MỘT NGÔI ĐÌNH, BA VỊ THÀNH HOÀNG VÀ MỘT DẤU ẤN NHÀ TRẦN
Thẩm Thị Giang
Không phải tất cả những di tích ở Hợp Tiến đều gắn với thế kỷ XX.
Có những địa danh đưa chúng ta trở về xa hơn, về những thế kỷ đầu của lịch sử dân tộc.
Đình Trần Xá là một nơi như vậy.
Theo tư liệu của xã Hợp Tiến, đình có lịch sử lâu đời, thờ ba vị Thành hoàng họ Phạm thời Lý và phối thờ danh tướng Trần Quang Khải. Di tích được xếp hạng cấp tỉnh từ năm 2007.
Trần Quang Khải là một trong những danh tướng tiêu biểu của nhà Trần.
Tên tuổi ông gắn với cuộc kháng chiến chống quân Nguyên – Mông thế kỷ XIII.
Nhưng ở Trần Xá, câu chuyện về ông không nằm trong những trang sử xa xôi.
Nó được giữ lại trong không gian của một ngôi đình làng.
Điều đó cho thấy cách người Việt gìn giữ lịch sử:
Không chỉ bằng sách.
Mà còn bằng đình, đền, bia đá, lễ hội và ký ức cộng đồng.
Một ngôi đình có thể chứa đựng nhiều lớp lịch sử.
Lớp lịch sử của vùng đất.
Lớp lịch sử của những người được thờ phụng.
Và lớp ký ức của những thế hệ người dân đã gìn giữ nơi ấy.
Ngày nay, bước qua cổng đình Trần Xá, người ta không chỉ bước vào một công trình kiến trúc.
Đó còn là bước vào một phần ký ức của vùng đất Hợp Tiến.
