MÙA XUÂN CỦA MẸ

Hòa bình hôm nay như một nốt nhạc trầm lắng, khép lại một thời hoa lửa – cái thời mà ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh đến nghẹt thở, nơi từng bước chân người lính đều bước ra từ họng súng. Chưa bao giờ, mất mát và đau thương lại hiện hữu gần con người Việt Nam đến thế.

Trong khói lửa chiến tranh, có những người lính hiên ngang ra mặt trận, chiến đấu anh dũng, phá vòng vây của kẻ thù, viết nên những trang sử hào hùng cho dân tộc. Nhưng phía sau mỗi chiến công hiển hách ấy là xương máu, là tuổi xuân và cả cuộc đời gửi lại nơi chiến trường. Và phía sau những người lính ấy, luôn có bóng dáng lặng thầm của những người mẹ.

Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ (1904–2010), sinh ra và lớn lên tại xóm Rừng, làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, là một trong những người mẹ như thế. Chồng của mẹ là ông Lê Tự Trị. Trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, mẹ Thứ đã nhận 9 giấy báo tử của các con trai, con rể và cháu ngoại. Mẹ Thứ và con gái là mẹ Lê Thị Trị đều được phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng – một danh hiệu thiêng liêng nhưng cũng là nỗi đau mà không người mẹ nào mong muốn nhận lấy.

Những năm tháng chiến tranh ác liệt, gia đình mẹ Thứ vừa sản xuất, vừa bám trụ xóm làng, đào hầm bí mật để nuôi giấu cán bộ, du kích. Khu vườn rộng với năm căn hầm được ngụy trang khéo léo bằng cây xanh, cỏ dại và đàn bò. Mỗi đêm, mẹ thắp ngọn đèn nhỏ trên bàn thờ làm ám hiệu an toàn cho cán bộ về hoạt động. Khi có động, mẹ lại giả vờ chăn bò để che mắt địch. Nhờ sự chở che thầm lặng ấy, hàng trăm cán bộ, du kích đã được bảo vệ an toàn, tiếp tục chiến đấu vì độc lập dân tộc.

Thế nhưng, sự hy sinh lớn nhất của mẹ không chỉ là gian lao, nguy hiểm mà là nỗi đau mất con. Gia đình nghèo, đất nước lâm nguy, mẹ vẫn động viên các con ra chiến trường. Mẹ từng nói: “Giữ con ở lại thì mất nước, để cho hắn đi…”. Lời nói giản dị mà chất chứa cả tấm lòng của một người mẹ đặt Tổ quốc lên trên nỗi đau riêng mình.

Từ năm 1945 đến 1975, lần lượt những người con của mẹ ngã xuống: anh Lê Tự Lem hy sinh khi vừa tròn 20 tuổi; anh Lê Tự Xuyến bị Pháp bắn năm 1948; anh Lê Tự Hàn Anh hy sinh khi tải thương; anh Lê Tự Hàn Em ngã xuống trong trận chống càn; anh Lê Tự Nự hy sinh năm 1966; anh Lê Tự Thịnh, Đại đội trưởng, hy sinh năm 1974; và người con trai cả Lê Tự Chuyển, chiến sĩ biệt động Sài Gòn, hy sinh ngay sáng 30-4-1975 – chỉ vài giờ trước ngày đất nước hoàn toàn thống nhất.

Không chỉ các con, con rể và cháu ngoại của mẹ cũng ngã xuống vì Tổ quốc. Tổng cộng 9 lần trái tim người mẹ vỡ nát. Người ta từng nói: “Khi viên đạn xuyên qua người lính, dù thuộc bên nào, thì nó cũng đã xuyên qua trái tim người mẹ”. Với mẹ Thứ, trái tim ấy đã bị xuyên qua không chỉ một lần.

Ngày hòa bình, giữa niềm vui đại thắng của cả dân tộc, trong căn nhà nhỏ nơi làng quê Quảng Nam, mẹ vẫn ngồi đợi con về. Đại tá Trần Hồng từng kể: “Bà bảo rằng bà vẫn đợi. Chín thằng, chắc chắn có một thằng về với tôi…”. Và mỗi dịp giỗ chạp, lễ Tết, mẹ lại chống gậy thắp 9 nén hương, bày 9 chén cơm, 9 đôi đũa, gọi các con về sum họp. Hình ảnh ấy khiến bất cứ ai chứng kiến cũng không cầm được nước mắt.

Năm 2010, khi mẹ Nguyễn Thị Thứ qua đời, tỉnh Quảng Nam đã xây dựng Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng tại thành phố Tam Kỳ – tượng đài lớn nhất cả nước – như một sự tri ân đối với người mẹ vĩ đại và hàng triệu bà mẹ Việt Nam đã hiến dâng những gì quý giá nhất cho Tổ quốc.

Một thời hoa lửa đã lùi xa, nhưng nỗi đau và sự hy sinh của mẹ Thứ vẫn còn vang vọng đến hôm nay. Câu chuyện của mẹ là lời nhắc nhở sâu sắc đối với thế hệ trẻ chúng ta – những học sinh, đoàn viên đang sống trong hòa bình: không cần cầm súng ra chiến trường, nhưng cần nỗ lực học tập, sống tử tế, hiếu nghĩa với gia đình, có trách nhiệm với đất nước, để xứng đáng với những mùa xuân đã hóa thành bất tử.