MỘT ĐÊM DƯỚI LÒNG ĐẤT

MỘT ĐÊM DƯỚI LÒNG ĐẤT

Tôi là Nguyễn Văn Định. Trong quãng đời quân ngũ, tôi đã trải qua không ít đêm trắng. Nhưng có một đêm mà đến bây giờ, dù đã rời xa quân đội nhiều năm, mỗi khi nhớ lại tôi vẫn còn cảm thấy mùi đất ẩm nơi đầu mũi, vẫn nghe rõ tiếng cuốc chạm đất trong tĩnh lặng. Đó là đêm chúng tôi vừa đào hầm, vừa ngụy trang hoàn chỉnh trận địa, chạy đua với thời gian trước khi trời sáng.

Chiều hôm ấy, đơn vị nhận lệnh triển khai gấp. Khu vực mới chiếm lĩnh phải nhanh chóng xây dựng trận địa phòng ngự. Thời gian không cho phép chần chừ hay làm từng bước như thường lệ. Chỉ huy phổ biến ngắn gọn: “Làm trong đêm. Trời sáng là phải xong.” Nghe vậy, ai cũng hiểu đây sẽ là một đêm rất dài.

Khi ánh hoàng hôn vừa tắt sau rặng núi, chúng tôi bắt đầu công việc. Trăng non mờ nhạt, ánh sáng yếu đến mức chỉ đủ thấy lờ mờ bóng người cúi xuống mặt đất. Cuốc xẻng được bọc vải, mọi thao tác đều phải thật nhẹ để tránh gây tiếng động. Đào hầm ban đêm không chỉ là lao động, mà còn là một cuộc đấu trí với sự im lặng.

Tôi được phân công xuống hầm đào chính. Đất cứng, lẫn nhiều sỏi và rễ cây. Mỗi nhát cuốc phải tính toán kỹ, vừa đủ lực, không để bật tiếng khô. Mồ hôi túa ra nhanh chóng, chảy dọc sống lưng, thấm ướt áo. Không khí trong hầm càng lúc càng ngột ngạt, hơi đất lạnh pha mùi mồ hôi khiến việc hít thở cũng trở nên khó khăn.

Đất đào lên không được hất bừa. Từng xẻng đất được cho vào bao tải nhỏ, chuyền tay lên miệng hầm rồi mang đi giấu xa. Trên mặt đất, anh em làm việc trong im lặng tuyệt đối. Chỉ có những cái gật đầu, cái chạm tay nhẹ để ra hiệu cho nhau. Có lúc cả tổ đồng loạt dừng lại, nín thở lắng nghe khi đâu đó vang lên tiếng động lạ trong đêm.

Khoảng nửa đêm, đôi tay tôi bắt đầu mỏi rã rời. Cánh tay nặng như chì, nhấc cuốc lên mà run run. Có lúc tôi phải dừng lại vài giây, chống cuốc xuống đất, thở thật nhẹ. Trong đầu thoáng qua ý nghĩ: “Không biết mình còn đào được bao lâu nữa.” Nhưng nhìn sang bên, thấy đồng đội vẫn cắm cúi làm việc, không một lời than vãn, tôi lại tự nhủ mình không được chùn bước.

Đến gần sáng, hệ thống hầm cơ bản đã hình thành. Nhưng công việc quan trọng nhất vẫn còn phía trước: ngụy trang trận địa. Nếu đào hầm là để trú ẩn, thì ngụy trang là để sống còn. Chỉ cần để lộ dấu vết, mọi công sức trong đêm sẽ trở nên vô nghĩa.

Chúng tôi chia nhau đi cắt lá, gom cỏ, nhặt đất mịn. Lá phải là lá tươi, đúng loại cây xung quanh, đặt lại đúng hướng tự nhiên. Miệng hầm được che bằng khung tre nhỏ, phủ nhiều lớp lá và đất mỏng. Có chỗ còn phải rắc thêm cỏ non, xóa dấu giày dép. Từng chi tiết nhỏ đều được làm cẩn thận, tỉ mỉ như người thợ lành nghề.

Sương bắt đầu xuống dày. Người ai cũng ướt lạnh, mệt rã rời. Có đồng chí môi tím tái vì lạnh và đói. Nhưng không ai dừng tay. Chúng tôi hiểu rằng chỉ cần chậm một chút, khi trời sáng, mọi thứ sẽ lộ ra trước mắt đối phương.

Gần sáng, công việc hoàn tất. Nhìn từ bên ngoài, trận địa như hòa lẫn hoàn toàn vào rừng cây, không còn dấu hiệu đất mới. Chúng tôi bò vào hầm, chỉnh lại vị trí chiến đấu, kiểm tra lần cuối. Tôi nằm ép lưng vào vách đất lạnh, nghe tiếng thở đều của đồng đội bên cạnh. Không ai nói gì, nhưng trong lòng ai cũng chung một cảm giác: nhẹ nhõm vì đã kịp thời hoàn thành nhiệm vụ.

Khi trời hửng sáng, sương mờ che kín khu rừng. Nhìn ra bên ngoài từ khe quan sát, tôi thấy mặt đất yên ả như chưa từng bị xáo trộn. Trong khoảnh khắc ấy, tôi mới thực sự thấm thía thế nào là lao động thầm lặng của người lính – không ồn ào, không phô trương, nhưng quyết định sự an toàn của cả đơn vị.

Nhiều năm sau, khi đã rời xa quân ngũ, nhớ lại đêm ấy, tôi không nhớ mình đã đào bao nhiêu đất, không nhớ đã mệt đến mức nào. Tôi chỉ nhớ rất rõ cảm giác được ở bên đồng đội, cùng nhau hoàn thành một nhiệm vụ trong im lặng, trong tin tưởng tuyệt đối.

Đêm vừa đào hầm, vừa ngụy trang trận địa ấy không chỉ để chuẩn bị cho chiến đấu, mà còn là một bài học theo tôi suốt đời: trong gian khó, sức mạnh lớn nhất của người lính chính là kỷ luật, sự bền bỉ và tình đồng đội không cần nói thành lời.