ là một bản anh hùng ca trải dài qua hai thế kỷ, chứng kiến những thăng trầm dữ dội nhất của dân tộc. Sinh năm 1904 tại xóm Rừng, thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, Mẹ đã sống một cuộc đời gắn liền với vận mệnh đất nước. Giữa những năm tháng bom đạn ác liệt, gia đình Mẹ chính là một pháo đài cách mạng vững chắc. Dù không trực tiếp cầm súng nơi tiền tuyến, nhưng Mẹ là một chiến sĩ thực thụ nơi hậu phương với lòng kiên trung không gì lay chuyển. Vườn nhà Mẹ rộng lớn không chỉ có rau trái, mà còn có năm căn hầm bí mật được ngụy trang khéo léo dưới những bụi cỏ, luống rau và đàn bò gặm cỏ. Đêm đêm, ngọn đèn bên bàn thờ của Mẹ tỏa sáng không chỉ để sưởi ấm hương hồn tổ tiên, mà còn là ánh sáng của niềm tin, là ám hiệu an toàn để những người con cách mạng tìm đường trở về hoạt động ngay trong lòng địch.

Nỗi đau mà Mẹ Thứ phải gánh chịu là nỗi đau không từ ngữ nào diễn tả hết, một sự hy sinh vượt quá sức chịu đựng thông thường của con người. Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ, Mẹ đã chín lần nhận giấy báo tử của chín người con trai. Nỗi đau ấy không ập đến một lúc mà cứ âm ỉ, cắt xé tâm can Mẹ suốt mấy mươi năm trời. Chỉ trong vòng sáu năm thời chống Pháp (1948 - 1954), Mẹ mất liên tiếp năm người con: anh Lê Tự Xuyến, Lê Tự Hàn Anh, Lê Tự Hàn Em, Lê Tự Lem... Những đứa con dứt ruột đẻ ra cứ lần lượt ngã xuống khi tuổi đời còn xanh mướt. Nhưng đau đớn thay, khi đứa con này ngã xuống, Mẹ lại nuốt nước mắt vào trong để tiếp tục động viên, tiễn đứa con khác ra trận. Đến thời kháng chiến chống Mỹ, các anh Lê Tự Nự, Lê Tự Mười, Lê Tự Trịnh, Lê Tự Thịnh tiếp tục hy sinh trên các chiến trường. Đặc biệt nhất là trường hợp người con trai cả Lê Tự Chuyển - chiến sĩ biệt động Sài Gòn, anh hy sinh vào đúng 9 giờ sáng ngày 30/4/1975, chỉ vài giờ trước khi đất nước hoàn toàn độc lập. Sự hy sinh ấy là nốt nhạc bi tráng nhất, đau đớn nhất trong bản hùng ca thống nhất. Ngoài chín người con trai, Mẹ còn gánh chịu nỗi mất mát khi người con rể và hai cháu ngoại cũng ngã xuống vì độc lập dân tộc, nâng tổng số liệt sĩ trong gia đình lên con số 12.

Bức ảnh Mẹ Thứ ngồi bên mâm cơm với chín cái bát, chín đôi đũa chờ đợi những người con không bao giờ trở về đã trở thành một biểu tượng ám ảnh thế giới. Mẹ ngồi đó, đôi mắt mờ đục theo thời gian, nhưng gương mặt lại toát lên vẻ tĩnh tại lạ kỳ. Khí chất của người phụ nữ Việt Nam trong Mẹ còn được thể hiện rõ nét qua câu trả lời với người cựu chiến binh Hàn Quốc năm 1998. Khi được hỏi tại sao Mẹ vẫn tiếp tục động viên những người con sau cùng ra mặt trận khi những người trước đã tử trận, Mẹ đã điềm tĩnh khẳng định: "Không có gì quý hơn độc lập tự do... Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận". Câu trả lời ấy không có sự hận thù, chỉ có lòng yêu nước nồng nàn và một chân lý đanh thép đã khiến người lính phương xa phải rưng rưng nước mắt và cúi đầu xin lỗi Mẹ.

Mẹ Thứ đã thanh thản ra đi vào ngày 10/12/2010 ở tuổi đại thọ 106, nhưng tinh thần của Mẹ vẫn còn mãi với non sông. Mẹ hóa thân vào hồn thiêng sông núi, trở thành biểu tượng truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ hôm nay và mai sau. Thông qua cuộc đời Mẹ, mỗi chúng ta cần tự nhắc nhở mình về cái giá của hòa bình, của độc lập. Chúng ta được sống trong yên vui hôm nay là nhờ máu xương của các anh và nước mắt chảy ngược vào lòng của những người mẹ như Mẹ Thứ. Hãy sống sao cho xứng đáng với sự hy sinh vô bờ bến ấy, để ngọn lửa yêu nước mà Mẹ đã thắp truyền qua hai thế kỷ sẽ mãi mãi rực sáng trong trái tim mỗi người con đất Việt. Mẹ Thứ không mất đi, Mẹ sống mãi như một huyền thoại bất tử về lòng nhân hậu và ý chí quật cường của dân tộc.