MƯỜI BÔNG HOA BẤT TỬ - KHÚC TRÁNG CA NGÃ BA ĐỒNG LỘC

Có những con đường được làm nên từ đất đá.

Có những con đường được nối liền bằng mồ hôi.

Và có những con đường được viết nên bằng cả tuổi thanh xuân của một thế hệ.

Năm 1968.

Ngã ba Đồng Lộc, Hà Tĩnh trở thành một trong những trọng điểm giao thông ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Trên con đường chi viện chiến lược, từng đoàn xe vẫn phải vượt qua nơi bom đạn ngày đêm dội xuống.

Nhưng đường phải thông.

Xe phải qua.

Mạch máu chi viện cho chiến trường không thể bị đứt.

Giữa nơi được ví như một “tọa độ lửa” ấy, có những cô gái tuổi đời còn rất trẻ ngày ngày làm nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa đường, bảo đảm giao thông.

Họ là những nữ thanh niên xung phong của Tiểu đội 4, Đại đội 552.

Mười cô gái.

Mười tuổi xuân.

Mười ước mơ còn dang dở.

Và cũng là mười bông hoa đẹp nhất của một thời đại không tiếc tuổi thanh xuân vì Tổ quốc.

NHỮNG CÔ GÁI CỦA TUỔI HAI MƯƠI

Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần khi ấy mới 24 tuổi.

Cùng với chị là Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Nhỏ, Dương Thị Xuân, Võ Thị Hợi, Nguyễn Thị Xuân, Hà Thị Xanh, Trần Thị Hường, Trần Thị Rạng và Võ Thị Hà.

Người lớn nhất 24 tuổi.

Người nhỏ nhất chỉ mới 17.

Các chị cũng từng có những ước mơ rất bình dị.

Có người thích hát.

Có người mong được học tiếp.

Có người nghĩ về ngày hòa bình.

Có người có một gia đình đang chờ đợi.

Tuổi trẻ của các chị lẽ ra phải là những ngày tháng của tiếng cười, của tình bạn, của những dự định cho tương lai.

Nhưng đất nước đang chiến tranh.

Và các chị đã chọn lên đường.

Không phải vì các chị không biết sợ.

Mà bởi trong trái tim của những cô gái tuổi đôi mươi ấy, tình yêu quê hương và trách nhiệm với đất nước đã trở thành một phần của tuổi trẻ.

“ĐƯỜNG CHƯA THÔNG, KHÔNG TIẾC XƯƠNG MÁU”

Ở Đồng Lộc ngày ấy, công việc của những nữ thanh niên xung phong không có gì hào nhoáng.

Đó là những giờ phút bám đường.

Là san lấp những hố bom.

Là sửa từng đoạn đường để những đoàn xe có thể tiếp tục đi về phía trước.

Công việc lặp đi lặp lại giữa một chiến trường luôn đầy hiểm nguy.

Nhưng các chị vẫn làm.

Bởi phía trước là tiền tuyến.

Phía sau là hậu phương.

Và giữa hai miền đất nước là những con đường mà các chị đang góp sức giữ cho thông suốt.

Người ta từng nhắc đến Đồng Lộc bằng những câu nói giản dị mà lay động:

“Sống bám cầu, bám đường; chết kiên cường, dũng cảm.”

Đó không chỉ là một khẩu hiệu.

Đó là cách những người trẻ ngày ấy sống.

BUỔI CHIỀU ĐỊNH MỆNH

Chiều 24 tháng 7 năm 1968, sau những đợt bom, Tiểu đội 4 tiếp tục được giao nhiệm vụ khẩn trương khắc phục tuyến đường.

Các chị lại ra mặt đường.

Công việc vẫn tiếp tục.

Không ai biết rằng đó sẽ là lần cuối cùng cả mười người cùng đứng bên nhau.

Khoảng 16 giờ, trong đợt ném bom thứ 15 trong ngày, một quả bom rơi xuống khu vực hầm trú ẩn của Tiểu đội 4.

Mười cô gái đã mãi mãi nằm lại Đồng Lộc.

Ngày hôm ấy, tuổi trẻ của mười người con gái đã dừng lại.

Nhưng câu chuyện của họ thì không.

MƯỜI BÔNG HOA KHÔNG BAO GIỜ TÀN

Sau chiến tranh, người ta trở lại Đồng Lộc.

Con đường năm xưa đã thay đổi.

Những đoàn xe không còn phải đi qua trong tiếng bom.

Bầu trời đã trở lại màu xanh.

Nhưng nơi ấy vẫn có một khoảng lặng đặc biệt.

Đó là nơi mười cô gái đã gửi lại tuổi thanh xuân.

Võ Thị Tần.
Hồ Thị Cúc.
Nguyễn Thị Nhỏ.
Dương Thị Xuân.
Võ Thị Hợi.
Nguyễn Thị Xuân.
Hà Thị Xanh.
Trần Thị Hường.
Trần Thị Rạng.
Võ Thị Hà.

Mười cái tên.

Mười cuộc đời.

Mười bông hoa của tuổi trẻ Việt Nam.

Các chị không có cơ hội nhìn thấy một ngày đất nước hòa bình.

Không có cơ hội bước tiếp trên con đường đời mà mình từng mơ ước.

Nhưng chính sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên giá trị của con đường Đồng Lộc – con đường được giữ thông để những đoàn xe tiếp tục hướng về tiền tuyến.

VÀ HÔM NAY…

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua.

Một thế hệ mới được sinh ra trong hòa bình.

Chúng ta đến trường.

Chúng ta đọc sách.

Chúng ta theo đuổi ước mơ.

Chúng ta có quyền nghĩ về tương lai của chính mình.

Những điều tưởng như bình thường ấy lại được đánh đổi bằng biết bao tuổi xuân của thế hệ đi trước.

Vì thế, khi đứng trước Ngã ba Đồng Lộc, điều chúng ta nhớ không chỉ là một trận chiến.

Chúng ta nhớ mười cô gái.

Nhớ những con người đã từng có tuổi trẻ giống chúng ta.

Họ cũng từng mơ.

Họ cũng từng cười.

Họ cũng từng mong ngày trở về.

Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã chọn đứng vào nơi gian khó nhất.

MƯỜI BÔNG HOA – MỘT KHÚC TRÁNG CA

Ngã ba Đồng Lộc hôm nay không chỉ là một địa danh lịch sử.

Đó là nơi quá khứ gặp hiện tại.

Nơi những người trẻ hôm nay có thể hiểu rằng:

Tuổi trẻ không chỉ được đo bằng số năm chúng ta sống.

Tuổi trẻ còn được đo bằng những điều tốt đẹp chúng ta dám làm cho quê hương, cho cộng đồng và cho đất nước.

Mười cô gái năm xưa đã gửi lại tuổi xuân nơi Đồng Lộc.

Tuổi xuân ấy không mất đi.

Nó hóa thành ký ức.

Hóa thành lòng biết ơn.

Hóa thành niềm tự hào.

Và hóa thành động lực để những thế hệ sau tiếp tục sống có trách nhiệm.

Mười cô gái.
Mười tuổi xuân.
Mười bông hoa.

Các chị đã nằm lại giữa đất trời Đồng Lộc.

Nhưng mỗi mùa hoa nở, mỗi con đường rộng mở, mỗi bước chân của thế hệ trẻ hôm nay dường như vẫn mang theo lời nhắc từ những năm tháng ấy:

Hãy sống xứng đáng với những mùa xuân mà cha anh đã gửi lại.

Và bởi thế—

Mười bông hoa Đồng Lộc không bao giờ tàn.

Các chị đã hóa thành một phần của lịch sử.

Hóa thành một phần của ký ức dân tộc.

Hóa thành khúc tráng ca bất tử của tuổi trẻ Việt Nam.

MƯỜI BÔNG HOA BẤT TỬ – KHÚC TRÁNG CA NGÃ BA ĐỒNG LỘC.