MỘT TRĂM BÁNH XÀ PHÒNG GIỮA TỌA ĐỘ LỬA

MỘT TRĂM BÁNH XÀ PHÒNG GIỮA TỌA ĐỘ LỬA

Có những món quà được ghi nhớ vì giá trị lớn lao. Có những món quà được trân trọng bởi người trao tặng. Nhưng cũng có những món quà rất giản dị, đến đúng lúc con người đang trải qua gian khổ, nên trở thành ký ức không bao giờ phai.

Giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt trên tuyến đường Trường Sơn, một trung đội nữ công binh đã nhận được món quà đặc biệt từ Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Đó là một bao tải quả bồ kết, một súc vải màn và 100 bánh xà phòng.

Những vật dụng tưởng chừng bình thường ấy đã trở thành câu chuyện xúc động về sự quan tâm dành cho những người con gái tuổi đôi mươi đang ngày đêm làm nhiệm vụ giữa bom đạn.

Tuổi hai mươi giữa những cung đường lửa

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, tuyến đường Trường Sơn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc vận chuyển lương thực, vũ khí, thuốc men và các nhu yếu phẩm từ hậu phương vào chiến trường.

Trên tuyến đường ấy có một cụm trọng điểm được gọi tắt là A-T-P, gồm cua chữ A, ngầm Ta Lê và đèo Phu La Nhích, nằm trên tuyến đường 20 Quyết Thắng qua địa bàn tỉnh Khăm Muộn của nước bạn Lào.

Đây là nơi có địa hình hiểm trở, nhiều đoạn đường đèo dốc và các vị trí vượt suối nguy hiểm.

Vì giữ vai trò quan trọng đối với hoạt động vận tải, khu vực thường xuyên bị không quân Mỹ đánh phá.

Những hố bom nối tiếp nhau xuất hiện.

Nhiều đoạn đường vừa được khắc phục lại tiếp tục bị phá hủy.

Trong hoàn cảnh ấy, lực lượng công binh phải kiên trì bám đường để bảo đảm phương tiện và hàng hóa có thể tiếp tục di chuyển.

Năm 1971, những nữ chiến sĩ trẻ được đưa đến làm nhiệm vụ tại trọng điểm A-T-P.

Trong số đó có Dương Thị Trình, người sau này giữ vai trò Trung đội phó Trung đội nữ công binh.

Các cô gái khi ấy phần lớn mới mười tám, đôi mươi.

Ở tuổi mà nhiều người mong được học tập, xây dựng tương lai và tận hưởng cuộc sống thanh bình, họ lại lựa chọn đến một trong những nơi nguy hiểm nhất của tuyến đường Trường Sơn.

Những người giữ cho đường không tắc

Nhiệm vụ của các nữ công binh không hề đơn giản.

Họ phải tham gia sửa chữa mặt đường, san lấp hố bom, bảo đảm các vị trí vượt ngầm và phối hợp hướng dẫn những đoàn xe qua khu vực nguy hiểm.

Mỗi khi máy bay đánh phá, mặt đường có thể bị biến dạng, những khối đất đá bị hất tung và nhiều đoạn đường không còn bảo đảm cho phương tiện di chuyển.

Những người làm nhiệm vụ phải nhanh chóng khắc phục để tuyến vận tải hoạt động trở lại.

Đặc biệt, vào mùa mưa, ngầm Ta Lê trở thành thử thách lớn.

Nước suối dâng cao, dòng chảy mạnh, khiến việc dẫn xe qua ngầm vô cùng nguy hiểm.

Theo lời kể của các cựu nữ công binh, có những đêm nước ngập sâu, chị em phải ngâm mình trong nước, nắm tay nhau làm cọc tiêu để hướng dẫn xe đi qua.

Đó là hình ảnh khiến người nghe không khỏi xúc động.

Giữa núi rừng, khi điều kiện kỹ thuật còn thiếu thốn, chính những con người bằng xương bằng thịt đã góp phần giữ cho đường vận tải không bị gián đoạn.

Những công việc ấy không chỉ đòi hỏi sức khỏe mà còn cần bản lĩnh, sự bình tĩnh và tinh thần đồng đội.

Giữa bom đạn vẫn có một thời con gái

Chiến tranh không chỉ mang đến hiểm nguy mà còn khiến đời sống sinh hoạt của những nữ chiến sĩ gặp rất nhiều khó khăn.

Trong điều kiện rừng núi, mưa ẩm và thiếu thốn vật dụng cá nhân, những việc bình thường như giặt quần áo, chăm sóc sức khỏe hay có một giấc ngủ yên cũng trở nên khó khăn.

Sốt rét rừng là một trong những thử thách thường gặp trên tuyến Trường Sơn.

Các nữ công binh phải vừa làm nhiệm vụ, vừa thích nghi với những điều kiện khắc nghiệt của cuộc sống chiến trường.

Những chiếc ba lô, cánh võng, bi đông, hộp đựng cơm, hộp thuốc và bộ kim chỉ trở thành những vật dụng gắn bó với họ qua nhiều năm.

Đó là những kỷ vật bình dị nhưng đặc biệt.

Chúng gợi nhớ rằng những người nữ chiến sĩ dù kiên cường đến đâu vẫn là những con người có nhu cầu được chăm sóc, được nghỉ ngơi và được sống trong những điều kiện tốt đẹp.

Phía sau hình ảnh người công binh vượt qua bom đạn là một người con gái cũng biết mệt mỏi, nhớ nhà và mong có ngày trở về.

Chính sự đối lập ấy khiến tinh thần của họ trở nên đáng khâm phục.

Món quà của Đại tướng

Tháng 3 năm 1973, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm đơn vị nữ công binh tại trọng điểm đèo Phu La Nhích.

Cuộc gặp gỡ ấy trở thành một kỷ niệm đặc biệt đối với những nữ chiến sĩ trẻ.

Trong chuyến thăm, Đại tướng đặt tên cho đơn vị là “Trung đội nữ công binh thép”.

Tên gọi ấy ghi nhận tinh thần kiên cường, bản lĩnh và những đóng góp của các nữ chiến sĩ trong việc bảo đảm giao thông trên tuyến đường Trường Sơn.

Nhưng sau chuyến thăm, Đại tướng còn gửi tặng đơn vị một món quà khiến nhiều người xúc động.

Một bao tải quả bồ kết.

Một súc vải màn.

Và 100 bánh xà phòng.

Đó không phải những phần thưởng đắt tiền.

Nhưng trong hoàn cảnh chiến trường thiếu thốn, những vật dụng ấy gắn trực tiếp với đời sống hằng ngày của các nữ chiến sĩ.

Bồ kết là nguyên liệu quen thuộc được phụ nữ Việt Nam sử dụng để gội đầu.

Vải màn giúp bảo vệ giấc ngủ giữa môi trường rừng núi nhiều muỗi.

Xà phòng hỗ trợ việc giữ gìn vệ sinh sau những ngày lao động vất vả.

Món quà ấy không chỉ thể hiện sự ghi nhận thành tích chiến đấu.

Nó còn cho thấy sự quan tâm đến cuộc sống thường ngày của những con người đang thực hiện nhiệm vụ đầy gian khổ.

Kỷ vật trở về từ Trường Sơn

Sau chiến tranh, các nữ công binh trở về cuộc sống đời thường.

Có người tiếp tục lao động, xây dựng gia đình.

Có người luôn mang theo ký ức về những đồng đội đã hy sinh và những cuộc gặp gỡ không bao giờ quên.

Ngày 5 tháng 10 năm 2018, 23 cựu nữ công binh đã trao tặng Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam những kỷ vật từng gắn bó với mình trên tuyến Trường Sơn.

Những chiếc ba lô, hộp thuốc, mảnh dù, cánh võng và vật dụng cá nhân được chuyển từ tay người từng sử dụng sang nơi lưu giữ lịch sử.

Hành động ấy mang một ý nghĩa sâu sắc.

Bởi những vật dụng từng phục vụ cuộc sống hằng ngày nay trở thành nguồn tư liệu để thế hệ sau hiểu rõ hơn về điều kiện chiến đấu và sự hy sinh của những nữ công binh.

Chúng không chỉ kể về bom đạn.

Chúng còn kể về tuổi trẻ, tình đồng đội và những ước mơ bình dị.

Bài học từ một món quà nhỏ

Ngày nay, cuộc sống đã có nhiều thay đổi.

Những vật dụng như xà phòng, dầu gội hay màn ngủ trở nên rất quen thuộc.

Nhưng khi biết rằng có một thời chúng từng là món quà đặc biệt dành cho những nữ chiến sĩ tại tuyến lửa Trường Sơn, chúng ta sẽ hiểu hơn giá trị của cuộc sống bình yên.

Câu chuyện về Trung đội nữ công binh thép không chỉ giúp thế hệ trẻ thêm tự hào về lòng dũng cảm của phụ nữ Việt Nam.

Nó còn nhắc nhở rằng sự quan tâm chân thành đôi khi được thể hiện bằng những hành động rất giản dị.

Một món quà nhỏ nhưng phù hợp với nhu cầu thực tế có thể mang đến nguồn động viên lớn lao.

Và một tập thể vững mạnh không chỉ được xây dựng bằng kỷ luật, trách nhiệm mà còn bằng sự thấu hiểu, sẻ chia giữa con người với con người.

Giữa tọa độ lửa Trường Sơn, những nữ công binh đã chứng minh ý chí kiên cường bằng những ngày đêm bám đường. Còn một bao tải bồ kết, một súc vải màn và 100 bánh xà phòng đã trở thành biểu tượng đẹp về sự quan tâm dành cho những người con gái thép.

Có những món quà không còn hiện diện nguyên vẹn qua thời gian. Nhưng tình cảm mà chúng mang theo có thể ở lại trong ký ức con người suốt cả cuộc đời.