Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Răng - Mẹ Việt Nam anh hùng

Sinh năm 1920, quê ở Tân Định (Vĩnh Cửu), má Trần Thị Răng lập gia đình rồi về sống tại quê chồng ở xã Thường Lang (nay thuộc huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Chồng má, ông Nguyễn Văn Vách tham gia cách mạng từ thời kháng chiến chống Pháp, hoạt động hợp pháp ở xã đội Thường Lang. Sống ở vùng tự do, vợ chồng má cần cù làm ruộng, trồng mía, vừa tham gia hoạt động phong trào cách mạng. Bảy đứa con lần lượt ra đời, lớn lên còn lại 5 người (4 trai và 1 gái). Má cùng các con vừa lo liệu việc nhà vừa tham gia sinh hoạt đoàn thể ở địa phương, đóng góp, ủng hộ cho kháng chiến. Được sự chỉ đạo của đồng chí Tư Khiêm (Bí thư Chi bộ xã Thường Lang), năm 1956 má vận động chị em phụ nữ ở địa phương tham gia biểu tình trước trụ sở chính quyền Sài Gòn với hình thức “bộ bà ba đen, xăn một tay áo” chống chính sách áp bức. Má Răng rất nhanh nhẹn, tháo vát và năng động. Tính nhanh nhạy của má đã có lần giải thoát được cho các cán bộ huyện khỏi sự truy lùng của cảnh sát ở địa phương. Chẳng là đất vườn nhà má rộng, thương cảnh khó khăn đơn độc của bà Sáu, vợ chồng má cho cất nhà ở phía sau nhà mình. Bà Sáu vốn là cơ sở của cách mạng, nhà bà là nơi hoạt động bí mật cho các cán bộ huyện như: Ba Tú, Năm Nhẫn, Tư Khiêm... Một lần nghe có động, các đồngchí chạy vào vườn mía, cảnh sát tới trước nhà má hất mặt hỏi về hướng nhà bà Sáu: - Ai chạy đó? - Bà già này lọ mọ lắm, không có biết ai đâu. Mấy nguời này ở đâu chạy vô nhà bả, không có giấy tờ nghe mấy ông đến nên bỏ chạy đó mà! - Má trả lời với tụi cảnh sát. Bọn cảnh sát nghe vậy đành hậm hực bỏ đi. Năm 1957 bắt liên lạc với đồng chí Ba Thái (Huyện ủy viên Tân Uyên) má cùng các con đi tuyên truyền, vận động bà con tiếp tế gạo, muối, nước mắm, thuốc men cho cách mạng. Mọi thứ quyên góp được tập trung tại nhà má, tới 12 giờ khuya đem ra vườn mía sau nhà, các anh đến lấy đi. Nhà má không dám nuôi chó trong nhà, sợ nó sủa đêm hôm thì lỡ chuyện. Gặp lúc khó khăn mất mùa, thiếu lương thực, má lặn lội qua tận Biên Hòa mua gạo để tiếp tế. Đến trạm lính, chúng chận xe lại xét và hỏi má: - Bà mua chi mà nhiều gạo dữ vậy, bộ mua để tiếp tế cho Việt Cộng hả? - Gia đình tui đông con, lại nuôi mấy con heo nên tui mua về vừa nuôi con, vừa cho heo ăn chứ Việt Cộng đâu mà tiếp tế! - Má trả lời gọn hơ. Nhờ sự nhanh trí, ứng khẩu tài tình, má Răng đã thoát được mạng lưới canh gác dày đặc của bọn lính, từ thị xã Biên Hòa về tới nhà an toàn. Rồi những lần tiếp tế vào tận chiến khu, má đội thúng gạo trên đầu thừa lúc buổi trưa vắng vẻ tới nơi giao cho hậu cần, trở ra má bẻ đầy một thúng măng rừng và đội về nhà. Không chỉ bản thân má mà các con của má cũng được má động viên hăng hái làm việc cho cách mạng. Con gái thứ ba của má là Nguyễn Thị Oai mới 11, 12 tuổi đầu cũng thường được má giao làm liên lạc, canh chừng hoặc rải truyền đơn chống địch. Nhìn thấy con gái bị vấp té, rách đầu gối, má đau lòng nhưng vẫn khuyến khích tinh thần: “Thôi ráng đi con, chừng nào giải phóng rồi thì mình sẽ được sống sung sướng, không còn phải chịu khổ cực nữa”. Những lời an ủi, động viên của má đã tăng thêm nghị lực cho các con tích cực tham gia các hoạt động ủng hộ cách mạng. Vào những năm 1956, 1957, sau những lần hoạt động công khai, hợp pháp, do có kẻ chỉ điểm, chồng má bị địch bắt vì nghi là “Việt Cộng nằm vùng”. Ông bị đưa về khám đường Biên Hòa khoảng 3 tháng, sau đó chuyển về trại giam Thủ Đức rồi bị kêu án 3 năm tù ở Chí Hòa. Chồng bị bắt, một mình má vừa lo nuôi dạy các con, vừa tham gia phong trào, vừa lo thăm nuôi chồng ở trong tù. Thỉnh thoảng má gói bánh tét, bánh ú thăm nuôi chồng. Một vài lần không đi thăm trực tiếp, má giấu tài liệu, thư từ trong nhân bánh để con đem đến báo tin, sau vài tháng trong tù, nắm được tình hình bên ngoài, vào một đêm, chồng má cùng vài anh em tù đục tường, vượt rào, lội sông, băng rừng trốn về. Không dám về quê Thường Lang, chồng má chạy trốn về quê má ẩn náu tại chùa Bà Mọi (xã Tân Định) và được các đồng chí Ba Nga, Năm Được che chở hoạt động trở lại. Má Trần Thị Răng đã vĩnh viễn ra đi vào một ngày rằm tháng 10 (âm lich) năm 1959 vì bệnh hiểm nghèo. Năm 1967, trong một trận phục bắn máy bay địch, chồng mẹ bị lính Mỹ ruồng bố và bắn chết tại hầm ấp 2, xã Thường Lang. Nỗi bất hạnh ập xuống gia đình má. Theo gương hoạt động cách mạng của cha, nhớ lại những lời khuyến khích động viên của mẹ, ngay từ năm 1960 hai con trai lớn của má là Nguyễn Văn Tre (sinh năm 1940) và Nguyễn Văn Bưởi (sinh năm 1948) cùng vào chiến khu tham gia kháng chiến. Hai Tre được học ngành trinh sát, đặc công. Lần gài mìn ở bót Tân Uyên để đánh càn địch, do chưa nắm vững kỹ thuật, mìn nổ sớm, Hai Tre bị thương được đưa về chữa trị và học bổ sung nghiệp vụ. Một đêm năm 1967, Hai Tre cùng hai chiến sĩ đặc công gài mìn cầu Tân Bản (Tân Uyên) để diệt địch. Lúc về lọt vào ổ phục kích, địch nổ súng dữ dội, Hai Tre cùng một đồng đội của anh hy sinh. Tư Bưởi còn nhỏ được đồng chí Tư Khiêm đưa vào chiến khu, ban đầu học y tá cứu thương về phục vụ ở xã, sau đó được huyện rút về học y sĩ rồi công tác tại các chiến trường ở chiến khu Đ như trận Phước Thành cùng nhiều trận khác.Trước cuộc hành quân càn quét của Mỹ vào chiến khu Đ năm 1967, Tư Bưởi cùng một bác sĩ ở quân y viện Tân Uyên đã anh dũng nằm xuống trên mảnh đất vùng căn cứ cách mạng. Tư Bưởi hy sinh mà không tìm được xác khi anh vừa 19 tuổi đời. Cả chồng và hai con của má đều hy sinh, còn nỗi đau nào có thể hơn mất mát này? Nhưng truyền thống cách mạng với tinh thần đánh giặc cứu nước của gia đình má không dứt. Các con má lớn nhỏ đều tham gia hoạt động vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Ba Gai, con gái má 21 tuổi được kết nạp Đảng và sinh hoạt tại Chi bộ xã Thường Lang, đổi tên là Tuyết Mai, Ba Đông. Năm 1965, Ba Đông bị địch bắt giam 9 tháng nhưng kiên quyết không khai báo. Sau ngày đất nước thống nhất, Ba Đông là Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Thạnh Phú của huyện Vĩnh Cửu. Một đời hy sinh cho chồng con, người phụ nữ quê Tân Định vừa nuôi nấng dạy dỗ các con, vừa động viên chồng và các con tham gia cách mạng, vận động xây dựng phong trào ở địa phương. Má Trần Thị Răng tiêu biểu cho gương người vợ, người mẹ anh hùng mà phụ nữ trên khắp mọi miền của Việt Nam đều chung một truyền thống. Nhà nước đã truy tặng má danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng theo Quyết định số 522/KTCTN ngày 27/8/1995.