MN Thạch Liên

CÂU CHUYỆN: TIẾNG CÒI TÀU NĂM ẤY

Mỗi lần nghe tiếng còi tàu vang lên giữa đêm khuya, ông tôi lại ngồi lặng rất lâu ngoài hiên nhà. Ông không nói gì, chỉ chậm rãi rót một chén trà rồi nhìn ra khoảng tối trước sân với ánh mắt xa xăm. Ngày còn nhỏ, tôi không hiểu vì sao một âm thanh quen thuộc như thế lại khiến ông trầm ngâm đến vậy. Mãi sau này, khi đã lớn hơn, tôi mới biết tiếng còi tàu ấy đã gắn với một ký ức mà cả cuộc đời ông không bao giờ quên được. Ông tôi từng là bộ đội. Những năm đất nước còn chiến tranh, ông rời quê lên đường nhập ngũ khi mới ngoài hai mươi tuổi. Bà kể rằng ngày ấy ông hiền và ít nói lắm, nhưng ai cũng quý vì sống tình cảm và chăm chỉ. Ông bà thương nhau từ khi còn rất trẻ. Hồi ấy nghèo khó nên tình yêu cũng giản dị vô cùng, chỉ là những buổi chiều cùng nhau ra đồng, những lần ông lặng lẽ mang cho bà củ khoai nướng lúc tan làm hay những tối ngồi bên hiên nghe tiếng dế kêu ngoài vườn. Rồi chiến tranh đến. Thanh niên trong làng lần lượt lên đường nhập ngũ. Ông cũng viết đơn tình nguyện đi bộ đội. Bà bảo hôm biết tin ông chuẩn bị đi, bà đã khóc rất nhiều. Không phải vì bà không muốn ông đi, mà vì bà sợ. Sợ chiến tranh khốc liệt, sợ một ngày nào đó người mình thương sẽ mãi mãi không trở về. Ngày tiễn ông lên đường là một buổi sáng rất sớm. Ga tàu đông nghịt người. Tiếng gọi nhau, tiếng khóc, tiếng dặn dò hòa lẫn vào nhau khiến không khí nặng nề đến nghẹn lòng. Ông mặc bộ quân phục còn mới, trên vai chỉ có một chiếc ba lô nhỏ. Bà đứng đối diện ông mà nước mắt cứ rơi mãi. Ông nhìn bà rất lâu rồi khẽ nói: “Đợi anh về.” Bà gật đầu nhưng không nói nổi câu nào. Đúng lúc ấy, tiếng còi tàu vang lên. Âm thanh dài và buồn đến lạ. Con tàu chậm rãi chuyển bánh, mang theo những chàng trai trẻ rời quê hương bước vào chiến tranh. Bà chạy theo đoàn tàu rất lâu cho đến khi không còn nhìn thấy bóng ông nữa. Suốt những năm sau đó, bà vẫn nhớ mãi tiếng còi tàu của ngày hôm ấy. Những năm chiến tranh là quãng thời gian khó khăn nhất của ông bà. Ông ở chiến trường, còn bà ở quê vừa chăm sóc gia đình vừa chờ đợi tin tức của ông. Những lá thư gửi về ngày một thưa dần. Có những tháng bà chờ mãi không nhận được lá thư nào, đêm đến chỉ biết ngồi ôm chiếc áo cũ của ông mà khóc. Có lần đơn vị ông bị bao vây nhiều ngày giữa rừng, mất liên lạc hoàn toàn. Ở quê, bà nghe tin mà gần như suy sụp. Nhưng rồi vài tháng sau, lá thư của ông lại gửi về. Trong thư, ông chỉ viết ngắn gọn: “Anh vẫn còn sống, em đừng lo.” Bà kể ngày nhận được lá thư ấy, bà vừa khóc vừa cười như một đứa trẻ. Chiến tranh kết thúc sau nhiều năm dài đằng đẵng. Ngày ông trở về, bà đứng đợi từ sáng sớm ngoài đầu làng. Khi nhìn thấy ông bước xuống xe, bà đã bật khóc. Ông gầy hơn rất nhiều, trên người còn đầy vết thương cũ, nhưng với bà chỉ cần ông còn sống trở về đã là điều hạnh phúc nhất. Sau này, ông bà sống với nhau một cuộc đời bình dị như bao người khác. Ông làm ruộng, bà buôn bán nhỏ ngoài chợ. Những năm tháng chiến tranh dường như chưa bao giờ được ông nhắc lại nhiều. Nhưng mỗi lần nghe tiếng còi tàu, ánh mắt ông lại xa xăm như đang trở về ga tàu năm ấy. Có lần tôi hỏi ông: “Ông có sợ chiến tranh không?” Ông im lặng rất lâu rồi khẽ đáp: “Có chứ… ai mà không sợ. Nhưng ngày đó nếu không có người đứng lên thì đất nước làm sao có hòa bình.” Nói xong ông lại nhìn ra khoảng tối trước sân. Tôi biết trong lòng ông vẫn còn nhớ rất nhiều điều của năm tháng cũ. Nhớ đồng đội, nhớ những người đã không thể trở về và nhớ cả chuyến tàu năm nào đã đưa tuổi trẻ của ông đi qua chiến tranh. Nhiều năm sau, bà mất trước ông. Từ ngày bà không còn nữa, mỗi lần nghe tiếng còi tàu vang lên, ông lại ngồi lâu hơn ngoài hiên. Có đêm tôi thấy mắt ông đỏ hoe. Có lẽ tiếng còi tàu ấy không chỉ nhắc ông về chiến tranh… mà còn nhắc về người con gái đã đứng khóc ở sân ga năm nào, người đã dành cả tuổi xuân để đợi ông trở về. Rồi một ngày, ông cũng mất. Đêm hôm đưa tang ông, từ phía ga tàu xa xa bất chợt vọng lại một tiếng còi dài giữa khuya. Âm thanh ấy khiến tôi bỗng nghẹn lòng. Tôi chợt hiểu rằng có những âm thanh tuy rất bình thường… nhưng lại mang theo cả một quãng đời mà con người ta không bao giờ quên được.