MƯỜI LĂM PHÚT Ở BỐT HÀ CHỢ

Năm 1951, kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra quyết liệt. Ở làng Hoàng Sơn, khu vực chợ Hà, quân Pháp và lực lượng ngụy đóng bốt ngay tại chùa làng để kiểm soát vùng quê và các tuyến đường qua khu vực.

Nhưng người dân nơi đây không chịu khuất phục.

Ban ngày, cuộc sống trong làng vẫn diễn ra như bình thường. Người dân làm ruộng, đi chợ, chăm lo gia đình. Nhưng phía sau vẻ bình lặng ấy là một mạng lưới cơ sở kháng chiến và du kích đang âm thầm hoạt động.

Năm 1952, nữ du kích Thị Tốn, người ấp Kinh Dương, đã cải trang đột nhập vào khu vực chợ Hà và tấn công một tên tay sai của địch tên Nguyễn Văn Thơm, người bị tư liệu ghi nhận đã chỉ điểm cán bộ kháng chiến cho quân địch bắt.

Hành động ấy cho thấy cuộc chiến ở Hoàng Sơn không chỉ diễn ra ngoài đồng hay trên những con đường lớn.

Nó diễn ra ngay giữa chợ.

Ngay trong làng.

Ngay bên cạnh những ngôi nhà mà người dân vẫn sinh sống mỗi ngày.

Nhưng bước ngoặt đến vào ngày 12 tháng 10 năm 1953.

Một đại đội thuộc Trung đoàn 42 phối hợp với đại đội của huyện tổ chức đánh bốt Hà.

Trận đánh diễn ra rất nhanh.

Theo tư liệu Bình Giang đất và người, chỉ sau khoảng 15 phút chiến đấu, quân ta đã tiêu diệt bốt, bắt sống 28 tên địch và thu toàn bộ vũ khí.

Mười lăm phút.

Đối với lịch sử, đó chỉ là một khoảng thời gian rất ngắn.

Nhưng với những người dân Hoàng Sơn lúc ấy, mười lăm phút ấy có lẽ dài vô tận.

Bởi trước đó, bốt địch đã tồn tại ngay giữa làng. Mỗi ngày, người dân phải sống trong sự kiểm soát và lo sợ.

Khi tiếng súng cuối cùng ngừng lại, một điều quan trọng đã thay đổi:

bốt Hà không còn nữa.

Những người từng sống dưới sự khống chế của đồn địch có thêm niềm tin rằng lực lượng kháng chiến có thể đánh bại những vị trí mà quân Pháp tưởng rằng có thể dùng để giữ chặt vùng quê.

Trận đánh ấy cũng góp phần vào quá trình hình thành và mở rộng khu du kích ở vùng Bình Giang. Tư liệu lịch sử ghi nhận trong kháng chiến chống Pháp, quân dân Bình Giang đã chiến đấu hàng trăm trận, mở rộng căn cứ du kích và giành quyền chủ động trên nhiều địa bàn.

Ngày nay, Hoàng Sơn là một vùng quê bình yên của xã Đường An, thành phố Hải Phòng. Nhưng hơn bảy mươi năm trước, nơi đây từng có một bốt địch, từng có những người du kích hoạt động bí mật và từng vang lên tiếng súng của một trận đánh chỉ kéo dài khoảng một phần tư giờ.

Có lẽ điều đáng nhớ nhất không phải là con số 15 phút.

Mà là những gì diễn ra trước và sau 15 phút ấy.

Trước đó là những tháng ngày người dân sống dưới sự kiểm soát của địch.

Sau đó là một vùng quê được giải phóng khỏi một vị trí quân sự quan trọng.

Và ở giữa tất cả những điều ấy là những người dân bình dị đã góp sức cho cuộc kháng chiến.

Một bốt địch bị hạ trong 15 phút, nhưng để có được 15 phút ấy là cả những năm tháng bám làng, giữ đất và chiến đấu của người dân Hoàng Sơn.