MÙA XUÂN KỶ DẬU VÀ BẢN HÙNG CA BẤT DIỆT CỦA NGƯỜI ANH HÙNG ÁO VẢI QUANG TRUNG – NGUYỄN HUỆ

Nguyễn Huệ sinh ra và lớn lên tại vùng đất Tây Sơn (Bình Định), nơi "đất cằn sỏi đá" nhưng lại hun đúc nên những con người kiên cường, chất phác và giàu khí phách. Khác với bao vị vua chúa khác thường xuất thân từ hoàng tộc hay nơi kinh kỳ quyền quý, Nguyễn Huệ là con của một người dân làm nghề buôn trầu. Chính xuất thân bình dị ấy đã tạo nên trong ông một tinh thần gần gũi với dân, thấu hiểu nỗi lầm than của dân và một khát khao cháy bỏng được cứu nước, cứu dân thoát khỏi cảnh nội chiến tranh giành quyền lực và nạn ngoại xâm.

Những chiến công của người anh hùng áo vải đã trở thành những trang sử vàng chói lọi. Không thể không nhắc đến chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút (1785), khi ông chỉ với một đạo quân nhỏ, mưu trí mai phục trên sông, đã đánh tan tành 5 vạn quân Xiêm hùng hổ, khẳng định bản lĩnh kiên cường của quân dân Nam Bộ. Nhưng đỉnh cao của thiên tài quân sự Nguyễn Huệ phải là cuộc hành quân thần tốc ra Bắc đại phá 29 vạn quân Thanh trong mùa Xuân Kỷ Dậu (1789). Với tài năng xuất chúng, sau khi lên ngôi Hoàng đế lấy niên hiệu Quang Trung tại Phú Xuân (Huế), ông liền đích thân cầm quân ra Bắc. Trong một thời gian ngắn ngủi, giữa những ngày giáp Tết, quân Tây Sơn hành quân như vũ bão, "đi như bay, đánh như sét". Chỉ trong 5 ngày (từ 30 Tết đến mùng 5 Tết Kỷ Dậu), nghĩa quân đã liên tiếp giành thắng lợi vang dội ở Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa. Đạo quân xâm lược nhà Thanh hùng mạnh tan tác, tướng giặc Sầm Nghi Đống thắt cổ chết, Tôn Sĩ Nghị thì "ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc áo giáp" cuống cuồng tháo chạy. Thành Thăng Long được giải phóng, nền độc lập của Tổ quốc được giữ vững.

Tuy nhiên, điều làm nên tầm vóc lớn lao của vua Quang Trung không chỉ dừng lại ở những chiến công hiển hách trên chiến trường. Trên cương vị người đứng đầu đất nước, ông đã sớm nhận ra những vấn đề căn cốt để xây dựng một quốc gia độc lập, hùng cường. Ông cho ban bố Chiếu khuyến nông để giải quyết tình trạng ruộng đất bỏ hoang, nhân dân ly tán sau chiến tranh, khôi phục sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt, ông đã ban hành Chiếu lập học nổi tiếng, khẳng định quan điểm tiến bộ vượt thời đại: "Việc xây dựng đất nước lấy việc học làm đầu". Ông chủ trương dùng chữ Nôm làm chữ viết chính thống, mong muốn xây dựng một nền văn hiến độc lập, không phụ thuộc vào văn tự của nước ngoài. Những cải cách của ông tuy không thực hiện được bao lâu do triều đại Tây Sơn quá ngắn ngủi, nhưng đã để lại những tư tưởng vô cùng sâu sắc, có giá trị đến muôn đời.

Tháng 9 năm Nhâm Tý (1792), anh hùng áo vải Quang Trung đột ngột qua đời ở tuổi 39, khi những hoài bão, dự định lớn lao vẫn còn dang dở. Sự ra đi của ông để lại một khoảng trống mênh mông. Triều đại Tây Sơn sau đó nhanh chóng suy yếu và sụp đổ, khiến cho nhiều người đời sau không khỏi tiếc thương, nuối tiếc. Ông mất nhưng tên tuổi và sự nghiệp của ông sống mãi trong lòng dân tộc, trở thành niềm tự hào, là nguồn cảm hứng bất tận cho những thế hệ con cháu mai sau.

Có thể nói, Quang Trung – Nguyễn Huệ là một hiện tượng lịch sử phi thường. Từ một người dân thường, bằng tài năng, ý chí và khát vọng, ông đã trở thành một vị anh hùng dân tộc vĩ đại. Hình ảnh người anh hùng áo vải cưỡi voi chỉ huy trận mạc, hay vị vua áo vải với chiếu chỉ khuyến học, khuyến nông vẫn còn vẹn nguyên giá trị. Hàng năm, cứ mỗi độ xuân về, lễ hội Đống Đa tưng bừng được tổ chức để tưởng nhớ chiến thắng oai hùng mùa xuân Kỷ Dậu. Ông đã đi vào thơ ca, vào lịch sử, vào tâm thức mỗi người dân đất Việt như một "bức tượng đài bất tử" về lòng yêu nước và khí phách anh hùng.