Mùi đất trước giờ nổ súng

Đêm 12 tháng 3 năm 1954, tôi nằm ép ngực xuống chiến hào ở cánh đồng Mường Thanh, đất lạnh thấm qua áo. Tay tôi chạm vào lớp bùn vừa đào, còn mềm và có mùi ngai ngái rất rõ. Chúng tôi đã đào suốt nhiều ngày, từng mét hào bò sát về phía cứ điểm Him Lam mà không được gây tiếng động. Khi pháo ta đồng loạt nổ lúc 17 giờ ngày 13, cả thung lũng như bị xé toạc. Tôi thấy một đồng đội bên cạnh run lên, không phải vì sợ, mà vì quá căng. Chúng tôi lao lên, lựu đạn ném vào lô cốt, súng máy địch bắn xối xả. Có lúc tôi trượt chân ngã xuống bùn, mặt dính đầy đất, nhưng lại chính mùi đất ấy khiến tôi tỉnh táo. Đến nửa đêm, Him Lam bị hạ. Tôi ngồi thở dốc trong hào, tay vẫn còn siết chặt khẩu súng. Lần đầu tiên, tôi hiểu rằng: chiến tranh không chỉ là tiếng súng, mà còn là những khoảnh khắc rất nhỏ – như mùi đất – mà sau này không bao giờ quên được.