MƯỜI ĐÓA HOÀNG HÔN Ở NGÃ BA ĐỒNG LỘC
Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) được mệnh danh là "tọa độ chết". Đây là nút giao thông huyết mạch quan trọng bậc nhất để hậu phương miền Bắc chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam. Nhận thức được tầm quan trọng này, đế quốc Mỹ đã trút xuống nơi đây hàng vạn tấn bom đạn nhằm biến Đồng Lộc thành một "yết hầu" bị nghẽn mạch. Nằm giữa tâm điểm của mưa bom bão đạn đó là Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552, Đội 55 Thanh niên Xung phong tỉnh Hà Tĩnh. Tiểu đội gồm 10 cô gái tuổi đời còn rất trẻ, từ 17 đến 24: Võ Thị Tần (Tiểu đội trưởng), Hồ Thị Cúc (Tiểu đội phó), Võ Thị Hà, Nguyễn Thị Xuân, Nguyễn Thị Nhỏ, Trần Thị Hường, Trần Thị Xuân, Hà Thị Xanh, Võ Thị Hợi và Lê Thị Mây.
Nhiệm vụ của các chị là san lấp hố bom, sửa đường, cắm tiêu dẫn đường cho các đoàn xe quân sự đi qua an toàn. Công việc diễn ra bất kể ngày đêm. Cứ sau mỗi đợt bom dội, các chị lại lao ra mặt đường, cuốc xới, gánh đất đá để san bằng những hố bom còn bốc khói hăng nồng.
Trưa ngày 24 tháng 7 năm 1968, Tiểu đội 4 nhận lệnh ra làm nhiệm vụ tại đoạn đường quan trọng vừa bị bom cày xới. Đến khoảng 16 giờ 30 phút, khi các chị đang hăng hái làm việc thì một đợt máy bay giặc bất ngờ ập đến dội bom. Một quả bom nổ ngay sát căn hầm trú ẩn nơi 10 cô gái đang tránh bom. Đất đá sạt lở dữ dội, vùi lấp cả 10 chị khi tuổi đời còn tràn đầy nhựa sống và nhiều hoài hoắc chưa thực hiện. Đồng đội lập tức đào xới tìm kiếm. Họ tìm thấy 9 chị nằm cạnh nhau, còn riêng chị Hồ Thị Cúc phải đến ngày thứ ba mới tìm thấy thân thể chị dưới sâu lòng đất.
10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã ngã xuống khi tuổi thanh xuân đang độ đẹp nhất. Sự hy sinh oai hùng của các chị đã trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", là ngọn lửa rực rỡ nhất trong "thời hoa lửa" của tuổi trẻ Việt Nam.
