Mười đóa hoa bất tử bên ngã ba Đồng Lộc

Nếu có một nơi nào mà mặt đất bị cày xới bởi hàng vạn tấn bom nhưng tâm hồn con người vẫn nở hoa, thì đó chính là ngã ba Đồng Lộc. Và trong những trang sử hào hùng của lực lượng Thanh niên xung phong (TNXP), câu chuyện về 10 cô gái thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552 là một khúc tráng ca đau thương nhưng rực rỡ nhất.

"Mạch máu" giữa túi bom

Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) những năm 1968 được ví như "yết hầu" giao thông quan trọng nhất trên tuyến đường huyết mạch chi viện cho miền Nam. Đế quốc Mỹ tập trung đánh phá điên cuồng nhằm cắt đứt con đường này. Bình quân mỗi mét vuông đất tại đây phải hứng chịu ít nhất 3 quả bom tạ.

Tiểu đội 4 gồm 10 cô gái trẻ, tuổi đời mới mười tám đôi mươi, do chị Võ Thị Tần làm tiểu đội trưởng. Nhiệm vụ của các chị là quan sát máy bay địch, đo đạc vị trí bom nổ để đánh dấu và san lấp hố bom ngay lập tức, đảm bảo cho xe thông tuyến. Công việc ấy đồng nghĩa với việc đối mặt với cái chết từng giây, từng phút.

Những cánh thư và nụ cười trên trận địa

Dù sống trong hầm hào, giữa khói bom mù mịt, những cô gái ấy vẫn giữ được sự hồn nhiên, yêu đời. Trong những bức thư gửi về cho mẹ, chị Tần vẫn viết: "Ở đây vui lắm mẹ ạ, đêm đến chúng con lại hát vang cả núi rừng". Họ chia nhau từng bát cơm hẩm, từng mẩu lương khô và cả những mơ ước về một ngày hòa bình, được về quê đi học, được lấy chồng, sinh con.

Trưa ngày 24/7/1968, một ngày nắng gắt của miền Trung, các chị nhận lệnh ra trận địa để san lấp hố bom sau một trận oanh tạc dữ dội. Trong lúc các chị đang hăng say làm việc, máy bay địch bất ngờ quay lại. Một quả bom định mệnh đã rơi trúng cửa hầm nơi các chị đang trú ẩn. Đất đá đổ sập, khói bụi mịt mù. Cả 10 cô gái đã hy sinh khi tuổi xuân còn đang độ rực rỡ nhất.

Sự hồi sinh từ lòng đất

Người ta đã phải dùng tay không đào bới suốt nhiều giờ liền để tìm các chị. Hình ảnh những cô gái nằm đó, quần áo vẫn vương mùi đất đỏ, gương mặt vẫn như đang ngủ, đã khiến cả quân trường hôm ấy phải rơi lệ. Đặc biệt là chị Hồ Thị Cúc, đồng đội phải tìm kiếm đến ngày thứ ba mới thấy chị trong tư thế ngồi che đầu dưới hầm sập – một hình ảnh lay động đến xót xa.

Ngày nay, ngã ba Đồng Lộc đã xanh xanh màu lá, nhưng 10 ngôi mộ trắng hàng ngang vẫn đứng đó như một biểu tượng của lòng quả cảm. Các chị không chỉ là những nữ TNXP, các chị là "những đóa hoa không tuổi", là linh hồn của con đường huyền thoại mang tên Bác.